fríggjadagur 13. juli 2012síða 31

31 Fríggjadagur 13. juli 2012 · Nr. 80 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Danmark upp til 4 ár, ynskja 50 prosent at búgva í Før­ oyum. Men aftaná 4 ár í Dan­ mark minkar hesin partur støðugt. Samstundis er bólk­ urin við teimum, sum síggja framtíð sína í Danmark støð­ ugt vaksandi við talum av árum í Danmark. Vilja til høvuðsstaðin Ein annar áhugaverdur part­ur av kanningini vísir eis­ini, at heili 71 prosent av teim­um, ið umhugsa at flyta aftur til Føroya, ynskja at búgva í Tórshavn, um flutt verður aftur til Føroya. Í mun til hvussu nógv fluttu úr høvuðsstaðnum til Dan­ markar at lesa – 43 prosent – er hetta lutfalsliga nógv fleiri. Tað vísir seg also at føroyingar, sum umhugsa at flyta heim aftur til Føroya, í stóran mun verða drignir at høvuðsstaðnum og teimum møguleikum, ið har eru. Alt, ið er galið í Føroyum Men stóri spurningurin er, hví nógv av hesum ikki velja at flyta heim. Kanningin hjá Norðuratlantsbólkinum kann­aði eisini hvørji sjónar­ mið hesir útisetarnir hava við­víkjandi føroyskum viður­ skiftum og føroyska sam­ felagnum. Kanningin vísti, at góð 77 prosent av teimum vóru samd ella sera samd í, at før­oyska samfelagið er for kon­serva­tivt. Samstundis svaraðu 74 prosent, at fak­ ligar avbjóðingar og fakligt um­hvørvi vanta í Føroyum. Men eisini vantandi stuðuls­skipanir og bú­staða­ møguleikar viga øgiliga tungt hjá úti­setunum, og meira enn helm­ingurin eru samd ella sera samd í, at trupult er at finna nakað at búgva í og at fíggjarligu og sosialu stuðuls­skipanirnar eru ov vánaligar. Ikki heilt óvæntað siga tríggir fjórðingar av úti­set­ unum eisini, at tey eru samd ella sera samd í, at veðrið er ov vánaligt í Føroyum. Fýra bólkar av útisetum Tá Norðuratlantsbólkurin fór undir at gera hesa kann­ ingina, var eitt av enda­mál­ unum við henni at finna út­ av, hvat kann gerast fyri at fáa fleiri føroyingar at flyta aftur til Føroya. Kanningin vísti, at føroyingarnir í Dan­ mark kunnu bólkast í fýra ymsar bólkar, sum eru um­ leið líka stórir. Ein talva yvir bólkarnar sæst her á síðuni. Hesir bólkarnir eru ym­ iskir á tann hátt, at tað verður eitt nú skilt millum tey, ið sakna Føroyar og ynskja at flyta heimaftur, tey, ið sakna Føroyar men ikki vita, um tey helst vilja búgva í Føroyum ella Danmark, tey, ið sakna Føroyar, men helst vilja búgva í Danmark, og so tey, ið trív­ast sera væl í Danmark og ikki sakna Føroyar. Bólk 1 og 2 gerst sum so einki við, tey eru mist. Men tað eru serliga hinir báðir bólkarnir, sum eru áhuga­ verdir at leggja seg eftir at royna at fáa heimaftur. Hesi eru ivasom, og eru av einari ella aðrari orsøk komin í ta støðu, at tey kundu hugsað sær at flutt heim, men har tað ikki ber serliga væl til. Serliga er tað bólkur 3, ið gjarna vil heim, men setir krøv til ymisk samfelagsviðurskifti í Før­oyum, so sum ferða­sam­ band til útheimin, barna­ans­ ingartilboð og annað. rogvi@sosialurin.fo Omanfyri tveir triðingar av mann­fólk­ unum, 70 prosent, sum eru í starvi niðri, hava eina ársløn, sum er yvir 300.000 krónur. 16 prosent av mannfólkunum vinna omanfyri 500.000 krónur árliga. Átta av tíggju spurdum í kanningini eru gift ella liva tað í parlagi. 7 av tíggju spurdum hava eitt ella fleiri børn, og av øllum foreldrunum eru 12 prosent stakir uppihaldarar. fráflytingini fráflytingini ste ðgi ð Mannfólkini taka í størri mun langar hægri útbúgvingar. 46 prosent av mannfólkunum hava ella eru undir eina longri hægri útbúgving. Talið fyri konufólk er 23 prosent. Fakta: Um kanningina • Kanningin var útgivin í 2008 • Kanningin umfatar einans føroyingar í fyrsta ættarli í aldrinum 20 til 45 ár • Danmarks Statistik stóð fyri sjálvari spurnarkanningini • 1505 føroyingar vóru tilvildarliga útvaldir til telefonsamrøðu • 1022 valdu at luttaka • Tilsamans 7737 føroyingar í fyrsta ættarliði búðu í Danmark tá kanningin var gjørd • Av hesum vóru 2502 í aldrinum 20 til 45 ár, ið vóru arbeiðsvirkin ella í útbúgving • Tey luttakandi svara til 41 prosent av samlaða íbúgvaratalinum í aldursbólkinum 20 til 45 ár Talva 14: Úrslit av bólkagreining Bólkur 1 Bólkur 2 Bólkur 3 Bólkur 4 Siðbundin og sameind Grundfest og sameind Modernistisk og framsøkin Modernistisk og heimkær Tal av persónum (921 tilsamans) 210 229 258 224 • Ikki ung • Flest konufólk • Lága ella miðal inntøku • Danskan maka • Hava barn/børn • Búð leingi í Danmark • Vilja helst búgva í Danmark • Sakna Føroyar • Ikki áhuga í føroysk um politikki • Finnast at føroysk- um viðurskiftum, so sum bana ansingar- tilboðum og stuðuls- skipanum • Eru í Danmark, tí tey hava stovnað familju • Ikki ung • Konufólk og mannfólk • Miðal inntøku • Danskan maka • Búð leingi í Danmark • Trívast sera væl í Danmark • Sakna ikki Føroyar • Ikki áhuga í føroysk- um viðurskiftum og føroysk um politikki • Eru í Danmark, tí tey arbeiða í Danmark • Ung • Konufólk og mannfólk • Lesandi • Føroyskan maka • Eingi børn • Búð stutt í Danmark • Ynskja at fl yta aftur til Føroya • Sakna Føroyar • Vilja vera við til at skapa framgongd í Føroyum • Finnast at føroysk- um viðurskiftum, so sum banaansingar- tilboðum og stuðulsskipanum • Eru í Danmark, tí tey lesa • Ung • Flest mannfólk • Lesandi ella í góðum starvi, við høgari inntøku • Føroyskan ella danskan maka • Vita ikki um tey vilja búgva í Føroyum ella Dan mark, men halla mest til Før oy ar • Sakna Føroyar • Finnast ikki at før- oysk um viður skift um, so sum barna- ansingartilboðum, stuðulsskipanum og umdøminum hjá fólkaskúlanum • Eru í Danmark, tí tey lesa ella hava stovnað familju Føroyum bakið Vantandi stuðuls­skipanir og bú­staða­møguleikar viga øgiliga tungt hjá úti­setunum Einvegis ferðaseðil Hjá einum stórum parti av føroyingunum, sum fara uttanlands at lesa, verður talan um ein einvegis ferðaseðil. Í roynd og veru missa vit á hvørjum ári tað, sum svarar til ein fullfermdan airbuss flúgvara av ungum føroyingum.