hósdagur 18. mars 2004síða 7

12 Nr. 54 - 18. mars 2004 Nr. 54 - 18. mars 2004 13 Ein avgerandi liður í arbeiðinum at nøkta tørvin á sjúkrarøktar- frøðingum er at skapa umstøður, sum starvsfólkið trívist í, og tí er ein virkin starvsfólkapolitikkur, ið setur trivnaðin í hásæti fyrsta stigið á leiðini sigur Jana Dalsgaard, forkvinna í felagnum fyri Før- oyskar Sjúkrarøktar- frøðingar, sum eisini raðfestir útbúgving og gransking sera høgt FORMANSVAL Anna V. Ellingsgaard ave@post.olivant.fo Verandi forkvinna í Fe- lagnum fyri Føroyskar Sjúkrarøktarfrøðingar, Jana H. Dalsgaard stillar upp aftur til formannsvalið hesuferð. Hon ásannar, at nógv av tíðini í farnu setu er farin við málum, ið alt ov leingi hava ligið á láni. Samstundis fegnast hon um, at hennara hjartamál, nýggja sjúkrarøktarfrøð- ingaútbúgvingin umsíðir gjørdist veruleiki og sær serliga fram til teir gransk- ingarmøguleikar, útbúgv- ingin letur upp fyri. Støðið hækkað Jana er sannførd um, at nýggja Bachelorútbúgving- in, er eitt tað størsta fram- stigið innan sjúkrarøktar- fakið í Føroyum í nýggjari tíð. Ikki bara tí tað teoret- iska og tað praktiska støðið hækkar á vanligu útbúgv- ingini, men eisini tí hon nú gevur beinleiðis atgongd til víðari lestur á kandidat- og masterstigi. Eitt av endamálunum við nýggju útbúgvingini er eisini at binda teori og praksis saman í størri mun, enn higartil hevur verið gjørt. Eisini er tað av al- stórum týdningi, at tann granskingin, ið verður gjørd, verður partur av tí praktisku sjúkrarøktini. Hetta skapar eitt umhvørvi, har sjúkrarøktarfrøðingar alsamt verða stimbraðir til at at menna sína vitan og hava eyguni opin fyri nýggjum møguleikum innan teirra fakøki. Tørvur á sjúkra- røktarfrøðingum Sum øllum kunnugt, er tørvurin á sjúkrarøktarfrøð- ingum ovurhonds stórur. Men tey fæstu geva sær far um tær avleiðingar, hetta álvarsmál hevur fyri ger- andisdagin hjá fólki. Kann- ingar aðrastaðni vísa, at tørvur á sjúkrarøktarfrøð- ingum hevur við sær størri deyðiligheit, fleiri kom- plikatiónir, longri innlegg- ing umframt at starvsfólkið mistrívist alsamt. Ein avgerandi liður í arbeiðinum at nøkta tørvin á sjúkrarøktarfrøðingum er at skapa umstøður, sum starvsfólkið trívist í. Vit sóu, hvat hendi á B6 í 2001, og slíkt má ikki henda aftur, sigur Jana. Fyrsta stigið á leiðini at forða tí er ein virkin starvsfólkapoli- tikkur, ið setur trivnaðin í hásætið. Við at løna fólki samsvarandi við teirra ábyrgd og útbúgving, vísa vit teimum eisini størri virðing. Her eru hendar munandi ábøtur, og tað arbeiðið heldur fram í verandi sáttmálasamráð- ingum, samstundis sum dentur verður lagdur á meiri frítíð og styttri arbeiðsviku. Samstarv Jana ætlar at leggja nógva orku í Sygeplejernes Sam- arbejde i Norden, SSN. Tað hevur ótrúliga stóran týdning at kunna læra av royndunum hjá øðrum og fáa íblástur aðrastaðni frá, sigur Jana. Samstarv við onnur lond er alneyðugt fyri allatíðina at hava fing- urin á pulsinum, ikki minst í etiskum málum, har spurningarnir eru við- kvæmir og áskoðaninar ymiskar. Skyldur Sjálvt um arbeiðsuppgáv- urnar hjá sjúkrarøktarfrøð- ingum eru broyttar, eiga vit at minnast til at tær grund- leggjandi fevna um 4 ábyrgdarøki: at fremja heilsu, at fyribyrgja sjúku, at endurskapa heilsu og at linna líðingum. Jana minnir á, at sjúkrarøktarfrøðingar hava skyldu til at nýta og betra sína vitan og dygdir innan hesi 4 øki, og at ein