fríggjadagur 13. juli 2012síða 6

Fríggjadagur 13. juli 2012 · Nr. 80 6 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 tíðindi Tað vóru ikki nógv, sum væntaðu, at tiltikni seksti ára rockbólkunum, Rolling Stones, einaferð í tíðini fór at hátíðarhalda 50 ára dagin. Men tað gjørdu teir í gjár. Tað hevur ljóðað, at Rolling Stones ætlar sær á konsertferð næsta ár at hátíðarhalda dagin. Ólógligt at selja tubbak í Føroyum um nøkur ár Áki Bertholdsen – Um nøkur ár eigur tað at verða bannað at selja tubbak í Føroyum. Tað heldur Jákup N. Ol­ sen, formaður í Krabba­ meins­felagnum. Sostatt tekur hann undir við Pál Weihe, formanni í Fólkaheilsuráðnum, sum segði í Sosialinum herfyri, at vit eiga at hava eina null hugsjón, hvat royking við­ víkur. Hetta er eitt rák, sum eis­ ini vindur upp á seg uttan­ lands tí fleiri lond hava nú beinleiðis sett árstal á, nær alt landið skal verða royk­ frítt. Hetta er eisini eitt rák, sum teir myndugleikar í Føroyum, sum hava við fyribyrging at gera, taka undir við. – Vit taka undir við øll­um átøkum, sum kunnu fyri­ byrgja royking, so einfalt er tað, sigur formaðurin í Krabba­meinsfelagnum. Hann sigur, at sostatt tekur felagið eisini undir við, at vit beinleiðis seta eitt árs­ tal á, nær allar Føroyar skulu vera roykfríar. – Tað gera vit heilt av­gjørt, sigur formaðurin í Krabba­ meinsfelagnum. Eitt felags mál Fólkaheilsuráðið leggur stór­ an dent á at fyribyrgja royk­ ing og í tí sambandi hevur ráðið sett sær sum má, at ongin, sum er føddur eftir 2000, skal fara at roykja. – Hetta er heilt avgjørt eitt gott mál at seta sær og tað taka vit fult undir við, sigur Jákup N. Olsen. Hann sigur, at sjálvandi gerst tað ikki eftir einum ári, at ein heil tjóð verður royk­ frí. – Tað, sum skal til, er, at allir myndugleikar, sum vara av málinum, semjast um, at hetta er málið og at tubbak verður bannað um nøkur ár. – Tað einasta rætta er, at fyribyrgjandi myndugleikar og politiski myndugleikin taka lógvatak saman og stað­ festa, at hetta er málið. – Og so má arbeiðast fram ímóti tí við miðvísari og áhaldandi upplýsing. Jákup N. Olsen ásannar, at tankin um eina roykfría tjóð, kann vera ringur at venja seg við. – Men skjótari tankin verð­ur fostraður, skjótari er at venja seg við hann, leggur hann afturat. Ein vil hava tubbak Formaðurin í Krabbameins­ felagnum heldur, at verður rætt og miðvíst farið fram, Fer eitt tubbaksforboð ikki at elva til smugling í stór­ um stíli og einum blóm­andi svørtum marknaði fyri siga­ rettum, sum nøkur stúra fyri. – Eg haldi, at kynstrið er at upplýsa og at fáa fólk at skilja, hvussu heilsuskaðiligt tað er at roykja. Fáast fólk at skilja tað, verður tubbakk ikki ein vøra, sum tað ikki fæst fatur á. Tað verður ein vøra, eingin vil hava fatur á. Jákup N. Olsen ivast í um tað krevst so nógvur pen­ ingur til at fáa fólk at ásanna heilsuvandan. – Um so er, at hvør mynd­ ugleiki, sum varar av økinum, ger sítt við tí játtan, sum er til taks, ivist eg ikki í, at til­ samans hevði tað rokkið rættiliga langt. – Tá ið vit tosa um fyri­ byrging, er royking altíð tað fyrsta, sum kemur okkum til hugs, tí tað er skaðiligt. Eingin grundgeving Nógv tvíhalda um, at fara fólk at gevast at roykja, verð­ ur tað