mánadagur 17. september 2012síða 26

Mánadagur 17. september 2012 · Nr. 108 26 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Vegamótið Sundsvegur – Blómubrekka – Óluvu­ gøta hevur verið viðgjørt í teknisku nevnd í longri tíð. Talan er um eitt vandamikið vegamót við nógvari ferðslu, og er ferðslutrygdin tí heldur ikki nøktandi. Ferðslutrýstið á Sunds­ vegnum fer eisini at økjast í framtíðini, bæði tí at innkomuvegurin til Havnar væntandi verður knýttur í Sundsvegin, og eisini av, at ferðslan fer at vaksa í samband við íbúðarbyggingina á økinum millum Blómu­ brekku og Vill­ingar­dals­ vegin. Ein rundkoyring er ikki bara ein rund­koyr­ ing, tí tær valdast m.a. bæði í sniði og dygd til at leiða ferðsluna. Í fyrstu atløgu var talan um at gera eina dupulta rundkoyring, og var kostnaðurin tá fleiri milliónir krónur. Nú er so avgjørt at gera eina rundkoyring, sum fer at bøta munandi um ferðslutrygdina. Tekniska nevnd hev­ ur samtykt at gera eina minni rundkoyring við møguleika fyri at víðka um hana, so hvørt sum ferðslutrýstið økist. Tekniska nevnd sam­ tykti hóskvøldið at taka av lægsta tilboði, ið var frá P/F J & K Petersen Contractors. Samlaði kostn­aðurin verður uml. 800.000 kr. og á bý­ ráðsfundi í kvøld, verður málið væntandi endaliga samtykt, soleiðis at far­ast kann til verka beinanvegin at betra um ferðslutrygdina á hesum vegateini. Rundkoyring við vega­mótið Sunds­vegur- Blómubrekka- Óluvugøta Marin Katrina Frýdal forkvinna í teknisku nevnd Bróta upp opnar hurðar Edmund Joensen fólkatingsmaður fyri Sambandsflokkin Enn eina ferð er prógvað, at formanninum í Sam­bands­ flokkinum nýtist ikki at droyma seg úr Ríkis­felags­ skap­inum, og for­mað­urin í Tjóðveldi hevur onga orsøk til at trýsta ella kroysta seg fram til loysnir innan EFTA, WTO ella Norðurlandaráðið - dyrnar í Ríkisfelagsskapinum standa, sum altíð, víðopnar til sam­starv Vitjanin hjá uttan­ríkis­ráð­ harranum og skila­manninum, Villy Søvndal, hepnaðist væl. Tað mundu tey flestu hava gitt sær til frammanundan. Kortini var áhugavert at eygleiða "showið" upp undir vitjanina. Longu áðrenn uttan­lands­ nevndin hjá Løgtinginum hevði havt høvi at hitta utt­ anríkisráðharran, kom for­ maðurin í Tjóðveldi við sjógv á baki og segði, at nú skuldi krevjast og trýst leggjast á uttan­ríkis­ráðharran. Á leið somu tónar hoyrd­ust av skrivstovuni hjá løg­manni í Tinganesi. Har verður framvegis filo­soferað og droymt um Før­oyar sum "sjálvstøðugt land" í onkrum slagi av leys­ um samstarvi við Danmark og Grønland. Seinast, at tað frættist um dreymarnar, var í sendingini "Sjónarhornið" nú um dagarnar. Svartur retorikkur Hjá Tjóðveldinum er væl kent, at tað slett ikki ber til at tosa um samstarv og hóvligan politikk. Endiliga ikki kanna, hvat ið vit í Ríkisfelagsskapinum kunnu gera í felag. Nei. Svarta afturhaldið frá 1940-árunum er fram­vegis stavnhaldið. Hetta er orða­ drátturin og gamli taktikkurin, ið stuðlar upp undir kon­ fronta­tión og ósemju í Ríkis­ felags­skap­in­um. Man kemur ikki víð­ari. Hvat var tað so, ið fyrr­ver­ andi fullveldis­ministarin vildi kroysta úr Villy Søvn­dal? Jú, nú ráddi um at trýsta ein EFTA-limaskap, ein WTO- limaskap og ein limaskap í Norðurlandaráðnum burtur úr ráðharranum. Á leið sama dagsskrá hevur verið fyri á skrivstovuni í Tinganesi. Sambandsfólk spyrja: hvar er trupulleikin? EFTA bíðar eftir Íslandi Sum limur í uttanlands­ nevnd­ini veit Høgni Hoydal full­væl, at Danmark liggur ikki í buktini, tá tað snýr seg um EFTA-limaskap. Stat­ us í málinum er, at EFTA vil ikki hava fleiri limir í felags­ skapin. EFTA-landið Schweiz hev­ ur læst hurðina og vil bíða, til greiða er fingin á, um EFTA-landið Ísland fer upp í Europasamveldið ella ikki. Øll við áhuga fyri mál­in­ um vita, at danskir uttan­ ríkisráðharrar loyalt hava hjálpt til og gjørt tað, ið gerast kann, fyri at stuðla Føroyum. Fakta er tó líka mikið fyri Høgna Hoydal og hina Misskiltu Nationalismuna. Uttanríkisráðharrin skuldi