mikudagur 18. juli 2012síða 24

Mikudagur 18. juli 2012 · Nr. 82 24 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Miðvikan 4. partur Tað hevur verið greitt frá fyrr í Mið­ vikuni um ein føroying, sum eigur part í bygdarsøguni á Skálum. Hetta er Marius Hansen úr Sørvági. Hann var giftur í Føroyum og átti børn. Men konan doyði, og hann fór úr Før­oyum og kom ikki aftur. Hann hevði ein son við sær, meðan tvey børn vóru eftir í Føroyum. Sonurin, Sámal; druknaði í lend­ ingini á Skálum. Tað verður sagt, at Marius lá í songini saman við soninum í tveir dagar í vónini um, at hann fór at rakna við aftur. Í Íslandi giftist Marius aftur og fekk børn. Marius má hava verið eitt sindur serligur, tí hann er ein­ asti persónur, sum hevur fingið sína egnu søgu í bóklingi, sum er gjørd­ur um Skálar. Hann var roknaður fyri at vera ein framburðsmaður. Millum annað fór hann at velta og hoyggja. Hetta hevði hann við sær úr Føroyum og tykist at hava verið ókent á Skál­ um. Marius var seinasti maður, sum er deyður og jarðaður í kirkju­garð­ inum á Skálum. Hann eigur eftirkomarar í Ís­ landi, og hava teir verið við til at varð­veita hansara søgu. Eisini eigur hann eftirkomarar í Føroyum. Vóru bangin um okkum Nú verður komið aftur til frásøgn­ ina hjá Jóannes: Vit róðu so dag um dag og fingu væl av fiski. Men so ruskaði hann veðrið, hann var vesturhallur útnyrðingur. Tað var nakað av vindi út frá buktini. Ein dag hildu vit, at hinir bátarnir høvdu fingið skjótt uppí, tí teir fóru skjótt til lands. Men vit vóru liggjandi og gjørdu av, at vit skuldu liggja móti Reyðabergi. Men nú bleiv vindurin so nógvur, at tveir mans máttu andøva, og settu vit seglið á. Men báturin varð tá so tungur, so ein okkara mátti oysa alla tíðina, til vit komu í skoruna av Reyðabergi. Tá vóru allir bátarnir komnir inn fyri langari tíð síðani. Vit larraðu við seglunum inn í mølina á Skála. Tað vóru nógvar hendur, ið tóku í bátin hendan dagin. Á Skálum stóð mest sum alt konufólkið og faktorurin. Eg spurdi pápa, hvat hetta hevði at týða. Hann segði, at fólk høvdu verið so bangin um okkum, tí hetta var einasta ætt, at nakar bátur var burturgingin á Skála. Øll vóru so glað um, at vit vóru afturkomnir í øllum góðum. Góð ráð frá bóndanum í Kumluvík Nú minkaði fiskiskapurin, og einki fekst úti í Stronginum. So var tað ein dagin, vit vóru farin inn í Kumlu­vík, innan fyri Skálar, og royndu eftir reyðfiski. Tá sóu vit nógvan fugl innanfyri og fóru til árarnar inn har, sum fuglurin var. Tá stóð á at draga inntil sólin reis í eystri, tá føldist eingin aftur. Men tá var báturin eisini fullur av fiski. Vit fingu fýra góðar dagar. Men tá kom so nógvur bátur, at hann stygdi fiskin, og einki fekst aftur. Vit plagdu annars at rógva inn í Kumluvík at vitja bóndan. Vit høvdu altíð nakrar keksir við til børnini hjá bóndanum. Vit kundu taka hond í at hoyggja við teimum, til vit fóru avstað aftur. Tá segði bónd­in okkum, at fiskurin kundi fara heilt inn á botn í Eiðisvíkini, sum er miðskeiðis á Langanesi, og hann vildi trú, at fiskurin var har nú. Nú var tað komið út um 20. au­ gust, og fiskurin var minkaður niður í lítið og einki. Summir bátar vóru farnir at royna eftir reyðfiski, men tað tímdu vit ikki. Men so helt eg fyri við mínar menn, at vit burdu gjørt, sum bóndin ráddi okkum, og farið og roynt inni í buktini heilt innan fyri sandin. Vit gjørdu so og til bar. Vit kastaðu og beinanvegin var fast. Tveir stórir toskar vóru á. Tað var skjótt, at vit floyttu bátin og fóru at landi við veiðini. Hugsa um at fara heim Tað kann ikki sigast annað, enn tað skuldi ein sterk trúgv at fara í eitt annað land at vinna sær ársvinnu við einum so lítlum fari sum hesum fýramannafari. Men Jesus havi lov og tøkk, sum var við okkum frá byrjan av hesi tíð, vit vóru á Skála, og sum nú var komin móti endanum. Nú var veðurlagið vorðið so skift­ andi. Vindurin gekk meira norð­ur á, og útróðurin var mest sum upp­at­ hildin. Vit vóru byrjaður so smátt at savna tað saman, sum vit skuldu hava heim aftur við okk­um. Eg fór á kontórið við vektar­seðl­ unum, sum vístu allar avreið­ing­ arnar, sum vit høvdu havt tíðina á Skála. Tær vístu, at í mai vóru 10 avreiðingar, í juni 22, í juli 41, tá vóru 14 sildaavreiðingar uppi í, og í august vóru 24. Hetta var so tað, sum vit fingu burtur úr hesi Skála­ ferð, og nettovinningurin vísti 7.235 kr. Steintór takkaði fyri gott sam­ starv, og bjóðaðu okkum væl kom­ nar yvir aftur. Hann helt, at vit høvdu verið hepnir at fiska og vóru nógv bestir. Eg helt, at vit høvdu fingið 30 skippund, áðrenn hinir vóru komnir, og hetta kundi ikki roknast uppí. Men kortini vóru vit bestir. Nú sigur Steintór, at fartur verð­ ur frá Seyðisfirði til Føroya tann 10. september við Novu hjá Bergenske Damskipsselskapinum. Um vit fingu okkum onkran fart suður til Seyðis­fjarðar, so skuldi hann fáa okk­um pláss til Føroya við hesum skip­inum. Nú vóru vit so lidnir frá virk­ sem­inum á Skála, og hetta kvøldið fingu vit ein seyð. Hann var bara góður og vigaði 30 pund. Kona Joel, sum húsaðist fyri okkum, gjørdi pylsuna, og hon kókaði eisini kjøtið. Hon gjørdi síðani reint í húsinum, Nú koma vit til endan av tíðini hjá Jóannes á Skálum. Tað tekur sína tíð at koma heim og at gera túrin upp. Hetta er ikki minni áhugavert sum lýsing av tíðini, sum var Til Íslands við Óla: Geila Jóannes: Tíðin komin at fara heim av Skálum Geila Jóannes Føroyingar aftur á Skálum Mynd: Hilmar Højgaard Ein toft av sethúsum á Skála