tílík skylda eisini fevnir um gransking. Samanhald og sam- starv eru alneyðug fyri at limirnir kunna økja sína tilvitan um teir fjøltáttaðu møgu- leikar, ið eru í yrkin- um sigur Æna Rein- ert, deildarleiðari á psykiatriska ambula- torinum, ið er annað valevni til formans- valið í felagnum fyri Føroyaskar Sjúkra- røktarfrøðingar FORMANSVAL Anna V. Ellingsgaard ave@post.olivant.fo Æna Reinert, deildarleiðari á psykiatriska ambulator- inum, er annað valevni til formansvalið í í FFS. Hon hevur verið nevndarlimur í felagnum í 12 ár. Æna vísir á, at stóra lima- talið í felagnum krevur, at limirnir leggja seg eftir at vera meir sjónligir fyri hvør øðrum. Yrkisøkið er breitt, og tí er samanhald lykla- orðið, um allir limirnir skulu kenna seg væl, sigur hon. Samanhald og sam- starv eru eisini alneyðug, fyri at limirnir kunna økja sína tilvitan um teir fjøl- táttaðu møguleikar, ið eru í yrkinum. Felags tulkingar Æna metir, at hon nokk er tann limurin í felagnum, ið hevur hollast royndir, tá tað ræður um sáttmálasamráð- ingar. Samráðingarnar hava fylt nógv í farnu setu og gera tað framvegis. Æna bjóðar seg nú fram at leiða hetta arbeiðið í eini áhald- andi roynd at betra um lønar- og setanarviður- skiftini hjá øllum sjúkra- røktarfrøðingum. Sáttmálin er ofta ógvu- liga torskildur, sigur hon. Hetta viðførur nógvar mis- skiljingar og ymiskar tulk- ingar til tær einstøku grein- arnar. Æna hevur sett sær fyri at arbeiða fram ímóti, at felagið saman við Fíggj- armálaráðnum fær felags tulkingar til allar ivaspurn- ingar. Samstarv og útbúgving Æna hevur umboðað FFS í Sygeplejernes samarbejde i Norden, SSN, síðani felag- ið gjørdist limur í 1998. Hon hevur verið tann før- oyski limurin, sum hevur verið við til at tilrættaleggja árligu fagpolitisku rástevn- urnar hjá Norðurlendska samstarvinum. Í yrkisblað- num Vøka er fyrilestur hjá Ænu í SSN endurprentaður, har hon vísir á fleiri skeivar gongdir innan føroyska fe- lagið, sammett við hini Norðurlondini. Hon fegnast eisini um nýggju Bachelorútbúgv- ingina í sjúkrarøktarfrøði, men minnir á, at nýggja út- búgvingin krevur í enn størri mun, at sjúkrarøktar- frøðingar við eldri útbúgv- ingum fáa høvi og møgu- leika at eftirútbúgva seg. Starvsfólkapolitikkur Æna vísir á, at eitt er at orða ein starvsfólkapoli- tikk, annað er at fremja hann í verki. Veruleikin er, at á flestu arbeiðsplássum hjá sjukrarøktarfrøðingum er starvsfólkapolitikkurin als ikki settur í verk. Tað einasta, ið er lagt fast, eru setunarsamrøðurnar, ongar starvsfólkasamrøður eru og heldur ongin eldrapolitikk- ur er á arbeiðsplássunum. Hetta undrar Ænu, tí miðal- aldurin á føroyskum sjúkra- røktarfrøðingum er tann hægsti í Norðurlondum. Tað merkja vit longu nú, og spurningurin um, hvussu vit skulu ganga ynskjunum hjá eldri sjúkra- røktarfrøðingum um niður- setta tíð á møti, gerst al- samt meir bráðfeingis. Tað kann ikki vera mein- ingin, at hesin bólkur innan okkara yrki skal taka til takka við lappaloysnum. Her má ein heildarætlan orðast og setast í verk. Ongantíð ov skjótt, sigur Æna Reinert. Samanhald er lyklaorðið Trivnaður og út- búgving í hásæti Formannsval í FFS Næsta leygardag verður aðalfundur í Felagnum fyri Føroyskar Sjúkrarøktarfrøðingar. Nógv stórmál eru á dagskránni, umframt at teir 836 limirnir skulu velja nýggja nevnd og forkvinnu. Jana Dalsgaard, forkvinna í felagnum Føroyskir Sjúkrarøktar- frøðingar: – Tað