fríggjadagur 9. november 2012síða 13

13 Fríggjadagur 9. november 2012 · Nr. 131 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 BankNordik stuðlar sendingini Eri sera hugtikin av, at fólk meta seg vita, hvat fólkatal og folka­samanseting verður í 2050. Hetta kann eingin sjálv­andi hava ánilsi um, hetta svarar til at framskriva veður­ván­ir­nar, og meta hvat veður­lík­indini verða somu tíð næsta ár. Ja... Løgmaður var sera greiður á facebook-síðu síni í vikuni um ein blog hjá einum vísundamanni, sum enntá er stjóri á Hagstovuni. Uttan at vera serfrøðingur á nakran hátt, so kann eg for­ telja løgmanni, at tað gongur ikki so væl í Føroyum – men eg meini ikki við búskapin. Har gongur tað væl í alivinnuni og í fiskivinnuni, tí nakrir fáa massar av makrelum og sildum, sum onnur sleppa at frysta. Orsøkin til, at eg sigi, at tað gongur illa í Føroyum er handan – set lýsingarorð inn eftir egnum vilja – frá­flyt­ ingin. 150 fólk minni búgva í Før­oy­um um árið. Hetta er sjálvandi rotnasta evnið í verðini at skriva um í einari klummu. Tað er fyri mitt viðkomandi rotnari enn makrelur. Men eg siti kort­ ini og skrivi orð aftaná orð um hetta evnið, sum vit hava hoyrt um upp í sam­an síðan... Ja, sirka síðan stóra­tjørn­ verk­ætlanin varð løgd fram, og Bárður Nielsen rýmdi frá rokn­ingini. Tað vísir seg, at veit onkur ikki nakað gott argument fyri sínum pástandi, ella bara manglar okkurt eyka fyri at siga, at okkurt er eitt gott hug­ skot, so siga tey: »fólk flyta av landinum«. Sjálvt sexologurin – sum vil sleppa at snakka fúlt uttan, at tað skal vera ósikkiligt – tosaði um fólkafráflyting. Enn er tó onki hent á front­inum. Øll siga; fólka­frá­ flyt­ingin er ein trupulleiki, og at hetta skal millum annað loysast við útbúgving og at fáa føroyingar at skilja, at teir ikki búgva í Føroyum av prak­ tiskum orsøkum, og at teir tí skulu vera meira patriotiskir. Men tað er har ein partur av trupulleikanum liggur. Nøk­ur fólk búgva í Føroyum av praktiskum orsøkum. Nøkur fólk høvdu neyvan sloppið at flotta sær so nógv sum tey gera, um tey ikki vóru í Føroyum. Og hetta hev­ur onki við útbúgving ella kon­ sekvensin; fólkafráflyting at gera. Tað hevur nakað at gera við flytingar FRÁ fólkinum, har fólkið missir meira og meira vald, sum politikararnir luta út til ætt, vinir og kenn­ ingar, antin í formi av kvotum ella størvum hjá tí almenna. Men tað verður tó ongantíð meira enn tosa, ella skrivað. Og skuldi tað verið soleiðis, at útbúgvingarstovnar hjálpa uppá fráflytingina, so er tað ikki í lagi at útseta skúla­bygg­ ingarnar, sum annars hava ligið í kortinum. Eg veit satt at siga ikki við vissu, hvat kann vera best fyri at forða fólkaminkingini í Før­ oyum, men kanska er tað eitt gott hugskot at finna ymisku kanningarnar fram, sum longu eru gjørdar, og so bara at GERA nøkur ting. Og tað sigur Johan Dahl seg eisini hava gjørt við at seta ein skjóttarbeiðandi arbeiðs­ bólk, sum skal kom við einum kvikum áliti um økið. Ja, gerið so væl. Men tað er faktiskt nokk so rotið – fyri ikki at siga bein­ leiðis deprimerandi – at vera vís­ur í, at tað verður minni og minni spennandi at flyta heim og at fólkatalið helst verður niðri á sirka 40.000 í 2050. For hundin. Sjálvt nøkur fólk, sum hava