fríggjadagur 4. januar 2013síða 8

Fríggjadagur 4. januar 2013 · Nr. 1 8 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Vilmund Jacobsen Tað gongur skjótt aftur á við útróðri í Føroyum, og nú eru bara 38 fullriknir út­ róðr­ar­bátar eftir. 

 Hetta upplýsti Jacob Vestergaard, lands­stýris­ mað­ur í fiskivinnumálum fyri løgtinginum tíðliga í desember, tá Hendrik Old, løg­tings­mað­ur, spur­di lands­ stýris­mannin, hvussu stend­ ur til við út­róðr­ar­flota­num.

 Hendrik Old vísti á, at fyri eini tíð síðan vórðu krøv­ini herd fyri, at út­róðr­ armenn kundu slep­pa við í Trygd­a­r­grunn­in. Sostatt skuldu útróðr­ar­menn av­ reiða fyri í minsta lagi 400,000 krónur um árið fyri at koma undir skipan­ina við inn­tøkutrygd.

 Men síðsta summar varð henda upphædd lækkað nið­ur í 300.000 krónur.

 Jacob Vestergaard upp­ lýsti annars í samband við fyrispurningin hjá Hend­ rikki Old, at fiskiárið 2008- 2009 vóru 95 fullriknir út­ róðr­ar­bátar í Føroyum, og í fiski­ári­num 2011-2012 vóru bátar­nir 46.

