fríggjadagur 15. februar 2013síða 36

nr. 19 · 15. februar 2013 4 VIKUSKIFTI Samrøða Rannvá G. Fossaberg rannva@sosialurin.fo Hon líkist flest øðrum 15 ára gomlum gentum. Gongur í skúla, er úti við vin­ konunum, er áhugað í ítrótti og móta. Men tað er eitt, sum ger, at 15 ára gomla gentan úr Fuglafirði líkist burt­ ur úr sínum javnaldrum. Sunnleyg Eliassen er skallut. – Beint nú havi eg als einki hár á høvdinum. Eygnavippurnar eru byrjaðar at vaksa aftur, og eygnabrýrnar kunnu eisini hómast, men høvdið framvegis skallut, sigur Sunnleyg Eliassen. Fyri ikki at kenna seg alt ov annar­ leiðis og skilja seg burtur úr mongdini plagar hon at brúka parykk. – Líka mikið hvat, so blívi eg við at vera øðrvísi, so leingi eg eri skallut. Men tað havi eg lært meg at góðtaka, tí soleiðis er veruleikin bara. Hárið datt av Sunnleyg Eliassen hevur mist hárið í trimum stigum. Fyrstu ferð var hon fýra ára gomul. – Mamma greiddi mær og legði til merkis, at eg misti óvanliga nógv hár. Hon fór við mær til læknan, sum bein­ an­vegin kundi staðfesta, at eg hevði alopecia, greiðir Sunnleyg Eliassen frá. Hon var tá skallut ávís støð á høvdinum, men kundi fjala beru blettarnar við tí hár­inum, sum hon framvegis hevði. Eftir stutta tíð vaks hárið aftur javnt um alt høvdið, og so bleiv ikki so nógv meir hugsað um tað. – Aðru ferð eg misti hár, var í triðja flokki. Tíbetur sást tað ikki so væl ta ferðina. Eg fekk tó okkurt ser­ligt hár­ sjampo frá læknanum, men tað riggaði einki serliga væl, sigur Sunnleyg Eliassen. Fyri trimum árum síðani fór Sunn­ leyg Eliassen brádliga aftur at missa hárið. Hesaferð rættiliga ógvusliga. – Tað várið og summarið misti eg so mikið nógv hár, at eg í august mán­aði bara hevði nakrar hárdoddar í nakk­ anum og fremst á høvdinum. Eg minn­ ist væl, at eg lat bara, sum tað ikki var álvarsamt, og stríddist við at koyra tey fáu hárstráini í ein hestahala. Á tann hátt spældi eg, at eg hevði líka nógv hár sum hinar genturnar. Goymdi seg í húgvu At vera 11 ára gomul og næstan púra skall­ut var ikki ein støða, sum Sunnleyg Eliassen dámdi serliga væl. – Eg minnist væl, at eg var rættiliga kedd. Tað var tó ikki fyrr enn systir mín rakaði teir seinastu tottarnar burtur, og eg als einki hár hevði, at eg dugdi at síggja, hvat tað veruliga var, sum var hent: Nú var eg skallut, fortelur Sunn­leyg Eliassen. Og at ganga runt ímillum onnur fólk við ongum hári á høvd­inum hevði hon als ongan hug til. – Eg gekk alla tíð í húgvu og royndi á tann hátt at goyma tann bera skall­an. Tað var bara nokkso býtt, tí øll høvdu jú sæð áðrenn, at eg stórt sæð einki hár hevði, sig­ ur Sunnleyg Eliassen. Men at ganga í húgvu bæði inni og úti, visti Sunnleyg Eliassen og for­eld­ ur henn­ara fór ikki at vera nøk­ur var­ andi loysn. – Vit komu í sam­band við eina hár­ fríðk­anar­kvinnu í Havn, sum tekur mát og bíleggur parykk­ar úti úr heimi. Tá eg fór til hana var eg so heppin at fáa ein parykk alt fyri eitt, tí hon hevði ein liggjandi, sum ein onnur genta ikki skuldi brúka kortini. Hesin parykkurin sá akkurát líka út sum tann, eg ætlaði mær at bíleggja, greiðir Sunnleyg Eliassen frá. Hár frá munkum Líka síðani Sunnleyg Eliassen fekk fyrsta parykkin hevur hann verið brúkt­ur dúgliga. – Við parykki kenni eg meg meira sum hini. Hóast tað er meira við­brekið enn vanligt hár, sum veksur á høvd­ inum, so sær tað rætt­iliga ordiligt út, haldi eg sjálv, sig­ur Sunnleyg Eliassen. Orsøkin til at hárið á ongan hátt líkist burtur frá vanligum hári er, at talan er um ektað hár. – Parykkurin er gjørd­ ur úr hári, sum munkar í India hava latið. Hárið fer úr India til Kina, har tað verður við­gjørt. Tey hava mátini á mín­um høvdi har, og snikka síðani parykkin til, áðrenn hann verð­ur sendur til Føroya, fortelur Sunnleyg Eliassen. Hon plagar at fáa ein nýggjan parykk umleið tríggj­ar ferðir um árið. Hetta tí at hárið á parykk­inum slít­ist skjót­ari enn van­ligt hár. – Nógv halda tað vera eitt sindur løgið, at eg gangi við hári frá indiskum munkum, men haldi bara tað er kul. Eg eri eisini bara takk­som fyri, at teir yvirhøvur vilja lata hár til parykkar, sigur Sunnleyg Eliassen. Vil ikki fjala seg Hvør parykkur hjá Sunnleyg Eliassen kostar fleiri túsund krónur. Higar­til hev­ur al­manna­stov­an hjálpt við hes­ um, men um trý ár, tá Sunnleyg er 18 ár, skal hon sjálv gjalda fyri parykk­ arnar. Tí vil hon venja seg við at vera saman við fólki uttan at parykkurin er á skalluta høvd­inum. Á tann hátt kann hon sleppa und­an at keypa fleiri parykkar hvørt ár. – Eg vil tora at stilla meg fram, so­ leiðis sum eg nú einaferð síggi út. Eg kann ikki gera við, at eg havi eina sjúku, sum ger, at eg havi eina annarleiðis útsjónd enn flest onnur á mínum aldri, sigur Sunnleyg Eliassen avgjørd. Hon veit ikki, nær ella um hon nakrantíð fer at fáa hárið aftur. Tí valdi hon eisini herfyri at leggja eina mynd út á Facebook, har hon sæst uttan parykk. Eisini skrivaði hon, at hon hevur alopecia, og tí er skallut. – So vita líkasum øll tað og hava eis­ ini sæð meg uttan parykk. Tað verður kanska eisini lættari fyri meg og hini, tá eg einaferð fari at tora at ganga mill­ um fólk við mínum bera høvdi, sigur Sunnleyg Eliassen og smílist. Viðhvørt kann tað tó vera ein fyri­ munur at hava eitt bert høvd, heldur Sunnleyg Eliassen fyri. – Á føstulávint kann eg vera Homer Simpson. – Tað eru summi, ið halda, at eg havi krabbamein og eri álvarsliga sjúk. Og so hyggja tey og teska saman. Tað ger meg kedda, sigur 15 ára gamla Sunnleyg Eliassen. Hon hevur sjúkuna Alopecia og hevur tí mist alt hárið Eg havi bara alopecia