mikudagur 5. september 2012síða 21

21 Mikudagur 5. september 2012 · Nr. 103 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Óli Jacobsen olijacobsen@olivant.fo Komandi partur: Komandi Miðvika verður um óeydnisárið 1949 hjá Kjølbroskonnartini Lillie, tá teir vóru út fyri trimum óhappum, og í tí seinasta mistu tveir menn. Fredag Petersen, kokk­ur, Martin Johannesen og Óla Jákup Jacobsen - allir úr Fugla­firði. Seinasta bønarhaldið fyri Martin Sum siður var, tá ið farast skuldi av stað, varð farið til tey nærmastu at siga farvæl. Mær er fortalt, at Fredag var inni hjá Alexanduri - Alexandur av Eiði - og segði farvæl, og hildu teir bøn saman, áðrenn teir skiltust. Faðir mín, Tummas Jóhan hevði altíð bønarhald við okkum, tá ið vit fóru avstað. Soleiðis var eisini, tá ið Martin fór út á sína seinastu ferð. Hann las úr sálmi Dávids nr. 71 ørindi 1 til 8. Hjá tær, Harri, søki eg skjól, lat meg ongantíð verða til skammar o.s.fr. Ofta vóru av­ bygdarmenn, ið við vóru, við til hetta bønarhald heimi í Toftum hjá foreldrum mínum. Fyrrapartin fór Martin oman í Støð. Faðir fylgdi honum. Hetta var føðingardagurin hjá pápa 7. okt. “Norðlýsið” hevur óivað ligið fyri teymi, tí varð róð um borð. Áleiðis við Frelsunarherinum Veðrið var gott, og eingin ond rørdist. Ein motorbátur sleipaði “Norðlýsið” suður úr Borðoyanesi. Hetta var neyðugt, tí hetta var áðrenn skip fingu motor. Við motor­ bátinum vóru tríggjar kvinnur úr Frelsunnarherinum, ið búðu í Fuglafirði. Báturin skuldi leggja inn á Havnina við teimum, tá ið sleipið var liðugt. Meðan “Norðlýsið” varð togað út av Fuglafirði, sang manningin saman við tær tríggjar kvinnurnar sangin: “De kommer fra øst og vest”. Tað var sera stilt henda dag, so ljómurin frá hesum sálmi hoyrdist væl í bygdini. Tá ið komið varð út fyri Leirvík, blástu tær í horn, og hoyrdist hetta til lands. Onkur eldri leirvíkingur hevði hetta á munni síðani. Í nov. ella des. 1922 helt Vil­helm Nielsen prestur, ( 1873-1931), minn­ ingarguðstænastu í Fugla­fjarð­ar kirkju um teir, ið fórust við “Norð­ lýsinum”. Teksturin, hann nýtti, var úr sálmi Dávids nummar 50 ørindi 15: “Heit so á meg á neyðar­degi, eg skal bjarga tær, og tú skalt lova mær!” Frelsunarherurin í Fuglafirði Tær tríggjar kvinnurnar, ið fóru til Havnar við motorbátinum, búðu í hús­inum hjá Katrinu Sofíu, jarðar­ móðr­ini, har tær í kjallaranum høvdu eina lítla kaffistovu. Tann elsta, Mina, var dani. Tann næsta var ís­lendsk og æt Svava Gísladóttir. Tann yngsta var ein ung donsk genta. Á niðara veggi á sethúsinum stóð skrivað: Frelsens Hær Salvation Army Gæste- og Sømandshjem Sailors Home Frelsunarherinum var í Fuglafirði til 1926. Um summarið 1927 var eg við "Guide Me" á Eysturlandinum og vóru vit inni á Seyðisfirði. Eitt kvøldið vóru nakrir av manningini á møti hjá Frelsunarherinum. Millum aðr­ar, eg kann minnast, sum vóru við, vóru Poul Reines, bróðir, og Chr. Jensen av Hellunum. Boðið var til kaffi eftir møti. Hetta vóru