 Men í hesum fiski­ári­num eru bara 38 loyvi út­skriv­að til full­riknar útróðrarbátar.
 soleiðis stendur til við útróðrarflotanum Vilmund Jacobsen Eins og við fiskivinnu yvir­ høv­u­r, hevur útróður í Før­ oy­um bæði sæð góðar og min­ni góðar dagar gjøgnum tíð­ir­nar. Í dag er útróðrarvinnan so lítil, sum hon neyvan nakran­tíð hevur verið áður í nýggjari tíð. Besta dømi um hetta eru góðu útróðr­ar­ pláss­ini, har útróðurin skapti nógv virksemi, bæði í bátum og í egning uppi á landi. Í Svf-sending úr Leirvík fyrr í heyst, segði maður, at tá útróðurin í Leirvík var mest­ur, mundu einir 100 mans vera knýttir at hesi vinnu. Líknandi søgur kunnu iva­leyst sigast úr fleiri øðr­ um útróðrarbygdum kring landið. Fyrr í heyst kom eisini fram eftir ein fyrispurning á løg­tingi, at bara 38 fullriknir útróðr­ar­bátar eru eftir í Føroy­um. Tað plássið, sum hevur merkt størstu afturgongdina í útróðri, man vera okkara fiski­vinnu­høvuðsstaður, Klaks­vík. Bragd á sølulista Síðan 1998 hava John Kári Jacob­sen og Alexandur Joen­ sen átt stálbygda útróðr­ar­ bátin Bragd, sum rør út av Klaksvík. Nú hava teir fyri fyrstu ferð sett bátin á sølu­ lista. Um báturin verður seld­ ur, veldst um prísin, sum teir kunnu fáa fyri hann. Tað er við blandaðum kensl­um, at hetta er gjørt, men sum John Kári sigur, er hetta líka so nógv fyri at gera eina roynd, um áhugi er fyri at keypa bátin. - Eg vil ikki ordiliga gevast. Hetta er ein veldugur bát­ur, og skuldu vit seinni keypt okkum ein annan bát, høvdu vit ikki fingið ein so góð­an - og sjógóðan - bát aft­ ur. Tað eri eg sannførdur um, legg­ur hann aftrat. John Kári sigur, at út­róð­ ur­in var góður og brúkiligur tey nógvu fyrstu árini og í stóran mun heilt fram til 2005. Síðan tá hevur ikki ver­ið nakað serligt, og seinnu ár­ini hevur útróðurin als ikki givið tað, sum skal til fyri, at hetta skal vera ein áhugaverd vinna. - Síðan veiðan eftir toski og hýsu minkaði, hevur út­ róður­in kastað ov lítið av sær, og árið 2012 er einki und­ an­tak. Fiskaprísurin hevur held­ur ikki verið nakað at reyp­að av. Útróðrarmaðurin ivast tó onga løtu í, at fiskurin kemur aft­ur. Hann vísir á, at hýsan, sum fekst í fjør, var rímiliga stór. Hinvegin hevur nógv smátt­fallandi hýsa verið uppi í veiðini í ár, og tað er gott tekin. - At so lítið er at fáa av toski og hýsu, hevur einki við veiðitrýst at gera. Tað er náttúr­an, sum spælir okkum eitt puss. Hetta sæst eisini við, at lítil sjófuglur hevur ver­ið at sæð um somu tíð, sum fiskurin er minkaður, sig­ur John Kári Jacobsen. Harmast útróðurin Útróðrarmaðurin heldur tað vera stórt spell, at gongdin í út­róðr­ar­vinnuni er so vána­ lig. - Í fyrsta lagi er tað harmi­ ligt fyri hesa vinnu, og í aðrar mátar er tað eisini spell fyri sam­felagið. Útróðurin hevur møgu­leikan at føra hin nýggj­asta og feskasta fiskin til lands. Jú, eg haldi tað vera harmiligt, at útróðurin veru­ liga er við at doyggja burtur. Spurdur um friðingarnar fyri vinnuligari línuveiði nær landi eru ein orsøkin til vánaligu støðuna hjá út­róðr­ ar­vinnuni, heldur hann ikki, at hetta hevur havt so stóra ávirk­an á so stórar út­róðr­ arbátar ­sum Bragd. - Eg skilji væl, at hesar frið­ingar koma illa við hjá teim­um, sum hava teir smærru útróðrarbátarnar. Vit høvdu helst havt einar 5-10 setur nærri landi gjøgn­ um eitt ár, um loyvi fram­veg­ is var at seta innari. Hetta kemst serliga av, at onkran túr er ivaveður, og tá kundu vit velja at seta nærri landi. John Kári dugir slett ikki at síggja hugskotið við at friða hesar leiðir fyri vinnu­ ligari línuveiði, nú út­róðurin kort­ini er á gravar­bakka. - Nei, eg dugi ikki at síggja, at hetta er neyðugt. Sjálvsagt órógv­ar hetta okkum í ein ávísan mun, men tað órógvar nógv meiri teir smærri út­ róðr­arbátarnar­. Sum í grøvini John Kári Jacobsen vísir á, at tá hann var yngri, egndu helst fleiri enn 30 bátar størri enn 20 tons á Stongunum. - Hetta var eitt stórt ar­ beiðs­pláss - ja, helst eitt tað størs­ta í Føroyum. Í dag er deytt sum í grøvini, og kans­ ka eru fýra bátar eftir í dag, sum eru størri enn 20 tons, sig­ur útróðrarmaðurin, sum nú hevur lýst bátin til sølu. Tríggir mans eru við Bragd, og ein maður skipar fyri í egningarskúrunum á lan­di. Útróðrarflotin minkar burtur í einki Í hesum fiskiárinum eru bara 38 loyvi útskrivað til fullriknar útróðrarbátar Tað býður mær ímóti at gevast - Tá eg var yngri, lótu helst fleiri enn 30 bátar størri enn 20 tons línurnar egna á Stongunum. Hetta var eitt stórt arbeiðspláss. Í dag er deytt sum í grøvini, og kanska eru fýra bátar eftir, sum eru størri enn 20 tons, sigur John Kári Jacobsen, útróðrarmaður, sum nú hevur lýst bátin til sølu - Eg vil ikki ordiliga gevast. Hetta er ein veldugur bátur, og skuldu vit seinni keypt okkum ein annan bát, høvdu vit ikki fingið ein so góðan - og sjógóðan - bát aftur, sigur John Kári Jacobsen Á Stongunum vóru nógvir egnarar, og nógvir mans vóru við útróðrarbátunum, sum róðu út av Klaksvík. Nú er alt við at fara í søguna Smíðistaður/- ár: Rana Industriservice Grubhei, Noreg (1978) Longd: 17 metrar Breidd: 4,83 metrar Eigarar: John Kári Jacobsen og Alexandur Joensen Fakta um Bragd