mikudagur 25. juli 2012síða 4

Mikudagur 25. juli 2012 · Nr. 85 4 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Lagt til rættis: Árni Joensen Norðmenn vilja ikki upp í ES Tamilar rigga væl í Danmark Íslendingar fara at fiska tunfisk Norðmenn vilja ikki hoyra talan um at fara upp í Evropasamveldið. Í einari nýggjari mein­ inga­kanning siga heili 74,8 prosent av teim­ um spurdu nei til ES- limaskap. Bara 17,2 pro­ sent siga ja. Tey, sum hava gjørt kann­ingina, siga, at být­ ið millum ja og nei er á leið tað sama, sum tað hevur verið teir seinastu mán­að­ir­nar. Norskir fjølmiðlar siga tað vera áhuga­ vert, at 69 prosent av veljarunum hjá tí borgarliga Høgra­ flokki­num eru ímóti lima­skapi í ES, tí júst hesin flokkurin hev­ur verið serliga hug­aður fyri at fáa Noreg upp í samveldið. Mót­støð­an millum Høgra-velj­ar­ ar­nar er fimm prosent størri nú enn í einari til­ svar­andi kanning í mars. Í áttatiárunum fluttu nógvir tamilar til Dan­ mark­ar undan borgara­ kríg­num í heim­landi­ num Sri Lanka. Í dag eru teir donsku tamilarnir um­leið 11.000 í tali, og nú vísir ein nýggj kanning, at teir duga betur enn aðr­ir ikki-vest­ur-lend­ skir inn­flyt­ar­ar at venja seg til tað danska sam­ felagið og ta donsku mentan­ina. Eitt nú vísir kann­ ing­in, at lutfalsliga fáir tamilar eru ar­ beiðsleysir, og at 56 pro­ sent av teimum ungu tamil­unum millum 18 og 24 ár eru í ferð við at nema sær útbúgving. Tað merkir, at teir eru lut­falsliga betri um­boð­ að­ir í hesum bólkinum enn teirra donsku javn­ aldr­ar, skrivar Kristeligt Dag­blad. Teir flestu tamilarnir, sum komu til Dan­mark­ ar, búsettu seg í Jyl­ landi, og tað er eisini har, teir flestu búgva nú og arbeiða í ymsum tænastuvinnugreinum. Í kanningini sæst, at teir eru væl umtóktir millum fólk og bera orð fyri at ein støðug og íðin arbeiðsmegi. Hóast íslendingar hava havt tunfiskakvotu í fleiri ár, hava reiðaríini ikki víst hesum møgu­ leika­num áhuga tey sein­ as­tu tíggju árini, men nú er greitt, at eitt skip fer á tun­fiskaveiði sein­ni í ár. Í árunum frá 1996 til 2002 royndu skip úr Jap­an eftir tunfiski í ís­ lendsk­um sjógvi. Tað besta árið fingu tey um­ leið 2.200 tunfiskar, sum vig­aðu 244 tons. Okkurt ís­lendskt skip royndi tá, men einki kom burturúr. Í heyst fer skipið Staf­ ness at royna eftir tun­ fiski í íslendskum sjóg­ vi. Ætlanin er at royna sunn­an fyri land­ið, har makrelskip onkun­tíð hava fingið tun­fisk í trol­ið. Eydnast roynd­ in, verð­ur tunfiskurin seld­ur til Japan, har tað ber til at fáa góðan prís fyri hann, skriv­ar Morgunblaðið. Hóast tað er há­summ­ar, forðaði ísur ferða­manna­ skipi­num Clipper Adventure at sleppa til Hans Ø, so tey 112 donsku ferðafólkini umborð á skipinum fingu ikki ta upp­livingina at sleppa upp á oyn­na. Ístaðin fyri fór skipið til eina uppaftur minni oyggj, sum ber sama navn, men sum er einar 150 fjórðingar longri suðuri. Fyri tveimum árum síðani eydnaðist tað einum øðr­um ferðamannaskipi, Ocean Nova, at sleppa til ta veru­ ligu Hans Ø, men danska sjó­ verjan í Grønlandi sigur, at í summar mugu skip fáa hjálp frá ísbrótara, um tey skulu til oynna. Hans Ø, sum fekk sítt navn eftir grønlendinginum Hans Hendrik fyri 140 árum síða­ni, er ikki meiri enn 1,3 fer­kilo­metur, men kortini er oyggin orsøk til eitt diplo­ ma­tiskt stríð millum Dan­ mark og Kanada. Bæði lond­ ini kanna sær hana, og tað kemst sjálvandi av, at har kunnu vera áhugaverd rá­ evni undir havbotninum. Bæði londini hava havt al­ menn umboð uppi á oynni, og bæði Dannebrog og tað kana­diska flaggið hava veit­ trað har. Ferðafólk sluppu ikki á Hans Ø Tann fjarskotna Hans Ø millum Grønland og Kanada verður kanska eitt ferðamál, men leygardagin miseydnaðist ein roynd at seta ferðafólk á oynna Reykjavík skal hava fleiri vakmyndatól Vakmyndatólini í miðbýnum í Reykjavík hava verið hent hjá løgregluni og ákæruvaldinum, síðani tey komu. Nú skulu tey gomlu endurnýggjast, samstundis sum fleiri koma afturat Fyri løgregluna eru fyri­ mun­ir­nir tvinnir, tá tað snýr seg um at hava vak­ mynda­tól í miðbýnum, sig­ ur Hörður Jóhannesson, sum er varaløgreglustjóri í høvuðs­staðarumráðnum, við Morgu­n­blaðið. -Tað kann vera gott av hava eina upptøku, um eitt ella annað er hent, men hóast tað kann vera langt ímill­um hendingarnar, so mugu vit siga, at teir mest álvars­somu tilburðirnir, sum vit hava havt, rættvísgera, at vit seta tólini upp, sigur vara­ løg­reglu­stjórin. Hann vísir á, at stundum hevur løgreglan kunn­að brúkt upptøkur til at upp­klára mál og serstakliga harð­skaps­mál. -Hin fyrimunurin fyri okk­um er, at miðbýurin og nátt­ar­lívið krevja eftirlit, og í hesum viðfangi hava vit brúkt vakmyndatólini til at fylg­ja við, hvat hendir og at leggja uppí, tá tað gerst neyðugt. Tey fyrstu vak­mynda­ tólini í mibýnum í Reykja­ vík vórðu sett upp í 1998, men tey nýggju eru meiri framkomin, og har­aftur­at verða nøkur sett upp afturat nærhendis vert­s­húsunum. Men vara­løg­reglu­stjórin leggur dent á, at endamálið er ikki at njós­nast. - Hetta snýr seg ikki um at hava eftirlit við fólki. Talan er ikki um at halda eygað við einstøkum einstaklingum. Upptøkurnar verða goymdar í 30 dagar, eingin hevur at­ gongd til teirra uttan vit, og eing­in fær avrit av teimum. Hel­d­ur ikki kommunan, sum eigur tólini, sigur Hörður Jóhanne­sson. Upprunaliga skuldu tey gomlu vakmyndatólini skift­ ast út í 2008, men krepp­an gjør­di, at tað mátti út­setast. Tað er Reykjavíkar kom­mu­ na, sum rindar. Løgreglan í íslendska høvuðsstaðnum hevur havt stórt gagn av vakmyndatólunum í miðbýnum. Tey hava verið serliga hent til at uppklára harðskapsmál við