fríggjadagur 23. november 2012síða 48

nr. 137 · 23. november 2012 8 VIKUSKIFTI Tónleikur Jákup Mørk post@sosialurin.fo Tað var fyri trimum árum síðani, at Lív Næs veruliga vann sær pláss í før­oyska tónlistaheiminum. Saman við Niels Midjord var hon partur av út­gávuni, Tú skalt eiga morgin dagin, har føroyskar týðingar av yrk­ing­um hjá norska Alf Proysen vórðu fram­ førdar. Fá vóru í iva um, at her var talan um eina sjáldsama vakra rødd, og fram­førslurnar hjá teimum báðum vóru nógvar í tali. Og saman við Una Debes og Tróndi Enni hevur Lív sein­ astu tvey árini verið partur av eini sera væl umtóktari trio, ið hevur spælt til nógv tiltøk kring landið. Ungur dreymur Dreymurin um egna útgávu er ofta drívmegin hjá ungum tóna­spír­um, men sjálv sigur Lív, at hesin dreym­ ur ikki er so gamal fyri sítt við­kom­ andi. – Tað er ikki so, at hetta er nakað, ið hevur búð í mær í nógv ár. Tað var bæði spennandi og stuttligt, at Niels beyð mær upp í part á síni útgávu. Nú skal eg sjálvandi vanda mær um orð­ini, men tað var jú eisini soleiðis, at eg visti, at eg mátti menna meg enn meira, um eg veruliga skuldi gera nakað við tónleikin. Tað var jú held­ ur ikki so, at eg kundi vera partur av Niels í allar ævir. – Tí fór eg av álvara undir at venja guitar-spæl. Eisini gjørdi eg nøkur løg sjálv, men útgávan, sum nú er veru­ leiki, birtist av álvara, tá Petur Martin Petersen á bókasavninum tosaði um yrkjaraevnini, sum eisini eru partur av familjuni. Abbi mín, Johannes Andreas Næs – Flóvin Flekk – hevur gjørt hópin av yrking­um, og Petur Martin vísti mær á eitt savn hjá honum. – Savnið fangaði meg veruliga alt fyri eitt. Eg kendi meg veruliga heima í flestu av yrkingunum, og eg fór eis­ini undir at gera løg til fleiri av yrk­ing­unum. Og tað er hetta, sum nú gev­ur úrslit í eini fløgu. – Evnini í tekstunum spenna víða; um kærleika, sorg og náttúru, og máls­liga haldi eg eisini, at tær eru nakað fyri seg. Í fleiri førum eitt sind­ur fyndugt, soleiðis at gomul orð koma fram av nýggjum, og eg kann ímynda mær, at hetta kann verða við til at styrkja um málsliga førningin hjá teim­um, sum lurta eftir løgunum. Seinkað gáva Tá útgávan soleiðis hevur røtur í tí, sum abbi Lív á sinni hevur skrivað, so er einki forgjørt í, at Lív ber sterkar kenslur til útgávuna. – Abbi er framvegis millum okkum. Hann er júst vorðin 92 ár, men hann er væl fyri, og upprunaliga ætlaði eg, at hetta skuldi vera føðingardagsgáva hansara, tá hann fylti í september. Sjálv var eg tó órógva av sjúku, og onkr­ar aðrar seinkingar vóru eisini, og so gjørdist talan um hálvt jólatrøll. Men hóast seinkanina, so gleði eg meg sera nógv til mánadagin, sigur Lív, sum í fleiri førum hevur tikið abban við upp á rað. – Tað hevur jú sínar fyrimunir, at tú hevur yrkjaran tøkan. Eg havi roynt at verið trúgv móti tekstinum, sum verður framborin, og onkra tíð kunnu yrkingar tulkast ymiskt. Tá er tað ein stórur lætti, at eg bara hava kunna spurt, hvat hetta ella hatta sipar til. Í onkrum førum hevur yrkjarin kanska bara verið 16 ár, tá reglurnar hava verið skrivaðar, og so kann svarið hava verið: »Eg meinti sum so einki. Hatta er bara nakað, sum eg skrivaði«. Hinvegin kann eis­ini vera, at hann meinti okkurt tá, sum hann ikki vil viðganga í dag, men tað má so vera, flennur Lív. Væl kryddað Um útgávuna sjálva sigur Lív, at hetta er fólkatónleikur, sum í nøkrum støð­ um er eitt sindur kryddaður. 11 sker­ ingar eru á fløguni, og umframt at hoyra Lív einsamalla eru eisini tvær duettir á fløguni. Onnur við Tróndi Enni og hin við Niels Midjord. Hartil lesur Johannes Andreas Næs eisini eina yrking upp sjálvur. Lív hevur havt sera dugnaligar tón­leikarar afturat sær. Eitt nú hava Uni Debes, Eyðun Nolsøe, Jákup Zachariasen, Finnur Hansen og Rógvi á Rógvu eisini sínar leiklutir á ymsu løgunum, og sjálv tykist Lív vera væl nøgd við úrs­lit. Eisini hóast hon ikki hevur hóm­ing av, hvussu úrslitið verður móttikið av lurtarunum. – Eg dugi slettis ikki at siga, um út­gávan miðar eftir ávísum mál­bólki. Út­gávan hjá Niels og mær haldi eg rakti sera breitt – ikki minst mill­um eldra ættarliðið, sum kanska kendu norska Alf Proysen frá teirra barna­ár­ um. Eg vóni, at hendan útgávan eisini verð­ur væl mót­tikin, men tað kann bara tíðin vísa. Saman við Niels Midjord, Tróndi Enni og Una Debes hevur Lív Næs í fleiri ár ríkað føroyingar við frálíka tónleikagávum sínum. Intensiv venjing á guitara og yrkingar hjá abbanum hava gjørt sítt til, at Lív nú stendur á egnum beinum, tá hon sendir fyrstu solo-fløgu sína á marknaðin mánadagin á egnum beinum Lív Í dagsins talgilda heimi er fløgan sum miðil í stórari afturgongd. Alt fleiri brúkarar velja at taka ljóðfílur av netinum, heldur enn at keypa heilar útgávur, men í førinum við Lív gevur hetta ikki meira enn helvtina av pakkanum. – Samstundis, sum fløgan er framleidd, hava vit eisini framleitt ein heimildarfilm, sum snýr seg um fløguna. Eitt nú kann hetta geva fata av, hvussu ein slík framleiðsla er, og sjálv haldi eg tað vera stuttligt, at yrkjarin – sum jú er abbi mín – eisini er við í hesum. – Hartil er so eisini ein lítil bók­ lingur við. Har verður greitt eitt sindur frá um høvundan, umframt at allir tekstirnir kunnu lesast har, sigur Lív. Endamálið í hesum er ikki endiliga at gera fløguna til nakað ser­stakt. Men endurspeglar hetta kanska veruleikan, har Lív í ger­andisdegnum gongur á Lærara­skúlanum. – Sjálv havi eg so hugsað, at við hesum kann fløgan eisini vera væl egnað sum undirvísingartilfar. Og í aðrar mátar kann hetta eisini geva keyparanum nakað eyka, tá talan soleiðis er um meira enn »bara« eina fløgu, sigur hon. Ikki »bara« ein fløga