mánadagur 18. juni 2012síða 5

5 Mánadagur 18. juni 2012 · Nr. 69 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Randi Jacobsen Seinastu árini eru hassj­ plant­ur skotnar upp sum hunda­lond runt í landinum, og ferð eftir ferð rennur narko­politiið seg í størri og smærri hassjplantur og hassj­plantasjur. 169 plantur vóru í størstu plantasju­ni, sum politiið higar­til hevur funnið í Før­ oy­um Tað er loyvt at innflyta fræ­ið, men ikki at seta tað nið­ur fyri at ala plantur. Ofta hevur verið tosað um tað øvugta i, at tað skal vera loyvt at innflyta fræ, sum veksur til eina ólógliga plant­ur. Mikkjal Thomassen, leið­ ari fyri narkodeildini hjá krimi­nal­politinum heldur, at neyðugt er nú at fáa polit­ isku myndugleikarnar at seta forboð við lóg fyri at inn­fly­ta hampfræ. Fræið er annars lætt at fáa hend­ur á, tí tað fæst eitt nú í djóra­handl­um í Danmark og á netinum. Í fleiri ár hevur hetta verið eitt ynski bæði hjá politi­num, heilsu­myndug­ leik­um, tollvaldinum og øðr­ um. Meira og meira Tvær ferðir um árið eru fundir í Fólkaheilsuráðnum um rúsevnisstøðuna í Før­oy­ um, og í fundar­frá­greiðingini frá fundinum 12. november 2008 stendur millum annað: - Løgreglan upplýsir eisini, at oftari og oftari verður funn­ið fræ til hassjplantuna og fræ til skunk. Fræ er sum so­leiðis ikki ólógligt, men um tey verða plantað og vaksa fram, so kann ólógligt evni jú vinn­ast úr plantuni. Ikki bara hassj­plantuni, men eisini av skunki, tí úr hesi plantu er tað rúsandi evnið THC hæg­ri enn í hassjplantuni. Hetta er so eitt dømi um, at eftiransingin av nýtsluni av rúsevnum við hvørt ikki bara er evnið sjálvt, men eisi­ni tilfar (í hesum føri fræ), sum verður brúkt til fram­leiðslu­ na. Spurningurin um at við lóg at seta forboð móti innflutningi av fræn­um hevur ongantíð veru­liga verið viðgjørdur í politisku skipanini. Í august í fjør setti táverandi løg­tings­lim­ urin Anniku Ol­sen John Jo­ hann­e­sen, tá­ver­andi land­ stýris­man­ni í heilsu­mál­um spurn­ingin, og hann svaraði mill­um annað, at eitt for­ boð hevði verið torøfrt at handfarið, tí fuglafræ inni­held­ur eisini slík evni. Annars er málsøkið danskt. Kári P. Højgaard, lands­ stýris­maður í inn­lendis­ mál­um heldur, at ber tað til, áttu vit at sett forboð fyri at innflutt hetta ávísa fræið. Hann heldur tó, at Fólka­ heilsu­málaráðið má koma við einum útspæli. Gott hugskot Karsten Hansen, lands­stýris­ mað­ur í heilsumálum er meira avgjørdur. - Sjálvandi eiga vit at seta forboð, um tað á nakran hátt ber til. Tað gevur onga mein­ing, at loyvt skal vera at innflyta fræ, sum ikki má plant­ast. Kemur eitt uppskot um innflutningsforboðið, fari eg at viðgera tað við væl­ væld, tí rúsandi evni gera so stóran skaða bæði fyri mis­brúk­aran og umhvørvi hansara. Pál Weihe, formaður í Fólka­heilsu­ráðnum tekur undir við sjónarmiðinum um at seta forboð fyri inn­ flutn­ingi av hassjfræi. Hann held­ur tó tað kann gerast ein trupul uppgáva fyri toll­ vald­ið, tí ikki er lætt at síggja mun á hassjfræi og øðrum fræi. Mikkjal Thomassen nevn­ir, at tað eingin handils­ lig forð­ing skuldi verið fyri ein­um slíkum for­boði, tí inn­flutn­ing­urin av hamp- fræi hevur einki vin­nu­ligt endamál í van­ligari merk­ ing. Eitt forboð skaðar tí ikki nakrari vinnu. Fræið verður annars brúkt at geva fuglum, men tað skuldi ikki verið nøkur um­ber­ing, tí fuglarnir kunnu fáa aðra føði, heldur Mikkjal Thomas­sen. Fræið er lógligt til ólógliga plantu Tað skuldi ikki verið nøkur forðing fyri at sett forboð fyri at innflyta hampfræ, tí tað verður ikki brúkt vinnuliga í Føroyum, sigur Pál Weihe, formaður í Fólkaheilsuráðnum Randi Jacobsen Narkopolitiið hevur sent eitt úrval av hassj­plantu­ num, sum hald varð lagt á í seinastu viku, til Dan­ markar at kanna. Bæði full­vaks­nar plantur, hálv­ vaks­nar og nýggjari skot. Kanningar gjørdar í Dan­mark vísa, at miðal úr hvørji plantu kunnu vinn­ ast 75 gramm av hassji. Hassj kostar á gøtuni í Før­oyum í dag 250 krónur grammi, og hevði hassj verið vunnið úr øllum plang­unum, sum funnar vóru í Klaksvik, kundi sam­an­lagdi søluprísurin ver­ið umleið 1,2 mió. krón­ ur. Sjálvt um nøgdin var so stór, metti narkopolitiið ikki, at grundarlag var fyri at krevja tann skuld­ setta mannin varð­halds­ fongslað­an, millum annað tí at dómarnir í slíkum mál­um hava ikki verið so strang­ir. Narkopolitiið ar­beið­ir við at útgreina upp­lýs­ing­ ar­nar, so dómsvaldið í Før­ oyum kann útarbeiða sær ein rættarpraksis. Hassj­ plant­ur verða javnan fun­n­ar í størri og smærri nøgd­um. Maðurin, sum átti størs­tu hassjplantasjuna, sum higartil er funnin í Før­oyum, fekk átta mán­ aða fongsulsrevsing. Tann dómarin var ikki bara fyri hassj­planta­sju­ na. Politiið heldur ikki, at tann revsingin stóð mát við álvaran av brots­ verkinum. Vilja hava harðari revs­ ing fyri at planta hassj Narkopolitiið leggur upp til at fáa nógv harðari revsing fyri at hava hassjplantur, enn dómarnir higartil hava verið Loyvt er at innflyta fræið, men ikki er loyvt at planta