fríggjadagur 20. juli 2012síða 2

Fríggjadagur 20. juli 2012 · Nr. 83 Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Oddagrein ?? Síða 8 ??? Kjak á síðu 13 Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Onkrastaðni í javnvágini millum tað, sum er best fyri fjøldina, men sum leggur upp fyri frælsinum hjá tí einstaka, hava vit okkara norð­ urlendska vælferðarsamfelag. Val­ið er frítt, viljin er fríur, og vit ráða okkum sjálvum. Soleiðs stórt sæð, runt roknað og ikki so nógv meira enn tað. Vit hava eisini valt at skipa okkara samfelag við lógum og reglum, sum tryggja okkum eitt væl­skipað, framkomið og trygt, men framvegis frítt samfelag. Tá ið amerikumenn skrivaðu sína grundlóg, stóðu kongur ella ann­ar almennur myndugleiki ikki fyrst fyri. Nei “We The People” – vit fólkið – eru fyrstu orðini í grund­ lóg­ini hjá sambandsríkinum, og við teimum varð dentur lagdur á, at einstaklingarnir komu fram um alt annað vald. Valdið spratt úr og endaði í fólksins vilja, og heldur enn almenni myndugleikin so var tað upp til tey einstøku at leggja síni viðurskifti og sínar umstøður tilrættis. Nú kókar yvir hjá summum orsakað av viðmælum, frámælum og tilmælum frá serkøna og polit­ iska myndugleikanum. Tað er ikki loyvt at roykja á almennum støð­ um, sigarettir skuldu helst verið bann­aðar, vit skulu ikki eta grind og spik, tollfría sølan av rúsdrekka og tubbaki átti at verið steðgað, og dagrøktarar skulu ikki roykja heima hjá sær sjálvum – heldur ikki eftir arbeiðstíð. Samstundis fáa vit eisini at vita, hvussu vit áttu at livað og látið: meira motión, minni feitt, meira frukt og minni sukur, meira grønmeti og minni salt. Og nú eru tað tey, sum tala at. Hvar er persónliga frælsið og val­ið, tá ið tað almenna skal taka av­gerð­ir­ nar fyri okkum. Hvar gongur markið millum tað, sum einstaklingur hev­ur rætt at velja, men sum ikki gongur út yvir fjøldina? Og nær gongur atlitið fyri fjøldini ov nógv út yvir frælsið hjá einstaklinginum? Tað er einki avgjørt svar upp á hesar spurningar, meiningarnar eru ymiskar, og stundum er eisini móti í teimum korrektu meiningunum um tey ókorrektu tingini. At fólkið ikki letur sær alt lynda, men gevur myndugleikunum mót­ spæl, er sunt. Tað hava vit brúk fyri. Onk­urs­vegna skulu vit finna eina javnvág, har persónliga frælsið vigar tungt og verður raðfest høgt. Vit skulu ikki finna okkum í øllum ella eta – feitt­frítt og fipurríkt – úr lógvanum á myndugleikunum. Vit eiga sjálvi at velja sum mest. Lívið er okkara, og vit eru fólkið. Alt við máta – eisini forboðini og frámælini! Tað er sunt, at fólkið gevur myndugleikum mótspæl Javnvágin skal valdast Løgtingið fer til arbeiðis sunnudag vikuskiftisblaðið Vegaskeltini við Streymin og í Hósvík siga eina løgna søgu um at koyra til Havn­ ar. Við bensinstøðina við Streymin sigur skeltið, at tað eru 38 kilometrar til Havn­ar. Koyrir tú so um brúnni, fram við Streymnesi og til Hvalvíkar, so sigur skelt­ið við vegin, at tá eru 41 kilometrar til Havnar. Vit hava hoyrt um, at “Langa­brúgv leingist av longsli”. Spurningurin er so, hvør orsøkin er, at leiðin til Havn­ar leingist. Leiðin leingist Í ár hendir tað, at ólav­ søku­dagur er sunnudag, og summi hava hildið, at tað fer at órógva tingarbeiðið, tí vanliga er ongin tingfundur sunnudagar. Men ólavsøkudagur er undantikin regluni um, at ting­ið ikki arbeiðir heilig­dag. Tað stendur í tingskipanini, at løgtingsfundir og nevnd­ ar­fundir verða ikki hildnir sunnu- og halgidagar og yrka­dagar eftir klokkan 22.00, uttan so er, at serligar um­støður gera tað neyðugt. Men tað stendur eisini bein­ leið­is, at ólavsøkudagur er und­antikin. Sostatt verður ting­ið sett og ólavsøkurøða løg­mans akkurát, sum vant í ár eftir gudstænastuna, skrúðgonguna og sang á Ting­húsvøllinum, hóast tað er sunnu­dagur. Jógvan á Lakjuni sigur, at mikudagin 1. august og hós­ dagin 2. august, fer løgtingið so at hava orðaskifti um røðuna hjá løgmanni. Fríggjadagin væntar løg­ tingsformaðurin, at Løgtingið fer at viðgerða fiskidagatalið fyri næsta fiskiár, sum byrjar 1. september. Kam­ panja gevur falska trygd Agga Niclasen Kjak á síðu 12-13 Sera óheppið rák Thomas Arabo Kjak á síðu 13 Dagsins redaktørur: Eyðun Klakstein Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo Lisið á Eir í Ólavsstovu: Hvat billa teir sær inn í Útvarpinum at spyrja fólkalívsfrøðing, um mammur skulu fara á G? Hvat við at spyrja, um pápar skulu fara á G? Bert doping kann seta nýggj met Granskarar halda, at næstu árini fara metini í ítrótt­ar­ kappingum at minka mun­ andi. Menniskja­kroppurin er farin at nærkast tí, sum er gjørligt at avrika, og frameftir verða nýggj met bert gjørlig við hjálp frá doping, gentøkni ella aðrari tøkni. – Í øllum ítróttargreinum sæst nú ein útjavning. Heims­ metið í longdarlopi varð sett í 1991, metið í stangarlopi er frá 1994, og síðan serligu svimji­ draktirnar vórðu bannaðar, eru tíðirnar versnaðar, sigur Steve Haake, sum er leiðari fyri ítróttarfakultetið á Shef­ field Hallan University. Geoffroy Barthelot frá INSEP ítróttarstovninum í París heldur, at ítróttarfólk í dag hava megnað 99 prosent av tí, sum er kropsliga gjør­ ligt.