mikudagur 17. mars 2004síða 10

18 Nr. 53 - 17. mars 2004 Nr. 53 - 17. mars 2004 19 UTTAN ÚR HEIMI Útlendskir ríkis- og stjórnarleiðarar eru nú drignir upp í am- erikanska valstríðið. Spurningurin er, hvør stuðlar hvørjum valevni VALSTRÍÐ Árni Joensen fartekst@mail.dk Hvørjum halda útlendskir ríkis- og stjórnarleiðarar við, George W. Bush ella John Kerry? Hesin spurningurin hevur tikið seg upp í valstríðnum upp undir amerikanska for- setavalið í heyst. Upprunin til orðaskiftið er, at John Kerry skal hava sagt, at hann fær stuðul frá fleiri leiðarum í øðrum londum, sum heldur vilja hava hann til forseta enn George W. Bush. Sjálvur sigur Kerry, at tað er ikki hann, sum hevur lagt upp til orðaskiftið, men at Bush og hansara menn hava tikið spurningin upp fyri at sleppa undan at viðgera spurningar um arbeiðsloysið, heilsuverkið og onnur týðandi mál í valstríðnum. – Tað er einki loyndar- mál, at summi lond hava verið ímóti uttanríkispolit- ikkinum hjá sitandi stjórn- ini. Tað hevur kostað okk- um virðing og ávirkan í heiminum. Eg standi við tað, sum eg havi sagt. Tað týdningarmesta er, at uttan- ríkispolitikkurin hjá Bush- stjórnini hevur ikki gagnað trygd okkara, soleiðis sum hann átti at havt gjørt, sigur John Kerry við tíðinda- stovuna AP. George W. Bush, forseti, og Colin Powell, uttanríkis- ráðharri, vilja ikki leggja John Kerry undir at lúgva, at hann fær stuðul frá út- lendskum leiðarum, men teir vilja fegnir hava at vita, hvørjir hesir leiðararnir eru. – Annaðhvørt sigur hann okkum, hvørjir hesir leiðar- arnir eru, ella má niður- støðan vera, at hetta er nak- að, sum hann hevur funnið uppá, sigur Colin Powell. John Kerry hevur sýtt fyri at kunngera nøkur nøvn, men hann heldur upp á sítt. Hvørjir eru teir? Franskir hermenn hava fleiri ferðir verið nær Osama bin Lad- en, men ovasti teirra heldur ikki, at tað fær nakran avgerandi týdning, at bin Laden verður tikin YVIRGANGUR Árni Joensen fartekst@mail.dk – Taka vit ein av leiðarun- um í al-Qaeda, kemur ein annar framat, sigur gener- alurin Henri Bentegeat við útvarpið Europe 1. Hann er ovasti í franska herinum og stendur á odda fyri 200 servandum fronsk- um hermonnum, sum leita eftir leiðaranum í al-Qaeda, Osama bin Laden, í fjøllun- um á markinum ímillum Pakistan og Afghanistan. Generalurin sigur við Europe 1, at fleiri ferðir hevur tað verið um reppið, at hermenn hansara hava tikið bin Laden. – Men hvørja ferð er hann sloppin undan okkum, sjálvt um vit hava byrgt hann inni. Landslagið í Afghanistan er soleiðis háttað, at tað kemur tí flýggjandi til góðar, sigur Henri Bentegeat, generalur. Hann ávarar samstundis fólk ímóti at leggja ov stóran týdning í tað, verður bin Laden tikin, tí maður kemur í mans stað, sigur hann. Hann leggur afturat, at tað mest órógvandi er, at al-Qaeda forvinnur altsamt meiri og meiri pengar burtur úr handli við rúsevnum. Ísraelski forsætis- ráðharrin, Ariel Sharon, vil hava eina millión jødar í øðr- um londum at flyta til Ísraels næstu ár- ini. Spurningurin er bara, hvaðani teir skulu koma ÍSRAEL Árni Joensen. fartekst@mail.dk Fyri nøkrum døgum síð- ani boðsendi Ariel Sharon fleiri ráðharrum og ser- frøðingum av ymsum slagi til fundar. Evnið var, hvat kann gerast fyri at fáa umleið eina millión jødar í øðrum londum at flyta til ísraels tey næstu árini. Tað skrivar blaðið Haaretz. Sambært blaðnum kom fundurin ikki til nakra beinleiðis niðurstøðu, men avgjørt varð, at stjórnin skal leggja eina ætlan, sum skal viðgerast á einum fundi, sum verð- ur í juni. Hagtølini hjá ísraelsku myndugleikunum vísa, at í fjør fluttu 24.434 fólk til Ísraels. So lítil hevur til- flytingin ikki verið síðani í 1989, og higartil í ár eru bert 2.650 útlendskir jød- ar fluttir til landið. Sam- bært Haaretz hava embæt- ismenn hjá stjórnini rokn- að seg fram til, at í besta føri kann talið á innflytar- um fáast upp á umleið 70.000 í 2010. Tá Sovjetsamveldið syndraðist, valdu nógvir jødar í Russlandi og øð- rum fyrrverandi sovjet- lýðveldum at flyta til Ísra- els, men nú vísa hagtølini, at minst 50.000 jødar eru fluttir aftur til Russlands. Orsøkin er sambært Haar- etz, at tilflytararnir hava havt ilt við at fáa arbeiði, og at viðurskiftini í Ísrael eru ikki nóg trygg. Har- afturat er tað ein veru- leiki, at tað eru ikki allir ísraelsmenn, sum halda so nógv av tilflytarunum. Orsøkin til ætlanina hjá Sharon og stjórnini at fáa fleiri útlendskar jødar til Ísraels er, at jødarnir eru í ferð við at koma í minni- luta í økinum. Framrokn- ingar hjá myndugleikun- um vísa, at um tíggju ár verða fleiri palestinar enn jødar í tí gamla Palestina, sum í dag umfatar Ísrael, Vestara Áarbakka og Gaza-geiran. Eisini í sjálvum Ísrael er tann jødiski parturin av fólkatalinum minkandi. Í dag eru 1,7 millión ísra- elskir ríkisborgarar mus- limar, og meðan jødiski parturin av fólkinum vaks 1,4 prosent í fjør, vaks tann muslimski parturin 3,4 prosent. Ov fáir jødar í Ísrael Útlendskir jødar aftra seg við at flyta til Ísraels, tí tað er ikki nóg trygt at búgva har. Samstundis rýma russiskir jødar heimaftur Ikki nóg mikið at taka bin Laden – Tað er ikki nóg mikið at fáa fatur á bin Laden. Verður hann tikin, kemur ein annar í hansara stað – Eg fái stuðul frá útlendsku≤m leiðarum, sigur John Kerry. Hvørjir eru teir, spyr Bush C M Y K 19 18