alt lívið í Føroyum høvdu rýmt av landinum, um tey høvdu ráð til ferðaseðilin. Og hendan fólkaminkingin er líka viss, sum at koma ikki onkrar garvillar broytingar, so verður veðrið fríggjadagin 8. november 2013 umleið: 5 til 15 m/s, eitt sindur av avfalli og gott sýni millum ælini. Vinarliga eg. Ella sum løgmaður hevði sagt. v. Kaj Leo. Sendt med min iPhone. At flyta frá fólkinum Ghetto klumman Tað heldur sjónleikarin, Olaf Johannesen, sum er forsætis­ráð­ harri í væl umtóktu sjónvarps­ røðini hjá DR. Fimti hvør dani hyggur eftir honum hvørt sunnu­ kvøld. Men sjálvur hevur hann ongan part sæð enn. – Eg havi rætt og slætt ikki havt tíð at hyggja, sigur Olaf Johannesen, sum hevur havt úr at gera seinastu tíðina. Hann er við í tveim­um ymiskum leikum í Týsk­landi. Men hann ætlar at hyggja eftir øllum pørtunum í einum. – Tað verður undarligt at síggja meg sjálvan á sjónvarps­ skíggj­anum. Eg vænti, at eg síggi undar­ligur út. Øðrvísi enn vanligt. At síggja at nøsin hjá mær er so stór og eitt sindur skeiv eisini og slík tápulig ting verða undarlig at síggja á skíggjanum, heldur Olaf Johannesen. Hann er tó spentur at síggja Brotsgerðina. – Serliga spentur eri at at síggja, hvussu røðin er sum ein heild. Um spenningskurvan held­ur. Og hvussu mín leiklutur menn­ist gjøgnum alla røðina, sigur Olaf Johannesen. At venja seg við at standa framman fyri einum myndatóli, hevur kendi sjónleikarin brúkt nógva tíð uppá. – Eg havi arbeitt leingi við, at myndatólið skal vera mín besti vinur. At tað fangar alt. Eisini tað, eg hugsi. Og eg havi funnið útav, at eg ikki skal spæla mín leiklut við líka stórum rørsl­um, sum eg ann­ars havi verið vanur við at gera á einum sjónleikar­ palli. At vera við í Brotsgerðini er eitt tað størsta, sum Olaf Johannesen hevur verið við í sum sjónleikari: – Brotsgerðin er góð fyri mína yrkisleið, sigur Olaf Johannesen, sum longu er bjóðaður at vera við í fleiri »castings«. – Fólk kenna meg eisini aftur, tá eg gangi á gøtuni. Nógv koma yvir til mín og síggja út, sum vit eru í familju og hava kenst alt lív­ið. Tað er bara stuttligt, sigur hann. Tá Brotsgerðin varð tikin upp, fingu leikararnir bert handrit til ein part í senn. Sostatt visti eingin, hvør drápsmaðurin var, fyrr enn seinasti parturin varð gjørdur: – Tá vit høvdu lesiroynd til sein­asta partin, var spenningurin øgiligur. Vit veddaðu um, hvør av okkum var drápsmaðurin. Og tað vóru nógv, ið hildu, at tað vóru tey, sigur Olaf Johannesen at enda. Næsta sunnukvøld verður 8. partur av Brotsgerðini vístur. Í alt eru 10 partar. Undarligt at síggja meg sjálvan í Brotsgerðini Ghetto Føroyar er sending hjá Rás2, beinleiðis úr Keypmannahavn hvønn hósdag klokkan 14-16. Talan er um frískt, frekt og festligt útisetaradio. Lív Højsted Horsdal, Barbara Holm, Rógvi Nybo, Eirikur í Jákupsstovu og Rólant Waag Dam gera sendingina, saman við Búgva Øster og Magna Høgnesen, ið standa fyri tekniska partinum. Á hesum síðum sæst nakað av tí, borðreitt var við í seinastu sending. »Dáma« Ghetto Føroyar á Facebook, har tú sært myndir, kanst hoyra kjak og aðrar samrøður, umframt at føstu tættirnar, sum eru live tónleikur, Klumman, Útisetin og Endabresturin. – Brotsgerðin er góð fyri mína yrkisleið, sigur Olaf Johannesen