mikudagur 5. september 2012síða 14

Mikudagur 5. september 2012 · Nr. 103 14 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Abbi mín, Steingrím Ras­ mus-sen varð føddur 8. juli í 1922. Hann er yngstur av 10 systkjum. Elstur er hin 21 ára gamli Johan, og næstyngst er systurin Kaja, sum er er 6 ár. – Hini systkini eru Sámal, Hannelena, Gitta, Betta, Poul Juel, Frida og Frimod. Barna­ ríka familjan býr í Grót­ inum, har foreldrini Jógvan og Magdalena bygdu um aldarskiftið. Jógvan, kom úr Grótinum á Skipanesi og fylgdi navnið við honum haðani til trøð­ina og húsini í Klaksvík. Mamm­ an, Magdalena, var úr Upp­ sølum og er akkurát vorðin 45 ár, tá ið hon eigur Stein­ grím. Klaksvíkin er ein býur í rívandi menning eftir at frí­ handilin byrjaði ein góðan mansaldur frammanundan. Fólk flyta til í støðugum streymi, tí skipini eru nógv, virksemið er stórt og fleiri eru fyritøkurnar kring vágna. Brúk er fyri virkisfúsum fólki. Eitt so­ vorðið fólk er Jógvan í Grótinum. Jógvan hevur smiðju í norðurendanum av húsinum, eigur í sluppunganum Óla Jarnheysi. Hann, er virkin maður í samfelagnum og við í mognum nýbroti í Klaks­ vík, m.a. er hann høvuðs­ maður at fáa bygt svimji­hyl­ arnar úti í Grøv, og í 50 ára minningarritinum hjá Klaks­ viigs Idrætsforening stendur stubbi um krokk-felag, ið varð stovnað í 1904 ... ... tað er tó hvørki Jógv­ an ella KÍ, sum er høvuðs­ persónurin her. Men heldur Steingrím, sonurin, ið fylti 90 ár í summar ... Meðan Steingrím veks­ ur upp, verður nýggjur barna­skúli tikin í nýtslu, el­ verk verður bygt, og sjálvt í svartastu heimskreppu, tá ið heimskreppan herjar í 30’unum verða havna­viður­ skiftini betraði í heimbýnum. Steingrím fer í læru á bed­ ing­ini, har bróðurin Johan er smiðjumeistari. Johan er í 1936 millum stigtakararnar at stovna tekniskan skúla í Klaksvík. Undir krígnum fer Stein­ grim sínar fyrstu túrar til skips. Fyrsti kjansurin hjá honum er sum fýrbøtari um­borð á Skálabergi. Eftir kríggið fer hann til Keyp­ mannahavnar og lærir har til maskinist. Steingrím búsettist sum hinir brøðurnir eisini í Klaks­ vík eftir lokna útbúgv­ing. Hin næstelsti, Sámal, var útbúgvin stýrimaður, með­an hinir vóru smiðir og maskin­ meistarar. Elsta systurin Gitte flutti til Sørvágs. Hanne­lena til Grimsby. Betta, sum var magistari í ensk­um, búði størstapartin av lívin­um í Havnini. Frida varð tíð­liga einkja – hon var skriv­stovu­ lærd og listakvinna og búði í Klaksvík. Kaja gjørdist skúla­ lærari og búði og arbeiddi í heim­býnum. Fegnast eru vit tó øll um, at Steingrím eitt skifti sigldi við Ternuni, tí har umborð var tað, at tann unga Nancy, sum vaks upp í Havnini, men hevði ættarbond til Suð­ uroyar, varnaðist flotta, uni­ formsklædda maskinist­in. Tey gjørdust sum vera man góð, og flutti unga parið í 1951 inn í barndómsheim hansara í Grótinum. Mamman, Magda­lena var deyð í 1948, og einkju­maðurin Jógvan var nærum 80 ára gamal, so gott hevur verið hjá honum at fáa eitt ungt par í húsið at taka sær av honum og kúnni, hann hevði standandi í kjall­ aran­um. Steingrím og Nancy fingu fimm synir Jón (1951), Alix (1952), Álvur (1954), Páll (1956) og Steintór (1960). Hin gamli Jógvan doyði sama dag, sum hin ungi Jón fylti seks ár, og stutt eftir hetta verður kúgvin tikin av. Unga ættarliðið hevur jú sínar prioriteringar, og ein kjallarakúgv er ikki teirra millum. Gott er at búgva í Grótin­ um, og tí byggja fleiri av systkjunum hjá Steingrími í grannalagnum, so børnini hjá Poul Juel, Kaju, Steingrími og Frimod, ið vóru rættiliga javngomul vuksu meir og minni upp saman og sóust javnan. Hinvegin kundi vera langt ímillum viðhvørt, at børn­ ini sóu pápa sín, um hann var sjómaður, tí tá vóru teir mangan leingi burtur. Steingrím, sum hevði valt at sigla úti í verðini, var einki undantak í so máta, og kom tað fyri, at hann var burturi 2 ár út í eitt. Gott var hjá honum at vita sær, at meðan hann sigldi úti í verðini, tók Nancy sær av húsi og dreingjum. Í 1954 byrjaði langfarar­ tíðarskeiðið hjá Steingrími, tá ið hann fyrstu ferð mynstr­aði hjá Mærsk, og tann 3. december 1956 fer hann við Nelly Mærsk sína fyrstu ferð suður um mið­ kringin – ekvator – og kemur sjálvur sjókongurin Neptun tá umborð at doypa klaks­ víkingin ... Mitt í 60’unum søkti hann tó heimligi leiðirnar og sigldi við Jóannis Paturson, umframt at hann royndi ymiskt annað. Eitt skifti var hann við hvalabátinum Sumba, men so fór hann aftur í langfararsigling. Langfararsigling var øðrvísi og spennandi – hann var burturi longri, og hann fekk vitjað støð, sum enn munnu tykjast okkum serlig og forkunnug, sama hvussu globaliseraði vit eru vorðin; Singapore, HongKong, Japan, Suez- og Panamá-veitirnar osfr ... Á ferðunum heim kom hann eisini at flúgva nakrar ferðir kring knøttin, so júst hvussu langt Steingrím hevur ferðast í lívinum, er ikki so lætt at rokna út, tó at eingin ivi er um, at hann væl hevði klárað bæði til mánan og heimaftur, varð ferðin gjørd í einum ... Fyrstu árini Steingrím var langfararmaður, bar tó ikki til at flúgva seinasta teinin heim á klettarnar, so ístaðin kom hann til Klaksvíkar við Tjaldrinum, og stóðu tá Nancy og dreingirnir fyri honum á keiini. Nakrar av longu ferðunum var Nancy við Steingrími, og tað kom fyri, at onkur av dreingjunum var við. Í 1953 var Jón við umborð á Oyrnafjalli. Í 1968 var Álvur við teimum á ferð við Laust Mærsk, og í 1972 slapp Steintór við teimum við Sofie Mærsk. Stutta skiftið Steingrím var við hvalabátinum Sumba, hevði hann Jón og Alix hjá sær, og sjálvt um báðir vóru ringir í sjóverki, fingu teir annað at hugsa um, tá ið borið var við hval; hendan túrin kom Sumba heim við einum stórum finnhvali. Steingrím og Páll vóru saman við Nónhamri. Steingrim og bróðurin Frimod keyptu ein lítlan maskinbát saman. Nógv vóru teir tó burturi, so hesin neyðars bátur slapp at standa somikið leingi í neyst­ inum, at sagt varð, at hann ræddist sjógv, og tí varð hann kallaður Hønan. Heilt ring mundi Hønan tó ikki roynast teimum, tí mangir vóru túrarnir hon gjørdi, stundum við øðr­um beiggjanum umborð, stund­ Steingrim í Grótinum – 90 ár 8. Nøvn