mikudagur 14. apríl 2004síða 25

48 49 – Eg hev›i ongantí› sagt nei til danska landsli›i›, um bo› vóru eftir mær. Jú, kanska um teir ringdu í dag, so hev›i eg nokta› at spælt í meira enn ein hálvleik, sigur landsli›s- venjarin Henrik Larsen, sum vit hittu á heimavølli í Vedbæk til eitt prát um fótbólt, taktikk, sigrar, vónbrot og landsli›sav- bo› Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo Vedbæk: Hvussu í allari ví›u ver› eru vit enda›ir her? Vit standa í einum lítlum villa- kvarteri í Nor›ursælandi. Stóru húsini sleppa at brei›a seg, og smalu vegirnir snúgva sær mill- um trøini og húsini. Landslagi› liggur opi› mest sum til allar sí›- ir, og ta› andar fri›ur, hóast trivaligu bilarnir í túnunum hótta vi› sínum stóru motorum. Bla›ma›urin og myndama›ur- in skuldu hitta føroyska landsli›s- venjaran heima hjá honum í Ved- bæk, og vit hildu okkum ver›a í tryggum hondum, tá i› vit vi› ney› og dey› fingu ein taxabil á tokstø›ini í Vedbæk. Men hvar tann myrki h‡ru- vognsførarin koyrdi okkum, er tann stóri spurningurin. Adress- una fekk hann á donskum, húsa- nummari› var lætt at siga, og so seg›i hann seg vita, júst hvar ta› var. Koyrdi okkum til eitt villa- kvarter og ste›ga›i uttan fyri nummar 8. – Her er ta›, seg›i hann á hálv- donskum, á›renn vit fóru úr bil- inum... Men ta› var ikki har, sum hann helt ta› var. Og so langt frá. Er tað Eriksson? So nú standa vit her. Ikki idé fyri, hvar vit eru. Hava veri› á gátt í nummar 8, men har var oy›i. Og solei›is er eisini á smáu gøtu- num. Eingin at síggja. Eingin at spyrja. Vit ganga eitt sindur. Ta› er fri›arligt og hugnaligt, fuglarnir syngja, og trøini hanga idylliskt inn yvir vegin. Men eina náttúru- útfer› eru avgjørt ikki stundir til nú. Langt frá. At vit eru fullkomiliga á skeivari lei› ver›ur prógva›, tá i› vit ganga okkum fram á eitt skelti vi› vegin. »Birkerød« stendur ta› vi› feit- um, svørtum bókstavum. Og so mitt í tí heila kemur hann – sum sendur av himmli. Ein h‡ruvognur. Bara solei›is mitt í tí heila. Vit prei›a hann og royna umaftur. Jú, hann kennir adress- una og legst á at koyra. Men me›an hann koyrir, fer hann at ivast í, um vit hava bi›i› um bilin. – Eru tit Eriksson? Ja, ta› er stóri spurningurin. Vit kundu kanska veri› Eriksson. Eg meini so vi›, ein nor›urlendingur og annar. Men vit eru ikki Eriks- son, hóast vit fyri alt í ver›ini høvdu vilja› veri› ta› júst nú. Onkur hevur bílagt bilin, og ta› eru ikki vit. Skal hann nú tveita okkum út. Nei, ta› ger hann ikki.Hesin myrki h‡ruvognsførari forbarmar seg yvir okkum, og ta› er betur skil í honum. Hann koyrir okkum inn í eitt n‡tt villakvarter, og nú er ta› fari› at líkjast. Drívmegin rullar Hur›in ver›ur latin upp, og nú sær betur úr. Stóri og smílandi landsli›svenjarin hjá føroyingum bjó›ar okkum inn. Vit ringdu í all- ari ney›ini til hansara og søgdu frá, hví vit vóru seinka›ir. Og nú stendur hann bara og flennir eftir okkum. Henrik Larsen b‡r í Vedbæk, nor›an fyri Keypmannahavn. Hann, konan og bæ›i børnini húsast í einum rúmligum húsum í einum fri›arligum kvarteri, men teinurin inn í meldurin