mánadagur 27. august 2012síða 26

Mánadagur 27. august 2012 · Nr. 99 26 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Kjak Líkasæla og ferðsluterror Jóhan Bech Húsgarð Næmingaráðið í Hoydølum Vit næmingar og lærarar í Føroya Studentaskúla og HF-skeiði halda, at Hoy­dalar er eitt gott og vakurt stað at arbeiða og læra og eru glað og takk­som fyri tað. Landið eigur og rekur ognina. Skóg­ røkt landsins hev­ur eftirlit við vøkru nát­t­úru­ni uttan­ um. Frið­ing­ar­mynd­ug­leik­ar og Um­hvørvis­stova halda eitt vak­ið eyga við nát­túru, bygg­ing og bygningum í einari hæg­ri eind. Men tá tað snýr seg um ferðslu, eru Hoy­dal­ar misrøktar undir alt lágmark. Í áratíggju er einki gjørt við vegin oman í Hoy­dal­ar. Hann minnir um dyrkingarvegir úti í landsins minstu bygd­ um. Bilar mugu slaka ferð­ina, tá teir møtast. Næm­ingar og lærarar til gongu vága lív, serliga í myrkri um veturin, og noyðast at leypa niðan ella oman av vegnum fyri ikki at verða yvir­koyrd. Vit tosa ikki um smá­bygd ella útoyggj, men um dagliga arbeiðs­plássið hjá 850 fólk­ um. Tað eru líka nógv fólk, sum búgva á t.d. á Strondum ella í Leir­vík, sum nú fær breiðu gjøgnumkoyring numm­ar 3 (fyri 50 mió kr). Hoydalar er størsta arbeiðspláss í landi­num, størri enn Lands­sjúkrahúsið. Í ár kann skúlin há­tíð­ ar­halda, at hann fyllir 75 ár í hølum, ið vórðu bygd til 300 næm­ing­ar, sum í dag hýsa 751 næmingum og 100 starvsfólkum. Alt við fyribilsætlanum, til illusiónin í Marknagili verður veruleiki. Yvir 90% av næm­ing­ um og lærarum í Hoy­dølum búgva 2 km og longri burtur frá hes­um landsins størsta arbeiðs­plássi. Hesi 850 fólkini úti í 'óbygd­u­m' sleppa ikki at koyra til arbeiðis anno 2012, tí økið um skúlan er nú parkeringssona við eini 40(!) básum íalt - umframt einum 'grót­kasti' við pláss fyri 20 bilum. Arbeiðið at gera bil­støðu­ pláss har varð steðg­að við makt fyri 5 árum síðan. Av hvørjum og hví? Nú geva park­er­ings­ vørðarnir hjá býráðnum eigar­um av bilum uttan fyri básarnar og 'grót­kastið' bøtur. Eitt og hvørt arbeiðs­ pláss tryggjar starvs­fólk­ um parkeringspláss. Eitt er at tosa um, hvussu tætt vit sleppa at arbeiðsplássinum, tá tað liggur í býnum, men eisini vegir nærhendis Hoy­ dølum eru nú park­er­ings­ sonur. Landið hevur víst vegum og parkering í Hoydølum eina karv­andi líkasælu. Tey siga at bussarnir er ókeyp­ is til at gera sær dælt av. Men eisini við gøtu­num í Hoydølum ræð­ur líkasælan, tí vit ikki sleppa oman eftir gøtu­num um veturin, ið eru glíði­breytir, tí salting skað­ ar trøini. Annars sleppa ikki fleiri inn í teir yvirfyltu bussarnar. Men sonuparkering er reinur terror frá bý­ráð­sins síðu móti fólki, sum mugu sita vát til ar­beið­is, tá tað regnar, ella tey eru dottin í hálku, tí tey sleppa ikki teir 2-5 km til arbeiðis í bili. Vit í Næmingaráðnum heita við hesum á Tórshavnar býráð um at linka krøvini til parkering. Tað skuldi ikki verið neyðugt at mint á, at í Hoydølum arbeiða 850 fólk, og av teimum eru 400 næmingar og lærarar sum búgva og velja í Havn. Vónandi gongur býráðið okkum á møti og loysir trupulleikan við parkering. Ikki bert bygdar­ politikk í býráðið Jákup av Skarði Eg havi í aðrari grein lýst nakrar tankar um lokal­ politikk, og tá hugsi eg bæði um Nólsoynna og hinar bygd­i­rnar í Tórshavnar kom­mu­nu. Eydnast mær at ger­ast bý­ráðs­limur, hugsi eg eisi­ni felags­poli­tikk og tað, ið eg meti menn­ir høvuðs­stað­ in allan. - bústaðarmøguleikar Tórshavnar kommuna má standa á odda at bjóða borgar­um heim úr út­lond­ um. Talan kann vera um før­ oy­ingar, ið