mikudagur 31. oktober 2012síða 12

Mikudagur 31. oktober 2012 · Nr. 127 12 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Lagt til rættis: Árni Joensen Lívshættisligt virus í Svøríki Fyri fyrstu ferð er tað so­ kall­aða West Nile-virus­ ið stað­fest í Svøríki. Tað varð stað­fest hjá ein­um man­ni, sum var til við­ gerð­a­r á Sahlgrenska- sjúk­ra­húsi­num í Gøte­ borg. Afton­blad­e­t skriv­ar, at mað­ur­in hevði fing­ið virus­ið frá mýgg­j­ar­bit­ um í Serbia, men at hann hevur tað betur nú. West Nile-virusið kann vera lívshættisligt, um illa vil til. Tað ber ikki til at vaksinera seg ímóti smittu, og tað er eing­in heilivágur at við­ gera fólk, sum eru vorð­ in smittað. Ein uggi er tað, at mýggjarbitin, sum hev­ ur smittuna í sær, er ikki á okkara leiðum. Eitt flogfar hjá íslendska felag­num Icelandair, sum setti seg í Billund nú um dagarnar, hevði ein heldur sjáldsaman farm. Í flogfarinum vóru 15 bingjur við tilsamans 73 íslendskum rossum. Kristinn Guðnason, sum er formaður í felag­ num hjá rossa­bóndr­un­ um í Íslandi, sigur við íslendska kringvarpið, at í summar vórðu bara nøkur fá ross send av landinum, og at tað er helst orsøkin til, at so mong ross vóru send ísenn nú. Íslandsrossið er sera væl umtókt í Dan­mark, men eftirlitið við inn­ flutn­ing­inum er strangt, sigur for­mað­ur­in. Alt bendir á, at árið í ár verður metár hjá Grøn­ lands­bankanum. Í sam­ bandi við hálv­árs­rokn­ skapin í summar boðaði leiðslan frá, at avlopið í ár verður 89 milliónir krón­ur, men nú verður sagt, at avlopið verður 106 milliónir. Sambært stjóranum, Martin Kvistgaard, eru tað ikki bara parta­eigar­ ar­nir, men eisini við­ skift­afólk­ini, sum fáa ágóða av tí góða úrs­liti­ num. Eitt nú fáa privat viðskiftafólk óleyp­is heima­banka, ómaks­ gjøld­ini í sambandi við gjalds­kort lækka, og so fer bankin at krevja lægri rentu av lánum til fólk, sum keypa um­ hvørvis­vin­arligar bilar. Grønlandsbankin ætl­ar sær eisini at styðja ný­íløg­ur innan eitt nú fiski­vinnu og bygging og lokalar fyritøkur, sum eru tengdar at ráevnis­ vinnuni. Tað er vanlig hugsan millum fólk, at tuberklarnir eru at kalla útruddaðir á okkara leiðum, men so er ikki. Tvørturímóti vísa kanningar í Danmark, at har trívast tuberklarnir væl ímillum misnýtarar og onnur, ið halda til á teimum niðastu trinunum á tí sosiala stiganum. Sambært Ugeskrift for Læger verða næstan 400 nýggir tilburðir staðfestir á hvørjum ári, og millum 60 og 70 teirra eru av tí trupla slangum at fáast við. Fyri 20 árum síðani staðfestu heilsumyndugleikarnir bara fimm sokallaðar truplar tilburðir um árið. -Vit høvdu bara nakrar fáar, men nú hava við rættiliga nógvar, sigur Troels Lillebæk, deildarlækni á Serumstovninum, við tíðindastovuna Ritzau. Í dag ber væl til at viðgera fólk við tuberklum, men tað er ein trupulleiki, at fólk drála við at fara til lækna, hóast tey hava sjúkueyðkennini. Tað ger, at sjúkan fær fótin fyri seg, og at tann smittaði kann smitta onnur. -Vit kunnu ikki vænta, at misnýtarar og heimleys kvika sær til læknan, tí tey hosta ella fáa fepur, og tí er tað neyðugt hjá myndugleikunum at finna tey, sigur Troels Lillebæk. Í Keypmannahavn hava tey ein buss við røntgenútgerð, sum vitjar eitt nú Christiania og fleiri herbergi fyri at kanna, um nakar har hevur tuberklar. Nýliga vórðu 300 royndir tiknar, og kanningarnar avdúkaðu, at í sjey førum var talan um tuberklar. -Tað er umráðandi, at vit staðfesta smittuna so tíðliga sum gjørligt, so tann smittaði ikki hevur fingið nøkur sjúkueyðkenni enn og heldur ikki kann smitta onnur, sigur Troels Lillebæk við Ritzau. Partarnir hava ikki sett sær nakað ávíst mál, men Bent Sørensen, sum er ráð­gevi hjá grønlendska arbeiðs­gevara­ felag­num, væntar, at bæði fyri­tøkur og einstaklingar fara síggja fyrimunirnar við ein­um styrktum samhandli og sam­starvi millum granna­ lond­ini bæði. Hann ivast ikki í, at báðir partar kunnu fáa gagn av vitan og førleika hjá hvør øðrum. Bent Sørensen sigur við grøn­lendska kringvarpið, at grøn­lendingar og íslendingar hava samstarvað væl í nógv ár, og at tíðin nú var búgvin til at styrkja samstarvið enn meiri ígjøgnum eitt grøn­ lendskt-íslendskt handils­ kamar. - Ísland hevur drúgv­ar royndir á handils­palli­num. Hetta er tað 10. handils­ kam­ar­ið hjá ís­lend­ing­u­m, og tí koma vit upp í eitt kervi av londum, sum vit ikki samstarva so nógv við framman­undan, sigur Bent Søren­sen og nevnir millum ann­að Týskland, Noreg, Dan­mark og Føroyar sum lond, ið íslendingar hava tætt samstarv við. Hann vísir eisini á, at tað nýggja sam­starvið kann koma Grøn­ landi til góðar innan eitt nú útbúgving og stórar vinnu­ verk­æt­lanir. 73 ross í flogfarinum Metár hjá Grønlands­ bankanum Bent Sørensen er ráðgevi hjá grønlendska arbeiðsgevarafelagnum Mynd: KNR Tuberklar gera um seg í Danmark Støðugt fleiri alkoholikarar, rúsevnamisnýtarar og onnur á teimum niðastu sosialu trinunum í Danmark fáa tuberklar Grønland og Ísland menna handilssambandið Fyrr í vikuni skrivaðu grønlendingar og íslendingar undir ein sáttmála, sum hevur til endamáls at menna samhandilin landanna millum Tann kenda gøtan Pusher Street í Christiania í Keypmannahavn Mynd: Ekstrablaðið