hevur ótrúligan stóran týdning at kunna læra av royndunum hjá øðrum og fáa íblástur aðrastaðni frá Mynd Anna V. Ellingsgaard Æna Reinert, deildarleiðari á psykiatriska ambulatorinum: - Vit mugu betra um lønar- og setanarviðurskiftini hjá øllum sjúkrarøktarfrøðingum NØVN Í VIKUNI Telefon 341800 - Fax 341801 - Fartelefon 216135 e-mail: maggi@sosialurin.fo Á hesum síðum bera vit tíðindi um merkisdagar, so sum rundar føðingardagar, brúdleypsdagar, starvssetanir o.t. Dagurin 18. mars. Aleksander, deyður umleið ár 250. Úr Alexandriu og endaði sum biskupur í Jerusalem. Fleiri ferðir varð hann atsøktur fyri trúgv sína, men komst undan og doyði ein natúrligan deyða, varð blóðvitni uttan blóð, sum tikið verður til. Góði Edvin. Tað kom mær dátt við fríggja- morgunin at frætta, at tú var farin um sýnina, har ikki vendist aftur, at okkara prát á kaiini fyri stuttum, har tú fortaldi mær, at tú skuldi til Danmarkar at leggjast undir skurð, skuldi blíva okkara seinasta, hevði eg ikki væntað. Eg spurdi teg tá, um tú var bang- in fyri hesi álvarsomu støðu, sum lá fyri framman, men tú svaraði líka knappur sum altíð: »Bangin, bang- in fyri hvørjum, je eg eri ikki bangin, men hopi at tað fer at ganga gott«. Tað gekk ikki, sum vit vónaðu og ynsktu fyri teg góði vinur, men tú hevur fingið frið og er komin heim til tann æviga staðin, har einans er gleði og sorgin ei finst. Títt hjarta sló fyri tínum kæru og fyri tíni heimbygd, og minnist eg, hvussu glaður tú altíð var og erpin, tá tú fortaldi um, hvussu ríkur tú var – ikki í pengum, men at tú hevði so nógv at takkað fyri – tína konu, børn og abbabørn, sum tú var so sera góður við og sum høvdu alt at siga fyri teg – tú vardi um og tók tær væl av tínum lítla kongaríki. Heimbygdin Vág og hennara vælferð lá tær nær, og var tú altíð sera áhugaður í øllum, sum gekk fyri seg á kaiini og nærumhvørvin- um, tí tú vildi bygdini alt tað besta, og tú segði mangan við meg, at gekk tað skipum og virkjum væl, so gekk tað eisini bygdini og fólk- inum væl, og tað var umráðandi fyri teg at síggja bygdina blóma, meðan tað eisini píndi teg, tá tú sá tað gekk ímóti. Tú var bersagdur, segði tingini sum tey vóru, ja rætt og slætt kallaði ein spaka fyri ein spaka, og tað sóu eg og mong við mær stórt virði í, tú var erligur sum fáur, ein visti altíð hvar ein hevði teg. Vit øll, sum kendu teg, eru vorð- in fátækari, nú tú ikki er millum okkum longur, Vágsbygd er vorðin fátækari uttan teg, men minnini kann ongin taka frá okkum. Eg eri glaður fyri at hava kent teg, góði Edvin, og saknurin verður stórur ikki at fáa teg á vitjan og fáa eitt hugnaligt lívligt prát yvir ein kaffimun við teg aftur – tað var nakað serligt. Hóast aldurmunurin var stórur okkara millum, so var bylgjulongd- in okkara millum í lagi, og sinn og hugburður tín vóru ung. Tykkum, sum hava mist ein góð- an mann, pápa, verpápa og abba, ynski eg, at Harrin má styrkja og styðja í stóru sorg tykkara. Tá síðsti stormur er riðin av, á ljósu strondum eg lendi, tá skal eg skoða, hvat Harrin gav til tey sum aftur ei vendu; ei nakar hugi tað skilja kundi, ei nakað eyga tað síggja mundi, hvat har hann hevur teim goymt Lat akker falla! Eg náddi havn, farvæl tú ótrygga bylgja! Eg leggi meg í hans kærleiksfavn, sum trúgvur mær vildi fylgja. Hoyr, kendar røddir meg blíðar kalla, nú stilt mítt akker man niður falla í tryggu, sælu hvíldarhavn. Við hesum fátøku orðum