mikudagur 4. juli 2012síða 22

Mikudagur 4. juli 2012 · Nr. 76 22 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Lagt til rættis: Árni Joensen Keyptu minni sigarettir og rúsdrekka Danir keypa væl færri sigarettir í handlum og kioskum nú enn fyri nøkrum árum síðani. Í fjør keypti hvør dani 1.240 sigarettir í meðal, og tað var 276 sigarettir ella 18 prosent færri enn fyri seks árum síðani. Danska hagstovan ger vart við, at tað er tó ikki vist, at nýtslan er minkað líka stór, tí sigarettirnar, sum vórðu keyptar uttanlands, eru ikki við í hagtølunum. Teir donsku handl­ ar­nir seldu eisini minni av rúsandi løði í fjør enn undanfarin ár. Til­ samans seldu teir 48 milliónir litrar av reinum alkoholi, og tað var ein millión litrar minni enn fyri fimm árum síðani. Tvey ivamál eru við tølunum. Annað er, at tað eru ikki bara danir, sum keypa rúsandi løð í donskum handlum, og hinvegin er tað, sum danir keyptu uttan fyri landamarkið, ikki við. Hagstovan i Keyp­ mannahavn sigur, at tað er ikki kreppan, sum ger, at danir keypa minni alko­hol, tí sølan var størri í 2010 enn í 2009. Turrasti juni síðani 1857 Tað regnaði óvanliga lít­ ið í Íslandi í síðsta mán­ að, og harafturat var tað lýggjari enn vanligt nógvastaðni. Um alt Ísland var av­ fallið minni í juni, enn tað plagar. Í Reykjavík var avfallið 28 prosent minni enn meðal. Á Stykk­ishólmi var avfallið bara 0,6 mm, at har hava tey ikki skrásett minni avfall ein juni mánað síð­ani 1857. Juni var eisini lýggjari nógvastaðni í Íslandi enn vanligt. Í Reykjavík var meðalhitin 10,7 stig, sum er 1,7 stig oman fyri meðal og tað mesta síð­ ani 2010. Harafturímóti var juni ikki serliga lýggj­ur norðanfyri og eyst­an­ fyri. Eitt nú var meðal­ hitin á Akureyri 0,3 stig undior meðal, og eyst­uri á Egilsstøðum var hann 1,3 stig minni, sigur Veðurstofan í Reykja­ vík. Gomul bók komin afturíaftur Ein 415 ára gomul bók við landakortum, sum bleiv stolin av kongaliga bóka­savninum í Svøríki fyri meiri enn tíggju árum síðani, er nú kom­ in afturíaftur. Í bókini eru 19 sjáldsom kort, sum Cornelius van Wyt­ fliet hevur teknað. Har eru eitt nú kort av Norð­ uramerika og Suður­ amerika, og har er eisini tað elsta prentaða kortið av Kalifornia, sum til er. Bókin hvarv brádliga saman við 55 øðrum bók­um, og seinni kom und­an kavi, at leiðarin á handritadeildini á savn­ inum, Anders Burius, var farin við teimum. Burius tók lívið av sær fyri átta árum síðani. Seinasta summar kom fram, at eitt gallarí í New York hevði keypt bók­ ina á uppboði í London, men tá gallaríið frætti, at bókin var stolin, lat tað hana innaftur, og uppboðssølan í London hevur nú sent hana aftur til Svøríkis. Oljufeløgini Maersk Oil, Co­no­coPhilips, Nunaoil og Dong og seismikkfelagið TGS-NOPEC ætla sær at gera seis­miskar kanningar úti fyri Vestur­grønlandi í summar. Men eftir tilmæli frá um­ hvørvis­myndugleikunum fáa feløgini eitt sindur ørvísið treytir í ár, enn feløg hava fingið hini árini. Og so er tað heldur ikki vist, at feløgini fáa kanningarloyvi á júst teim­um leiðunum, sum tey hava biðið um. Havfrøðingarnir hjá Natio­nalt Center for Miljø og Energi (DCE) stúra fyri, at tær seis­misku kanningarnar skulu ávirka hvalin, og tað er tí, at oljufeløgini fáa eitt sindur aðrar treytir í ár. Eitt nú hevur DCE skotið upp, at kanningarnar í Baffinvíkini verða útsettar til august mán­að fyri at órógva hvalin har sum minst, og harafturat skulu feløgini kanna atburðin hjá hvalinum har bæði und­ an, undir og aftan á tær seis­ misku kanningarnar. Loksins skulu feløgini eis­ini arbeiða saman við lokalum veiðimonnum fyri at kanna, um tær seis­misku kanningarnar hava av­leið­ ingar fyri møgul­eikar­nar at veiða hval. Mett verður, at eyka­krøv­ ini fara at kosta umleið 12 milliónir krónur, og tær skulu kanningarfeløgini gjalda. Seismiskar kanningar skulu ikki órógva hvalin Grønlendsku umhvørvismyndugleikarnir vilja hava oljufeløgini at ansa betur eftir hvalinum, tá tey gera seismiskar kanningar í grønlendskum sjógvi 20 fólk skulu ansa eftir Breivik Einstaklingssjúkrahúsið, sum skal hýsa hópdrápsmanninum Anders Behring Breivik tey nógvu næstu árini, fer at kosta 30.000 krónur um dagin at reka Talið er norska blaðið VG komið til eftir at hava spurt seg fyri hjá teimum, sum kenna slík viðurskifti, og heldur metingin, fer Anders Behring Breivik at kosta norska ríkiskassanum 10,95 milliónir krónur um árið. Tað er greitt, at Breivik verður verandi í Ila-fongsli­ num, har hann hevur verið alla tíðina, og í síðstu viku sam­tyktu myndugleikarnir at innrætta honum eitt ein­ stak­lingssjúkrahús inni í fongslinum. Umbyggingin kost­ar knappar tvær milli­ ónir krónur. Fær Anders Behring Brei­ vik viðgerðardóm, soleiðis sum ákæruvaldið hevur mælt til, skulu í minsta lagi fýra starvsfólk vera til staðar um dagin og um kvøldið, og um náttina skal hann hava tríggjar náttarvaktir. Ein sjúkrarøktarfrøðingur skal altíð vera til taks, og fongslið skal hava atgongd til sálar­ frøðing og sálarlækna, um tørv­ur er á tí. VG skrivar, at tað skulu umleið 20 árs­verk til at halda eina tílíka vakt­ arskipan, og tey fara at kosta tí almenna knappar 11 millión ir krónur. Ila-fongslið uttan fyri Oslo skal hýsa Anders Behring Breivik Mynd: Polfoto