trýs­tast, so konfrontatión kann haldast við líka. WTO ber væl til So er tað heimshandils­fe­lags­ skapurin WTO. Løgtingslimir og enntá embætisfólk á Tinganesi - tey, ið hava bundið seg til at vera óheft - hava upp í sam­ an kravt, at nú skal Danmark lata landsstýrið fáa egnan limaskap í WTO. Eisini for­ maður Sambandsfloksins hev­ ur sungið í hesum sama kóri. Er neyðugt at leika so í? Als ikki. Tey, sum hava fylgt við málinum, vita, at í longri tíð hevur verið arbeitt við at útvega Føroyum WTO-lima­ skap. Villy Søvndal sigur, sum rætt er. Tað er ikki í Keyp­ mannahavn, at avbjóð­ingin liggur. Har standa allar dyr víðopnar til samstarv. Veruleikin er sjálvandi ikki, sum Høgni Hoydal vil billa fólki inn - og formaðurin í Sambandsflokkinum átti at hildið seg ov góðan til at luttaka í "showinum" hjá Hoy­ dal. Søgan sigur okkum jú, at í Ríkisfelagsskapinum ber væl til at tala saman í friði og náðum og síðani at finna tær góðu loysnirnar. Soleiðis verður eisini í WTO-spurninginum. Hvussu hevur lítla landið Danmark so skipað seg í WTO- samanheingi? Jú, har hevur man gjørt tað einasta skilagóða og sligið seg saman við ES fyri at fáa størri vekt í felagsskapinum. Fari at mæla til, at Føroyar - við ella uttan egnan WTO- limaskap - trekkir upp á Danmark, so størri slagkraft fæst. Saman standa vit sterk­ ari. Norðurlendski kaffiklubbin Dagsins krav er eisini full­ur limaskapur í Norður­landa­ ráðnum. Alt fyri eitt! Tað tykist at standa um lív. Stórpolitikkur, skilst. Veruligi "trupulleikin" er, at formaður Tjóðveldis, for­maðurin í Framsókn - og nú eisini formaðurin í Sam­ bandsflokkinum - hava fortreð av, at løg­maður úr Føroyum ikki er við til fína frokostin hjá for­sætis­ráð­harrunum, tá ið norður­landa­ráðsfundir eru. Man er til reiðar at bróta við Ríkisfelagsskapin og allar fyrimunirnar av berari for­ fongiligheit. Aftur her er Villy Søvndal syndabukkur. Veruleikin er tó, at um man vil hava egnan limaskap í Norðurlandaráðnum, so nytt­ar ikki at skylda upp á Dan­mark. Man má sann­føra limirnar í Norður­landa­ráðnum um sín limaskap. Tað er har, at arbeiðið skal gerast. Ein spurningur um lív ella deyð er hetta tó ikki. Øll vita, at Norður­landa­ ráðið í mong ár hevur havt lyndi til at vera ein kaffi­klubbi við lítlum real­politiskum innihaldi. Tó - tað ræður um at trampa og leika í. Fyri ein góðan ordan skyld skal sigast, at undir­rit­aði tekur undir við før­oyskum limaskapi í Norðu­rlandaráðnum. Spyr endiliga ikki kritiskt Kritiskir spurningar koma sjáldan í mikrofonirnar í al­ mennu og privatu vørp­un­um: • Hví skal Danmark trýstast eftir EFTA-limaskapi, tá ið tað er EFTA, sum sigur nei? • Hví skelda út í Keyp­manna­ havn um WTO-limaskap, tá ið trupul­leik­in liggur á øðrum stað? • Hví fara yvir um ánna eftir vatni í WTO-spurn­ inginum, tá ið man fær størri slagkraft við at sam­ starva? • Er egin limaskapur í Norð­ urlandaráðnum av­ger­andi fyri framtíðina í Føroyum? • Fáa vanligir føroyingar eitt ríkari lív og eina betri tilveru í Føroyum orsakað av EFTA, WTO og Norðurlandaráðnum? • Hví skal opna hurðin brót­ ast upp? • Hví ikki bara fara til verka, samstarva og fáa góð úr­ slit? • Hví alt hetta "showið"? Slíkir spurningar mugu ikki setast. Nógv ber til Tað stutta av tí langa er, at við teimum amboðum, ið Føroyar longu hava, ber sera nógv til. Í amboðskassanum liggur t.d. uttanríkispolitiska heim­ ildarlógin. Við henni í hondini ber væl til at hava egnan profil og egnan aktivitet í altjóða samanheingi. Tað snýr seg bara um at sam­starva. Tá ber til. Púrt ongin orsøk er til at droyma seg burtur úr Ríkisfelagsskapinum. Hann er nýskipaður so seint sum í 2005 og tekur hædd fyri tí allarmesta. At Høgni Hoydal og sveinar hansara ikki ynskja at brúka góðu møguleikarnar, ið longu finnast, er onki nýtt. Men - at ein formaður í Sambandsflokkinum spælir við og er partur av "showinum" - tað hoyrir ongastaðni heima. Dyrnar í Ríkisfelags­skap­ inum standa, sum altíð, víð­ opnar til samstarv. Kjak