mikudagur 1. august 2012síða 7

7 Mikudagur 1. august 2012 · Nr. 88 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Tað var ein stórur heiður fyri tann 20 ára gamla Shizo Kana­kuri, tá hann bleiv vald­ur til at umboða Japan á teim­um olympisku leikunum í Stockholm í 1912, tí hetta var fyrstu ferð, at Japan sendi um­boð til teir olympisku leik­ irnar. Kanakuri var sjálvur annar. Tá í tíðini vóru ferðamøgu­ leikarnir ikki teir somu sum í dag, so tá Shizo Kanakuri kom til svenska høvuðsstaðin, vóru 18 dagar, síðani hann var farin frá húsum. Hann hevði ferðast við skipi og ta longu tokferðina eftir teirri transsibirisku jarnbreytini, og tá hann loksins kom vegin fram, vóru fimm dagar til marathonrenningina. Tá renningardagurin kom, var av allar fagrasta summ­ arveðri, og hitin var oman fyri tey 30 stigini. Mara­thon­ teinurin var frá tí olympiska leikvøllinum til Sollentuna og aftur til leikvøllin. Hetta skuldi vísa seg at blíva ein kapping, sum gav hvørjum manni nóg mikið og summum ov nógv. Ein rennari úr Portugal doyði, so útlúgvaður var hann, og 68 aðrir valdu at gevast. Hvarv Shizo Kanakuri var millum teir 68 rennararnar, sum góv­ ust at renna. Tað stóð at lesa á tí almenna úrslitalistanum. Men har stóð ikki, at Kana­ kuri var ongantíð komin aftur - hvørki so ella so. Onnur søgdu seg hava sæð hann miðskeiðis á tein­ inum, men aftan á tað hevði eingin borið eygað við hann. Hann var ikki skrásettur á teim­um ávísu støðunum, har rennararnir blivu skrá­ settir undir kappingini, hann var ikki at síggja á mál­ inum ella har um vegir, og fyrireikararnir høvdu ikki fingið nøkur boð um hann. Shizo var snøgt sagt horv­in. Onkur vildi vera við, at hann hevði mistikið seg á einum krossvegi og var farin skeivan veg, og at hann framvegis rann onkun­ staðni. Tað vóru bara tveir ja­ pansk­ir luttakarar á leik­ un­um í Stockholm, og teir høvdu sum vera man ongar liðleiðarar ella onn­ur hjálparfólk við sær heim­ an. Harafturat vóru sam­ skiftismøguleikarnir ógvu- liga avmarkaðir, og tað gekk long tíð, áðrenn tað frættist, at Shizo Kanakuri var komin afturíaftur. Ein gáta Shizo Kanakuri umboðaði aftur Japan á teimum olymp­ isku leikunum í 1920 og í 1924, men hann hevði framvegis ikki sagt, hvat var hent tann julidagin í Svøríki. Sjálvur var hann væl kend­ur innan frælsan ítrótt í heim­landinum. Í 1917 var tað hann, sum tók stig til eina boðrenning í sambandi við, at 50 ár vóru liðin, síðani Tokyo gjørdist høvuðsstaður í staðin fyri Kyoto. Men evropear og serliga sviar hugsaðu framvegis javn­an um tann japanska mara­thonrennaran, sum hvarv uttan fyri Stockholm í 1912, og søgan gjørdist ein støðugt størri gáta. Í dag hevði hetta verið ørvísið, men sam­skiftið tá í tíðini var ikki sum nú, og Japan var eitt sera fjar­skotið land. Tað gingu 50 ár. Tá høvdu fleiri svensk bløð grei­nar við minnum frá Stock­holm- leikunum, og ein av tíð­inda­ monnunum gjørdi av at fara til Japan at vita, um tað mundi bera til at fáa at fáa greiði á, hvat hendi tí horvna renn­aranum. Hann hevði eydnuna við sær. Í einum lítlum býi, sum eitur Tamana, fann hann tann gamla rennaran. Har hevði hann livað eitt stillisligt lív sum lærari í landalæru, men nú hann var vorðin 70, hevði hann valt at fara frá við eftirløn. Og nú fekk tann svenski tíðindamaðurin alla søguna. Bað um djús Tá Shizo Kanakuri hevði sveitt­að seg ígjøgnum teir fyrstu 30 kilometrarnar, var hann sera tystur. Tá í tíðini vóru eingi støð, har renn­ ararnir kundu fáa ein vatn­ sopa, og sum nevnt høvdu luttakararnir ikki tey hjálpar­ fólkini