tær somu kvinnurnar, sum høvdu verið í Fuglafirði og búð í húsinum hjá Katrinu Sofíu. Tann elsta av teimum, Mina var deyð. Svava og tann yngsta av teimum greiddu frá ferðini til Havnar á sinni, tá ið “Norðlýsið” varð sleipað suður úr Borðoyanesi. Lagt varð afturat, at tá ið leyst var, sigldi motorbáturin fram við Norðlýsinum, og sagt varð farvæl. Sóust tey ikki aftur her, so skuldu tey síggjast aftur í Himmiríki.” Hetta var frásøgnin hjá Theodor. Advarsel til Fiskerne Tað er klárt, at hetta hevur verið hart hjá teimum eftirsitandi. Kanska hava tey havt eina kenslu av, at trygdin ikki var í lagi, tí 21. februar 1923 er hesin stubbin á for­ síðuni í Dimmalætting: Paa Grund af Slup Nordlysets Forlis med hele Besætningen føler jeg trang til til at erindre alle Fiskerne om at undersøge Skibet nøje pg paase, at alt er i saa god Stand, som Loven byder, før de mønstrer paa, særlig Redningsmidlerne, saa det ikke sker oftere, som det nu gik med nævnte Skib, hvor der, som det siges, ingen Redningsmidler var om Bord. Ved at læse disse Linjer i Bladet haaber jeg, at Overmyndighederne ikke vil undlade at irettesætte saa­ danne Forsømmelser saa strengt, at det skal være en god Lære­penge for Eftertiden. Fuglefjord, den 30. Januar 1923. S.P. Petersen Skomager Greinskrivarin var pápi Fredag. Hann man hava hildið, at trygdin ikki var í lagi, og hesum hevði hann uttan rætt í. FF-blaðið, málgagnið hjá Føroya Fiskimannafelag, tók eisini henda spurning upp í blaðnum 9. no­ vember 1922. Her verður hildið, at tað er syrgi­ligt at slíkt skal henda, tá ið allur flotin var sloppin úr tí sanna vandanum, nevniliga sjálvan tann vandafulla fiskiskapin undir Ís­ landi. Sagt verður eisini, at hetta er ikki fyrstu ferð, at skip eru farin á niðursigling á heysti. Eitt annað dømi var Puritan í 1920. Blaðið helt, at tað var ikki forsvarligt at senda skipini full av fiski á vetri á hesar leiðir, har skipararnir ikki vóru meinkunnigur Um hesa vanlukkuna kundi bert gitast, men tað var FF-blaðnum kunnugt, at vitaskipið uttanfyri Spurn fyri kortum var flutt 6 sjómíl til havs. Men visti skiparin ikki hetta, og hann ikki hevði dagført sjókort umborð, kundi tað vera orsøkin til ólukkuna. Blaðið endar við at spyrja: Hvussu leingi vil tað vara, til vit innsíggja, at niðursiglingin við sluppunum um heystini í royndum er okkara landi til meira tap enn vinning, tá alt verður tikið við i rokningina? Fredag og hansara: Ovast: Elsa Maria, mamma Amalju. Miðraðið v.f.: Maria, Amalja, kona Fredag, Thomasia Fremst: Hanna, Tummas, Sedea, Fredag, Alfred og Ingvard. Astrid, Kajse og Fredag vóru ikki fødd, tá ið myndin varð tikin Andreas í Tarti í Oyndarfirði mintist seinasta vitnisburðin hjá Fredag. Her sæst hann saman við komuni Malfryd á sínum 100 ára føðingardegi Óli Krossteig var skipari lagnutúrin hjá Norðlýsinum Martin Johannesen var ein teirra, sum fórst við Norðlýsinum Theodor Johannesen, beiggi Martin, mintist væl til hesa hesa døpru hending