fríggjadagur 7. desember 2012síða 44

nr. 143 · 7. desember 2012 4 VIKUSKIFTI Rúsdrekka Rannvá G. Fossaberg rannva@sosialurin.fo Tá 16 ára gamla Sára minnist aftur á barn­dóms­árini, eru tað ikki myndir av tí fullkomnari familjuni, ið renna henni til hugs. Tað er nevniliga eitt, sum setur ein myrkan skugga á hesar mynd­ir­nar. – Eg vil ikki siga, at eg havi havt ein ringan barndóm. Eg vildi bara ynskt, at babba ikki drakk so illa, tí tað er alt annað enn stuttligt at hava ein pápa, sum er alkoholikari, sigur Sára. Barnaárini hjá Sáru hava verið merkt at vónbrotni og sakni. Kenslur sum hon eisini í dag javnan merkir. – Hann hevur skuffað meg ofta, av tí hann ikki hevur megnað at hildið tað, hann hevur lovað. Eg vildi bara ynskt, at hann kundi hildið seg frá alkoholi og verið tann, sum hann í veruleikanum er. Tí tá hann er edrúur, er hann heimsins besti pápi, sigur Sára. Visti tað altíð Sára er uppvaksin í einum heimi saman við mammuni og tveimum systkjum. Foreldrini blivu skild, áðrenn Sára var farin í skúla. Pápin hevur verið bundin at rúsdrekka alt tað, hon minnist. – Hann hevur altíð drukkið. Tað vóru tíðarbil, har hann kundi halda seg frá fløskuni í nakrar vikur, men tá ein tíð var fráliðin, datt hann útí aftur og gekk fullur, fortelur Sára. Hóast hon bert var okkurt um seks ára gomul, visti hon altíð, nær pápin hevði drukkið. – Eg hoyrdi tað altíð á røddini, og so dugdi eg eisini at síggja tað á eygunum. Eg gjørdist altíð ørg, minnist eg, tá hann royndi at spæla edrúur, tí eg visti væl, at hann var fullur, sigur Sára. Av tí at foreldrini ikki livdu saman, var avtalan, at Sára skuldi vera hjá páp­ anum annaðhvørt vikuskiftið. Tíverri bleiv tað sum oftast longri ímillum viku­skiftini, har Sára var hjá pápanum, tí hon ikki kundi vera har. – Onkuntíð tá eg fór til hann, var hann fullur, og so mátti mamma koma og avheinta meg aftur. Eg tímdi heldur ikki sjálv at vera hjá honum, tá hann var skít. Tá var hann akkurát sum eitt barn, sjálvt um hann royndi at fjala fyri mær, at hann ikki var edrúur, greiðir Sára frá. Sára hevði altíð ilt við at skilja, hví pápin ikki kundi halda seg burtur frá fløsk­uni tey vikuskiftini, hon skuldi vera hjá honum. – Tað gjørdi meg bæði kedda og illa, at hann ikki kundi halda sær teir fáu dag­ar­nar, eg átti at vera hjá honum. Eg dugdi ikki at skilja, hví hann ikki bara kundi lata vera at drekka. Um ikki ann­að so bara fyri mína skyld. Fekk onga jólagávu Jólini eru tíðin, tá flestu familjurnar hugna sær saman, og nærvera er í há­ sæti. Jólini hjá Sáru hava altíð verið merkt av drykkjuskapinum hjá páp­ anum. – Tað var ikki soleiðis, at hann drakk meira í desember mánaði, men eg minnist bara, at hann hevur ofta verið full­ur jólaaftan, sigur Sára, sum eisini minn­ist aftur á fleiri enn eina jólaaftan, har pápin als ikki var til staðar. – Onkuntíð ringdi hann, og hoyrdu vit, at hann var ávirkaður, vildu vit ikki hava hann at koma, tí tað bleiv bara ein keðiligur stemningur so, greiðir Sára frá. Drekkaríið hjá pápanum gjørdi eisini, at hon ikki altíð kundi vera vís í, at ein jólagáva frá pápanum lá undir træ­num. – Onkuntíð fekk eg gávu frá babba, men ofta visti eg frammanundan, hvat var í pakkanum, tí eg hevði sjálv keypt tað fyri hann, sigur Sára. Pápi Sáru hevur heldur ikki verið partur av flestu føðingardøgunum hjá dóttrini orsakað av drykkjuskapi. – Ofta slapp hann ikki í mínar føð­ ingar­dagar, tí eg var ill við hann, um at hann var skít, tá eg fylti. Tá hann ringdi fullur á mínum føðingardegi, skeldaði eg hann og bað hann fara at leggja seg. Hann skuldi í hvussu so er ikki koma í føðingardag, tí tað var einki stuttligt, minn­ist Sára. Lærarinnan hjálpti Serliga tey fyrstu árini í barnaskúlanum royndi Sára at fjala fyri hinum børn­ unum, at hon hevði ein pápa, sum var bundin at rúsdrekka, og tí javnan gekk fullur. – Eg skammaðist og helt tað var flóvi­sligt, at babba gekk úti fullur, for­telur Sára. Av tí sama kundi hon onkun­tíð gerast kedd í skúlanum, av tí at pápin ikki kundi hava hana í viku­ skift­inum, ella hann hevði lovað okk­ – Hvørja ferð hann sigur, at nú fer hann ongantíð at drekka aftur, trúgvi eg tí. Men ferð aftan á ferð gerist eg vónbrotin. Soleiðis sigur 16 ára gamla Sára, sum hevur ein pápa, ið er bundin at rúsdrekka bara babba ikki drakk