eitt stórt, svart hol í landskassanum, tí roykjarar rinda so nógv í avgjaldi til almennu kassarnar. – Tað er eitt sjónarmið, vit hoyra ofta. Men eg haldi, at tað hevði verið uppá sítt pláss at onkur fór at kanna, um tað veruliga er so, ella um hetta bara er ein seiglívað myta. – Tað kann vera, at roykj­ arar leggja nógv avgjald í landskassan. Men heilsu­ verk­ið hevur so sanni­liga eis­ini ovurstórar út­reiðslur av at viðgerða roykjarar. Har­ afturat missir samfelagið stór virði, tí roykjarar eru sjúkir eru sjúkrameldaðir, doyggja ov tíðliga og framleiða sostatt minni til samfelagið. – Men harafturat kemur so lívsdygdin, sum mangan er vánalig hjá roykjarum, tí teir eru so sjúkir – og so ikki um at tala tann trega tað voldir familjum hjá roykjarum, at teir eru sjúkir og doyggja ov ungir. – Tað er ikki ein tann ein­ asta góð grundgeving fyri at varðveita roykingina, heldur Jákup N. Olsen. ROYKING Tað skal verða banna at selja sigarettir í Føroyum, heldur formaðurin í Krabbameinsfelagnum – Hetta fegnast vit og vit taka eisini fult undir við tí. Jákup N. Ol­sen, for­ maður í Krabba­meins­ fe­lag­num, tekur fult und­ir við ætlanini hjá lands­stýrismanninum í heilsu­málum um at banna ungum undir 18 ár at brúka solarium. Karsten Hansen segði herfyri við Sosialin, at í heyst fer hann at leggja uppskot fyri Løgtingið um at banna ungum undir 18 ár at brúka solarium. – Vit taka avgjørt und­ ir við, at ung undir 18 ár skulu ikki sleppa at brúka solarium, tí tað økir mun- andi um vandan fyri at fáa húðkrabba, sigur Jákup N. Olsen. Hann minnir í hesum sambandi á, at onkur lond umhugsa enntá at seta fullkomið bann fyri solarium. Her hugsar hann um Írland, sum hann veit um í hesum sambandi. Formaðurin í Krabba­ meinsfelagnum vónar, at løgtingslimir taka betri ímóti uppskotinum enn teir gjørdu seinast, tað var fyri, tí tá varð tað felt. Ein grundgeving var, at eitt slíkt forboð er tor­ført at halda, tí nógvar sól­ støðir eru mannaðar og at tað fer at taka grund­ arlagið undan vinnuni, skulu tey, sum bjóða solar­ iu­m hava vakt at ansa eftir, at eitt forboð verður hildið. Men hetta dugir Jákum N. Hansen als ikki at skilja. – Hetta er so einfalt sum tað, at tann, ið fer undir eina vinnu, má eis­ ini halda lógirnar og tað eigur eisini at vera gald- andi í hesi vinnuni. Og her heldur hann, at atlitini til lívið og heils­ una hjá fólki, eigur at viga tyngri enn atlitini til nøk­ ur fá vinnurekandi. Hinvegin harmast Ják­ up N. Olsen um, at eisini almennir myndugleikar bjóða fólki Solarium. – Eg haldi, at komm- un­ur og aðrir almennir stovn­ar og feløg, eitt nú svimjihallir, eiga at ganga undan sum góðar fyri­myndir og eiga tess­ vegna ikki at bjóða sín­um viðskiftafólkum solari­ um. – Tað er próvfast, at sjálvt lítið brúk av solarium økir munandi um vandan fyri at fáa húð­krabba, eins og tað eisini økir um vandan at sóla sær ov nógv, og longri er tann søgan ikki, sigur formaðurin í Krabba­ meins­felagnum. Vónandi fer Løg­tingið nú at banna solarium – Tað er ongin góð grundgeving fyri at varðveita royking og tískil eigur tað at verða bannað, heldur Jákup N. Olsen, formaður í Krabbameinsfelagnum Skjótari tankin verð­ ur fostraður, skjótari er at venja seg við hann