fríggjadagur 13. juli 2012síða 28

Fríggjadagur 13. juli 2012 · Nr. 80 28 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Tað er gott hjá børnum at vaksa upp í Føroyum. Tað halda 94 prosent av teimum 1022 útisetunum, sum luttóku í kanningini. 25 prosent av teimum 1022 útisetunum, sum luttóku í kanningini, sum Norður­ atlants­bólkurin lat gera, eru samd ella sera samd við, at reglusemið á flogferðsluni millum Føroyar og Danmark er ov vánaligt. fráflytingini fráflytingini ste ðgi ð 77 prosent av teimum siga seg eisini vera samd ella sera samd í, at føroyska samfelagið er ov konservativt. Uni Holm Johannesen – Tað er ikki uttan orsøk, at Reykjavík, Akureyri, Tromsø og Aalborg hava sett nógvar milliónir í al­ tjóða Fróðskaparsetur og gransk­ing. Úrslitið er ikki bara fólka­vøkstur, men eis­ ini bú­skapar­vøkstur. Vit hava tosað um hesa loysnina meira enn eina fjórðingsøld, og Tórshavnar kommuna hevur í fleiri førum rætt løg­ manni eina hjálpandi hond. Her hendir einki. Legg minst 250 milliónir krónur í hesa verkætlanina heldur enn ein tunnil á bygd. Tað er av al­ neyðugum týdningi. Bløðir Havnin, bløðir land­ ið út. Tað er borgarstjórin í Havn, Heðin Mortensen, púra sannførdur um. Hann er sam­stundis skelkaður av, at almennu Føroyar enn ikki hava ásannað støðuna og vilja bróta gongdina við polit­iskum átøkum. Fólkastreymurin, serliga av ungdómi, úr Føroyum stend­ur við og versnar. Fólka­ talið er minkað við sløkum 1000 fólkum síðan 2008. Fólka­talið í høvuðsstaðnum minkar og skattainntøkurnar minka. Framrokningar vísa, at fólkatalið fer framhaldandi at minka, tað verður skeivleiki í aldurssamanseting og kyns­ býti gerst størri. Kostn­ aðar­støðið í Føroyum er nógv hægri enn í granna­ lond­unum. Mest sum alt er dýrari. Í granna­londunum eru setanartreytir, lønin, skatt­urin og veitingar frá tí al­menna til einstakar sam­ felags­bólkar gjarna munandi betri. Ein av loysnunum, sum stovnar og serfrøðingar hava áhaldandi víst á fyri at steðga vanlukkuligu gongdini, er at fáa eitt kappingarført fróð­ skaparsetur. Eitt altjóða uni­versitet, sum kann draga før­oyskan og útlendskan ung­dóm til sín fyri at kveikja lív í býarlívið og virka í høvuðs­staðnum. – Tað er eingin savningar­ megi og samleiki á okkara Fróðskaparsetri, sum liggur spjatt runt í Havn. Landsins myndugleiki má vera við at lyfta eina slíka verkætlan, men har er eingin áhugi yvir­høvur, sigur Heðin Mortensen. Lestrarum­hvørvið er í Havn Politikarar, serfrøðingar, við­merkjarar og onnur hava seinnu árini oyst tilfar út í almenna rúmið við sínum loysnum at fáa út­búnar før­ oy­ingar aftur henda­vegin. Allarflestu teirra eru á einum máli um, at eitt mátt­ mikið lestrarumhvørvi er lykilin til at steðga støð­ugu fólkafráflytingini. Treytin fyri fólkavøkstri er útbúgv­ ing og vitan. Vantandi útbúgvingar­ møgu­leikar er tað, sum noyðir størsta partin av føroyska ungdóminum av landinum. Eitt fróðskaparsetur hevði útsett rannsóknarferðina hjá føroyskum lesandi út í heim, og samstundis givið teimum størri tilknýti til samfelagið. Tórshavnar kommuna hevur í fleiri førum roynt at rætt løgmanni eina hjálpandi hond við púra ókeypis grund­ stykki til nýtt og dagført Fróð­skaparsetur. – Eingin ønir okkum aftur. Høvuðsstaðurin vil fegin vera við at steðga fráflytingini, men eitt felagstak krevst, og har er eftir øllum at døma eingin áhugi. Vit bíða enn eftir svari frá løgmanni, sigur Heðin Mortensen. Við vaksandi altjóða krøv­ um til maritimu út­búgv­ ingarnar hevur leingi verið greitt, at útbúgvingarnar skulu uppstigast og fakliga orkan skal savnast enn meira. Landsstýriskvinnan í út­búgvingarmálum fekk í 2010 handað tilmæli frá ser­ frøð­ingabólki, sum mældi til at leggja maritimu út­ búgv­ingarnar saman og skipa tær við tilknýti til Fróð­skaparsetur Føroya. Til­mælið hekk væl saman við vakstrar­ætlanini hjá Tórs­havnar kommunu, sum Løgmaður, Fráflyting Tórshavnar kommuna hevur áhaldandi rætt løgmanni eina hjálpandi hond fyri at fáa eitt kappingarført Fróðskaparsetur og máttmikið lestrarumhvørvið í Havn. Tað rínir kortini við. – Eingin ønir okkum aftur, sigur Heðin Mortensen, borgarstjóri í Havn – Vit mugu varðveita sum flest av okkara ungu sum longst í landinum, og hetta fæst bara við at savna tey lesandi og lærararnar í stórar eindir í miðøkinum, sigur borgarstjórin í Havn Savnsmynd Høvuðsstaðurin vil fegin vera við at steðga fráflytingini, men eitt felagstak krevst, og har er eftir øllum at døma eingin áhugi. Vit bíða enn eftir svari frá løgmanni