sum nú. Tá Kanakuri rann fram við einum húsum í útjaðaranum á Stockholm, sá hann, at fólk sótu uttanfyri og drukku appel­sin­djús. Hann rann inn í túnið og spurdi, um hann kundi fáa eitt glas ella tvey. Verturin var blíður og bað Kana­kuri seta seg niður, meðan hann fór inn eftir ein­ um glasi. Tá verturin kom útaftur, sat Kanakuri og svav á einu­m stóli. Verturin hevði ikki sam­ vitsku til at vakja gestin, so hann lat hann sova. Tá Kana­ kuri loksins vaknaði av sær sjálvum, var tann olympiska marathonrenningin liðug, og nú hann kortini var ov seinur, valdi hann at hugna sær saman við vertinum og húski hansara eina løtu afturat. – Men eg var so illa við og skammaði meg so, at eg tordi næstan ikki at vísa meg aftaná. Eg fór við tokinum inn í miðbýin, gisti á einum lítlum hotelli og fór við fyrsta skipi til Eysturlond, greiddi Kanakuri tí svenska tíðindamanninum frá 50 ár seinni. Men søgan endar ikki her, tí nakrir svenskir vinnu­ lívsmenn gjørdu av at bjóða Shizo Kanakuri til Svøríkis, so hann kundi fullføra tað, sum hann var byrjaður uppá í 1912. Endaði 54 ár seinni Hetta gjørdist veruleiki í 1967, og eitt mál við tiltakinum var at savna pening til ta svensku luttøkuna á teimum olymp­ isku leikunum í Meksiko árið eftir. So ein mánadag, sum var munandi kaldari enn tann heiti julidagurin í 1912, rann tann 76 ára gamli Shizo tann seinasta partin av marathonteininum. Alla­ staðni stóðu fólk og fagnaðu honum. Tá sannleikin skal sigast, so rann hann ikki alt tað, sum var eftir í 1912. Nakrir metrar inni á sjálvum leikvøllinum restaðu í. Men hann kom tó á mál, og tá hann fór um málstrikuna, vóru júst 54 ár, 8 mánaðir, 6 dagar, 8 tímar, 32 minuttir og 20,3 sekund, síðani hann byrjaði. Sum vera man nógv tann longsta tíðin, sum nakar marathonrennari hevur brúkt. Og metið verður neyvan tikið. Aftaná varð Shizo boðin at vitja tey húsini, har hann hevði sitið uttanfyri og drukk­ið appelsindjús og fing­ið sær ein blund hin heita dagin í 1912. Tað var banka­maðurin Bengt Petre, sum bjóð­aði honum hagar. Tað var pápi Bengt, sum var vertur hjá Shizo 54 ár framm­ an­undan. Ein long kapping Tá Shizo Kanakuri hevði full­ ført renningina, tók hann samanum: – Hetta hevur verið ein long kapping. Men ímeðan havi eg fingið bæði konu, seks børn og tíggju abbabørn, og øll mugu skilja, at slíkt tekur tíð. Tað hoyrir við til søguna, at í veruleikanum høvdu sviar fingið eitt lívstekin frá tí japanska rennaranum. Nak­að aftan á leikirnar í 1912 fekk Petre eina bók sendandi frá sínum japanska gesti. Petre tulkaði hetta sum eina per­sónliga heilsan og goymdi bókina sum eitt virðismikið minni. Tá so Kanakuri kom aft­ur 54 ár seinni, vísti son­ urin honum bókina. – Á hatta, lat í tí gamla japan­aranum. – Hatta er bara eitt gamalt toll­av­greiðslu­ skjal. Nógvir japanar liva leingi, og Shizo Kanakuri var einki und­antak. Hann doyði 93 ára gamal í 1984 í sama býi, sum hann var føddur í. Hann er ikki gloymdur í Japan, tí tann, sum vinnur ta japonsku Fukuoka-mara­thon­renn­ ingina, verður heiðr­aður við Kanakuri-steyp­in­um. (Kelda: NRK) Marathon-rennarin sum hvarv Mitt í marathon-renningini á teimum olympisku leikunum í Stockholm í 1912 hvarv japanski rennarin Shizo Kanakuri. 54 ár seinni kom hann á mál Shizo Kanakuri steðgaði á at fáa sær eitt glas av djús og at rinda møðina. Men vanlukkutíð sovnaði hann – Hetta hevur verið ein long kapping. Men ímeðan havi eg fingið bæði konu, seks børn og tíggju abbabørn, og øll mugu skilja, at slíkt tekur tíð, segði Kanakuri, tá hann tók saman um sína kapping