fríggjadagur 28. desember 2012síða 26

Fríggjadagur 28. desember 2012 · Nr. 150 26 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Her går det godt – her bor de tossede Aftan á tíðindini - bert dagin í dag - má mann spyrja seg sjálv­an, hvat íð Guðs garði fyri­gongur í okkara lítla landi? Er alt farið út at koyra, ella hev­ur tað ongantíð koyrt? Almannastovan hevur havt 6 ár um at avgreiða eitt mál viðv. fyritíðarpensionisti. Gott at hann livir enn, so hann kann fáa uppreisn. MMR hevur havt hálvt ár um at finna út av, um skúla­ leiðsla av sínum eintingum kann broyta givin støðumet fleiri stig uppeftir, soleiðis sum hon hevur gjørt, alt meðan fleiri onnur stilla seg upp í raðið fyri at fáa somu sømdir. Trupult hjá MMR. Andstøðan legði 156 upp­ skot um broytingar til fíggjar­ lóg­ina fyri 2013. Meirilutin feldi øll. Aftur í hesum føri sóu vit meirilutadiktatur í verki. Øll vita, hvat minniluta­ dikta­tur er, at ein minniluti stýrir einsamallur. Tá ein meiri­luti ikki tekur hædd fyri øðrum enn sær sjálv­ um og avger tingini har­eft­ ir, so verður tað kallað fyri meiri­lutadiktatur. Spurn­ ing­ur er bert, um tað er ein minni- ella meiriluti, ið fremur diktaturið. Munurin - í demo­kratiskum høpi - er ikki tann stóri. Ein stórur demokratiskur trupulleiki. Gjaldið fyri makrelin varð viðtikið við einum innihaldið, ið ger, at øll taka frástøðu frá tí - eisini fólkaflokkurin við fiskimálaráðharranum, sum legði uppskotið fram.- Orsøkin sigst vera, at fólka­ flokkurin - ið gongur ímóti hesum gjaldi - soleiðis kann fáa øll at mótmæla, so at teir næstu ferð kunnu koma við ein­um reiðaravinarligum upp­skoti og fáa tað viðtikið. So­leiðis kann mann eisini gera. Lump og lirk og magt­ demonstratión. At studenturin ætlar at taka ræði av Fróð­skap­ar­ setri­num í starvs­set­anar­ málum, nú hann m.a. við lygn­um hevur niðurlagt lands­bankan, er topmáldur frek­leiki. Bara tankin er ab­ surdur, tíðansheldur hin al­ menni uppblásti framferðar­ hátturin. Har er einki mark. Sum er, kunnu vit velja, um vit skulu lata tvey og sjey vera eins og framleiða tvey neon- skilti við tekstinum; Her går det godt - her bor de tossede, sum vit kunnu seta at blunka á Molanumog við flogvøllin, so fremmandafólk verða kunnaði í góðari tíð um støðuna. Ella eisini , mugu vit krevja broytingar har vit síggja, at broytingar eru fyri neyðini. Okkara størsti trupulleiki sær út til at vera líkasælan: Gongur tað, so gongur tað. Gongur tað ikki, so gongur tað nokk álíkavæl. Men í veruleikanum er tað als ikki so einkult . Vit eru so líðandi við at koyra okkum føst á fleiri økjum. Og einasta loysn er, at vanligi føroyingurin fer til verka, so vit saman kunnu finna góðar fólksligar loysnir. Og tað kunnu vit, bert vit vilja. Alternativið er, at vit - ein fyri og annar eftir - pakka kuffertið og biðja tey síðstu um at sløkkja ljósið. Men tað er eingin loysn. Bert ein jarðarferð. So í veruleikanum hava vit einki alternativ. Vit skulu steðga galskapinum samstundis sum vit mugu og skulu skapa haldgóðar loysnir her og nú. Og tað kunnu vit, tí saman hava vit alt tað, ið skal til. Tykkum øllum verður ynskt eini góð og hugnalig jól. Dagfinnur Danbjørg kjak Tað stundar ímóti jól­um og vit gleðast um jóla­boð­ skapin í øllum rokanum. Men í ár gleðast vit eisini um gleðiboðskapin hjá Jørg­eni Niclasen. Fyri júst ein­um ári síðani gjørdi tað bragd, at loysir seg at ar­beiða. Hetta bragd er ein søga, sum í fram­ tíðini verð­ur fortald børn­ um á songar­stokkinum, sum góðanátt søga, og eitt bragd, ið verður skrivað í