í danska høvu›ssta›num er stuttur. Ta› eru nøkur ár, sí›ani 37 ára gamli Henrik Larsen gavst at spæla fótbólt á høgum stigi. Hann hev›i annars eina spenn- andi yrkislei› og spældi fyri bæ›i donsk og útlendsk feløg – í T‡sk- landi, Italia og Onglandi. Hann spældi 39 landsdystir fyri Dan- mark, og hann hev›i ein avger- andi fót vi› í spælinum, tá i› Dan- mark púra óvænta› vann europa- meistaraskapin í fótbólti í 1992. Eftir, at hann gavst sum fót- bóltsspælari, leg›i hann seg alt fyri eitt á venjarabógvin. Fyrst í FC Keypmannahavn, sum var seinasta felag sum yrkisspælari, sí›ani í Ølstykke, á›renn hann fyri tveimum árum sí›ani tók vi› lei›sluna av føroyska landsli›- num. – Eg var ongantí› í iva um, at tá i› eg fór at gevast sum spælari, so vildi eg halda fram innan fót- bóltin. Fótbólturin hevur havt so nógv at siga fyri meg gjøgnum alt lívi›, og hann er framvegis ta›, sum drívur meg, sigur Henrik Lar- sen. Fótbóltur fram um skúlan Ta› er ruddiligt, men heimligt heima hjá Henrik Larsen. Vi› køksbor›i› er úts‡ni› yvir gras- plenuna, og vi› italskum kaffi á bor›inum grei›ir hann frá, at fót- bóltur altí› hevur veri› naka› serligt hjá honum. – Eg byrja›i at spæla sum f‡ra ára gamal, og gjøgnum barnaárini hev›i fótbóltsspæli› altí› meira at siga, enn skúlin hev›i. Eg vildi heldur spæla bólt á vøllinum vi› skúlan enn at sita inni í skúlastov- uni, og vit spældu hvønn einasta dag. Fótbólturin vant alt meira upp á seg, so hvørt sum Henrik Lar- sen kom upp í tannáringaárini. Sum 18 ára gamal fór hann at spæla vi› Lyngby, og eftir ta› fekk yrkislei›is rættiliga fer› á. Skúlin kom framvegis í a›ru rø›, – Vit skulu spæla fyri at vinna hóast hann tók skrivstovuútbúgv- ing í Lyngby. – Eg var eitt skifti so nógv burt- ur frá skúlanum, tí eg spældi fót- bólt, at eg hev›i bara veri› tríggj- ar tímar í t‡skum seinasta hálva ári›, á›renn eg skuldi til próv- tøku. Men solei›is var ta› bara. Fót- bóltur kom á›renn skúlan, og spæli› vi› le›urkúluni kom at fylla alt meira í lívinum hjá Henrik Larsen. Í 1990 fór hann til útlandi› at spæla fótbólt, og har var hann næstu árini. Fyrst í Pisa í Italia, sí›ani í Aston Villa í Onglandi, og so í Waldhof Mannheim í T‡sk- landi, á›renn hann kom heimaft- ur til Lyngby og sí›ani skifti til FCK. Á toppinum í Svøríki Henrik Larsen hevur spælt á ung- dómslandsli›um og á A-landsli›- um hjá Danmark, og ta› var í landsli›stroyggjuni, at hann hev›i síni allarstørstu upplivilsi sum spælari. EM í 1992 er hæddar- punkti› í donskum fótbólti, og tá var Henrik Larsen mitt í meldr- inum. Ta›, sum kuliminera›i í 1992, byrja›i á ungdómslandsli›um í 1986. Hann og fleiri a›rir av teim- um, sum manna›u danska lands- li›i› í 1992, spældu saman á fleiri ungdómslandsli›um. – Árini frá 1986 og frameftir vóru fantastisk. Vit fer›a›ust runt til eina rúgvu av londum kring heimin og vóru vi› í kappingum. Vit høvdu eitt sera gott landsli› vi› nógvum profilum, og vit fingu gó› úrslit í øllum kappingunum, sum vit vór›u vi› í. Spælarar sum Schmeichel, Laudrup og Povlsen spældu eisini á hesum landsli›um, og teir vóru profilar, tá