hava verið burtur í lestrarørindum. Talan kann eisini verða um lesandi, ið síggja møguleika at lesa í Før­oyum. Í mínum tonkum er, at til dømis MFS setir seg saman við býráðnum við nøkrum aktuell­um tørvs-lýsingum. Sjálvsagdur lutur í hes­ um er, at bíligir íbúðar­ møgu­leikar eru. Eg hugsi her um kømur og íbúðir, ið kommunan kann leggja rygg til at leiga út og sum hóska nú­tíðini. Fleiri við mær hava roynt ymsar leiguíbúðir, ið kunnu verða ymsar í kvali­ teti og við ótryggleika um, hvus­su leingi til bar at leiga. Kommunan hevur orðað eina leiðreglu, ið skal tryggja góða skipan, men neyðugt er at hon verður fylgd betur upp. - grøn orka Vind­mylluverkætlanin í Nóls­oy er nú komin so mikið áleið­is, at myllan stendur uppi og fyrstu húsini eru knýtt í royndarskipanina - fyrs­ta dagin fer hon vónandi at mala. Tórshavnar kommuna eig­ur at fylgja hesum privata initia­tivi og seta fram øki, ið hugs­andi eru at bjóða fram til vindmyllur. Fyrstu mongu árini er tal­ an helst ikki um sparingar, men heldur kappingarførar prís­ir, og at vit hugsa um grønu orkuna. Harafturat kundi eg hugs­að mær, at royndir við el-drivnum bussum vórðu lýst­ar, eisini við atliti at møgu­leikanum at hesin streym­ur kom frá vindmyllu. - reint og ruddiligt umhvørvi Tað er av alstórum týdningi fyri trivnaðin, at vit liva í ein­um reinum og ruddiligum høvuðs­staðarøki. Tí taki eg fult undir við teim­um átøkum, kommunan higar­til hevur staðið fyri. Men vit mugu ansa eftir at halda á og menna tiltøkini. At skilja ruskið er ein part­ ur, at sleppa av við ruskið er ein partur, men kanska er størs­ti parturin nú at sleppa av við fløskur á einum stað og fáa pantið við sær. Eg ynski harafturat, at hunda­eigarar hava hóskandi øki, har hundar kunnu renna leys­ir og spæla. Við tí í huga, at hetta samstundis hevur við sær, at størri dentur verð­ur lagdur á at føra hund í bandi alla aðrastaðni - og at taka lortin upp. - ungdómspolitikkur Ungdómurin í dag dug­ir væl at orða seg, og týdn­ing­ ar­mikið er, at politikkarar í høvuðs­stað­num duga at lurta og skapa umstøður til tann tørv, ungdómurin vísir á. Hesin tørvur broytist, og tað er av stórum týdningi, at Tórs­havnar kommuna lagar alt høvuðsstaðarøkið soleiðis til, at ung trívast og kenna seg hava ávirkan. - eldrapolitikkur Eldraíbúðir, sambýli og til­ hald eru tey tiltøk, eg kenni, aft­ur at møguleikanum at fólk búgva heima og fáa vitjan av heimahjálparum. Í ár misti eg báðar ommurnar, men tær ríkaðu meg við inn­lit­um í hesi øki, ið mong avvarandi saman við brúkar­ unum gleðast um hvønn dag. Í kommununi er har­ aftur­at eitt Eldraráð, og eg eri vísur í, at hesi fólk duga at seta orð á hvønn tørv, tey seta Tórshavnar kommunu. Helst hevur eldraøkið eisini ymiskt, ið kann betrast, og krøvini, tey eldru seta til gerandisdagin, broytast eisini. Bert við opnum posi­ tiv­um samstarvi kunnu vit frem­ja bata. - súkklumøguleikar Tað er at fegnast um, at súkklu­breyt nú verður gjørd úti við Strond, og vónandi eru fleiri ætlanir á veg at betra møgu­leik­ar­nar at súkkla trygt í høvuðs­stað­ num. Súkkludagar kun­du havt við sær, at átøk vórðu gjørd at betra møgu­leik­ar­ nar. Mær hevði dámt væl, um súkklu­feløg onkunsvegna vístu øðr­um ítróttar­feløgum á, hvussu lætt tað er at súkkla í Havn, so­leið­is at íðkarar tóku hen­da møgu­ leikan til sín. Ofta hoyrist frá for­eldr­ um, hvussu nógv tíð fer at koyra børn higar og hagar, men við súkklumøguleikum og framhaldandi góðari buss-skipan, hugsi eg, at færri bilar høvdu verið á veg­num - og harvið tryggari súkklu­møgu­leikar.