søgu­bøkurnar. Ein søga har høvuðspersónurin eigur status, sum tann føroyski Robin Hood. Dúgliga verð­ ur trivið í søguna um Rob­ in Hood um, at hann var sosialist. Men her fara fólk so dyggiliga skeiv. Rob­in má tykjast at vera størsti mótstøðumaður sosial­ ism­urnar. Robin Hood tók ikki frá teimum hægstu inn­tøkunum. Hann tók frá konginum, sum ikki ar­ beiddi, frá statsvaldinum, og býtti skattapengar út til tí arbeiðandi fjøldina, sum vóru knokkroytt við skatti, so tað loysti seg at arbeiða. Eins og Robin gav fjøldini ein skattalætta, so gav Jørgen Føroya fólki ein skatta­lætta, sum 14000 føroy­ingar hava notið gott av, og nógv lesandi sleppa undan at gjalda landsskatt. Hvønn dag koma nýggj og góð hagtøl inn, sum vátta, at vit eru á rættari kós. Lat okkum gleðast um hesi hagtøl. 400 nýggj arbeiðspláss síð­an samgongan tók við. Fólk hava forvunnið 305 mió. kr. meira í ár enn somu tíð sum í fjør. Arbeiðsloysið er komið niður á 4,6%, sum er tað lægsta síðan 2009, hetta hóast 100 fólk eru færri í al­ mennum starvi enn tað var við ársbyrjan. Samanbera vit við ES-londini, er tað bert Eysturríkið, sum hev­ ur lægri arbeiðsloysið enn Føroyar. Nú hava vit eitt tað lægsta arbeiðsloysi í Evropa. Kommunurnar hava fingið 30 mió. kr. meira í skattainntøkum enn somu tíð í fjør. Lands­skatta­ inntökurnar halda, meðan lands­kassin hevur havt stór­an inn­tøku­vøkstur frá m.a. MVG (uml. 6% meira) og skrá­set­ingar­gjaldið (góð 40% vökstur) Almennu útreiðslurnar eru seinastu 10 árini vaksn­ ar við 4,8% í meðal um árið. Í 2012 er hesin vøkstur mink­aður til 2,2% og fyri 2013 er útreiðsluvøksturin steðgaður. Næsta ár verður samfelagið rikið fyri somu krónur, sum í ár. Hetta fyri at geva inntøkuvøkstrinum møguleika at fáa útreiðsl­ ur­nar aftur. Hallið á figgjarlógini, sum toppaði á knøppum 700 mió. kr. nærkast í ár 300 mió. kr. og næsta ár verður hallið 242 mió. kr. Jú sanniliga eru vit á rættari kós. Gleðiligan flatskatt. HUXA ynskir øllum eini gleðilig jól Huxa Nevndin í Huxa Gleðiligan flatskatt Í fjør kom fyribilsútgáva í før­oyskum fyrisitingarrætti til hoyringar. Bókin var væl móttikin og mestsum út­ seld. Í ár er bókin komin í meiri fullførdari útgávu við fleiri nýggjum brotum. Bókin viðger evni sum sak­liga fyrisiting, form­liga fyrisiting, alment inn­lit og roynd av fyrisitingar­av-gerð­ um. Harumframt er dentur lagdur á almennar førleikar sum at finna lóg og á upp­ gávu­tøkni. Fyrisitingarlóg er lærubók skrivað í føroyskum høpi. Bókin greinar mest týðandi ásetingar fyri fyrisiting í Føroyum og nertir eisini við søgu, mál og aðrar fortreytir fyri góðari fyrisiting. Tørvurin á lærubók um fyrisitingarlóg er eyðsýndur. Lógir, kunngerðir og aðrar reglur eru á føroyskum; um­ sóknir, avgerðir og úrskurðir av mongum slagi eru á før­oyskum; men kortini eru fakmál og hugtøk lítið ment á føroyskum og út frá føroyskum dømum. Bókin skiftir ímillum siðbundna frálæru og djypri frágreiðing í serligum teigum, umframt at leggja dent á umhugsan og uppgávur, ið lesarin kann fara undir til tess at hvessa sær førleikar. Bókin hevur margutekst og leitorð, ið lætta um at teingja saman fakorð og frá­ greiðing. Høvundar eru Bárður Larsen og Kári á Rógvi, ið báðir starvast við at byggja upp lógkunnleika á Fróð­ skaparsetri Føroya. Teir hava eisini drúgvar og ymiskligar royndir við lóg bæði teoret­ iskt og praktiskt. Fyrisitingarlóg er fyrsta bókin í ætlaðari røð av lærubókum um føroyska Lóg. Í stoypiskeiðini er bók um føroyskan kollektivan arbeiðsrætt. tíðindi Lærubók í Fyrisitingarlóg í øktari útgávu