i› danir tóku alt Europa á bóli til EM kappingina í Svøríki í 1992. – Fótbóltur er meira enn naka› anna› eitt li›spæl. Hóast vit høvdu nógvar profilar á okkara landsli›um, so kom li›i› altí› fram um einstaklingin. Tí kundu vit vinna EM í 1992, hóast vit als ikki høvdu fyrireika› okkum til kappingina, heldur Henrik Larsen. Danmark var› innkalla› til kapp- ingina, tá i› kríggj brast á í fyrr- verandi Jugoslavia. Sko›brái› var stutt, og hóast spælararnir vóru farnir í feriu, so settu teir kós móti Svøríki, og har avrika›u teir naka› heilt serstakt. – Nógvir av okkum høvdu spælt saman á ungdómslandsli›- um í fleiri ár, og vit høvdu eitt sera gott samanhald. Ta› gjørdi, at vit kundu fáa so gott úrslit, hó- ast vit ikki høvdu fyrireika› okk- um eins væl og hini londini og kanska heldur ikki vóru í eins gó›ari venjing. Men samstundis sum lands- li›stroyggjan hevur givi› Henrik Larsen minniligar løtur, so er størsta fótbóltssorgin eisini í somu troyggju. Størsta vónbroti› var í 1993, tá i› Danmark sum europameistari ikki megna›i at spæla seg til HM-endaspæli› ári› eftir. Avgerandi dysturin í Sevilla enda›i vi› 1-0 sigri til Spania, hó- ast spaniólar spældu stóran part av dystinum vi› 10 monnum. Danmark skuldi bara hava javn- leik, men klára›i ta› ikki. Faxe og tilboð úr Føroyum Nú stendur Henrik Larsen á odda fyri einum landsli›i, og hóast før- oyingar ikki kunnu reypa sær av somu avrikum, sum danir kunna, so hevur føroyskur landsli›sfót- bóltur fingi› nógv gó› úrslit gjøgnum árini. – Eg royni at brúka royndirnar hjá mær sum spælari í venjara- starvinum. Til dømis ber ta› til at læra av dystinum í Sevilla, tí tú mást skapa naka› í fótbólti, um tú vilt hava gó› úrslit og vinna. Tú mást royna at leypa á, skapa kjansir og gera mál, og ta› gjørdu vit ikki í nóg stóran mun ímóti Spania, og tí kundu vit ikki vinna. – Eisini á føroyska landsli›num skulu vit betra okkum har frammi á vøllinum. Vit skapa altí› kjansir, men vit skulu gerast betri at fáa naka› burtur úr okkara møguleik- um. Og ta› rokni eg eisini vi›, at vit fara at fáa, og so koma eisini gó› úrslit og sigrar, sigur lands- li›svenjarin. Hann var venjari í danska felag- num Ølstykke, tá i› hann gjørdist evni til føroyska landsli›i›. Fót- bóltssambandi› hev›i millum anna› veri› í sambandi vi› John »Faxe« Jensen, og umvegis hann kom eisini Henrik Larsen inn í myndina. Hann hittist vi› FSF í Keypmannahavn, og partarnir gjørdust samdir um samstarv. – Sjálvt um onkur í fyrstuni spurdi meg, hví eg fór til Føroyar at ver›a venjari, so er ta› stór vir›ing um føroyskan fótbólt og tey úrslit, sum føroyska landsli›i› hevur fingi› gjøgnum árini. – Eg iva›ist ikki nógv í at taka av tilbo›num úr Føroyum. Øl- stykke er ikki naka› stórfelag, og at standa á odda fyri einum landsli›i› tóktist sum ein spenn- andi avbjó›ing. Spælarar fingu longri snór Hóast Henrik Larsen er ungur í venjarayrkinum, so hevur hann longu funni› sær ein stíl, sum hann vil hava sum venjari. – Míni li› skulu altí› spæla fyri at vinna. Mær dámar ikki, at út- gangsstø›an er, at vit skulu halda 0-0, sigur hann. Hann