lýsi eg frið yvir vin mín, Edvin Størm. Johan Dahl Til minnis um vin mín Edvin Strøm Tøkk Fyri sýnda samkenslu, tá kæra mamma, vermamma, omma og langomma okkara Maria Hermansen Leynum doyði og varð jarðað, vilja vit takka. Prestunum Ingu Poulsen Dam og Hera Joensen. Sangarum, berarum, kirkjutænarum, gravarum og øllum, ið hjálptu til við ervinum. Somuleiðis heimarøktarum, ið vóru um hana ta tíðina hon var óhjálpin. Tøkk fyri blómur og kransar, og tøkk tit, ið fylgdu henni til hennara seinasta hvíldarstað. Hjartans tøkk øll somul. Børnini Hósdagin 18. mars letur Pól Hentze í Havn upp listafram- sýning í Smiðjuni í Lítluvík Á framsýningini er 12 oljumálningar við føroyska landslagnum sum mynda- evni. Pól sigur, at hann sum ein trúgvandi maður er ser- liga hugtikin av Guds skaparverki, og vónar hann, at tað sæst aftur í málning- unum. Hann fær íblástur úr náttúruni og frá næmingun- um á skúlanum, bæði tað sum teir gera og t.d. teirra andlitsbrá. Honum hevur altíð dámt sera væl at tekna, og hevur hann havt fram- sýningar á fleiri bygda- stevnum í Sandoynni. Í fjør hevði hann eisini fram- sýning í Smiðjuni. Honum dámar eisini væl tónleik og spælir nógv gittar. Pól er 47 ára gamal og ættaður úr Skopun. Hann tók læraraprógv á Føroya Læraraskúla í 1984 og hevur verið lærari við Sandoyar Meginskúla og í skúlanum á Ziskatrøð í Klaksvík. Hann hevur eisini verið lærari á Skála og í Ørebro í Svøríki. Síðan 1998 hevur hann búð í Havn og verið lærari í Hoy- víkar Skúla. Hann er giftur við Bjørgu, f. Mortensen, úr Havn, og tey eiga tríggjar døtur. Framsýningin letur upp hósdagin 18. mars og er opin til og við mikudagin 24. mars, allar dagar frá kl. 16.00 – 20.00 Pól Hentze í Smiðjuni Sum liður í útbúgving síni sum goymslukvinna innan bilbranchuna ger 21 ára gamla Signhild Wolles úr Havn, sum er í læru á eyka- lutagoymsluni hjá D.B. Bilum, longu nú høvuðs- uppgávuna, sum hon skal verja á Mommark Handels- kostskole í august. Læru- tíðin er úti í desember 2004. Signhild Wolles fór í læru hjá D.B. Bilum, sum goymslukvinna innan bil- branchuna, 3. desember 2001. Lærutíðin er til- samans trý ár. Hesa tíðina skal hon tríggjar ferðir í tvær vikur á Mommark Handelskostskole í Suður- jútlandi, nærhendis Sønd- erborg, har hon umframt vanliga skúlan eisini hevur nakrar vallærugreinar sum t.d. logostik og space- manegment. Endaliga próvtøkan verður í august. Uppgávan hjá Signhild gongur út upp á, at hon skal gera eina rit- gerð um marknaðarføring av eysturríksku Banner akkumulatorum, sum tey umboða. Banner fyritøkan byrjaði í 1937, og er hon millum tríggjar teir størstu akku- mulatorframleiðararnar í heiminum. Millum annað vóru Banner teir fyrstu, ið gjørdu turrbattaríir. Har umframt framleiða teir eisini universalbattaríir við fýra polum, sum ger tað møguligt við einans 5 battarímodellum, at nøkta tørvin til heili 900 ymisk bilsløg. Við hesum ný- skapandi akkumolatorsniði spara vit goymslupláss, men vit kunnu framvegis útvega viðskiftisfólki okk- ara tað bestu hjálpina, sigur Signhild. Lærumeistari hennara er Carsten Ottosen hjá D.B. Bilum. Signhild er dóttir Elsu og Karl Wolles í Havn. Signhild Wolles, D.B. Bilar: Ger høvuðsuppgávu um marknaðarføring av akkumulatorum Signhild Wolles á goymsluni hjá D.B. Bilum. Hon ger eina ritgerð um marknaðarføring av Banner akkumulatorum sum høvuðsuppgávu Mynd: Álvur Haraldsen Mynd: Álvur Haraldsen C M Y K 13 12