heldur, at ta› er umrá›- andi at spælararnir ikki ver›a óloysiliga bundnir í taktiskum skipanum. – Spælarar skulu ikki púra set- ast í bás, teir skulu hava frælsi undir ábyrgd. Á vøllinum er ta› umrá›andi, at ta› eisini er pláss fyri einstaklingum, men reindyrk- a› egoisma er einki fyri meg. Li›- i› hevur altí› størri t‡dning enn einstaklingurin. Tá i› Henrik Larsen tók vi› eftir Allan Simonsen á føroyska lands- li›num, var› ta› samstundis slak- a› eitt sindur, tá i› spælararnir vóru saman. Teir vór›u ikki so bundnir í fríløtunum til landsli›s- samlingar, sum teir vóru hjá Allan Simonsen, og n‡ggi venjarin gav spælaranum eitt sindur longri snór. – Tú fært ikki gó›ar spælarar av at seta teir á hotellkamar. Tí havi eg einki ímóti at lova spælar- unum út, um teir vilja sleppa okk- urt ørindi – bara teir halda tær tí›irnar, sum vit annars hava í sambandi vi› venjingar, máltí›ir og anna›. Henrik Larsen hevur júst longt sína avtalu vi› FSF, so at hann eisini skal standa á odda fyri landsli›num til komandi HM- undankappingina, har størsta av- bjó›ingini er Frakland. Onkrar søgur hava veri› frammi í donskum fjølmi›lum um, at feløg hava havt áhuga í at fáa Henrik Larsen til venjara, men hann letur seg ikki nerva av hes- um. – Mítt útgangspunkt er, at eg haldi tær avtalur, sum eg geri. – Ta› eru nógvir møguleikar í fót- bóltsheiminum, men alt er eisini so óvist. Men tá i› tú hevur veri› í fótbólti í so nógv ár, so venur tú teg vi› tær treytirnar. Eg havi ta› fatan, at arbei›i innan fótbóltin er ikki naka›, sum tú søkir, ta› er naka›, sum tú fært bo›i›. Todi á landsliðnum Henrik Larsen hevur ikki havt møguleikan at brúka sterkasta føroyska álopsvápni› í landsdyst- um, sum hann hevur havt ábyrgdina av. Tey flestu munnu taka undir vi› pástandinum um, at hev›i Todi Jónsson veri› mill- um teir 11 allar dystirnar í sein- astu undankapping, so høvdu før- oyingar fingi› fleiri mál – og kanska okkurt stigi› afturat. – Todi hevur sagt, at hann skuldi ver›a frískur í eitt hálvt ár, á›renn hann fór at umhugsa landsli›i› aftur, so ta› sær svart út hjá okkum. Sjálvandi sakna›u vit Toda í seinastu undankapping, hann kundi uttan iva havt gjørt onkur mál fyri okkum, sigur Hen- rik Larsen. – Todi er nú komin í tann aldur- in, at ska›ar fara at arga meira, og tí er ta› bara hansara avger›, um hann vil spæla á føroyska landsli›num. Eg gó›taki ta› vali›, sum hann ger. Eg hev›i sjálvur ongantí› sagt nei til danska landsli›i›, um bo› vóru eftir mær. Jú, kanska um teir ringdu í dag, so hev›i eg nokta› at spælt í meira enn ein hálvleik. Práti› er nú komi› at enda. Konan og dóttirin eru komin heim, og tygara útsendu hava fingi› ta›, teir skuldu hava vi› sær heim. Onkrar myndir eru eftir at taka, og aftan á myndatøkuna takka vit fyri okkum. Henrik Larsen hyggur upp á okkum, og hesafer› er ta› ein hvítur ma›ur, sum forbarmar seg yvir okkum. – Er ta› ikki best, at eg koyri tykkum á tokstø›ina? Hesin málningur, sum Henrik Larsen fekk til gávus, hongur í einum kamari heima hjá honum Mynd: Jonhard Hammer Henrik Larsen gevur fuglunum Mynd: Jonhard Hammer