fríggjadagur 15. februar 2013síða 42

nr. 19 · 15. februar 2013 10 VIKUSKIFTI Útvarp Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Eingin ivi er um, at Elis Poulsen telist millum fólkakærastu útvarpsvertirnar, sum vit eiga her á landi. Hetta status vann hann sær fyrst og fremst gjøg­num mongu árini, har hann var morgun­ røddin, og við »lurtararnir og vit« og »mál­tráðnum« stóð hann fyri send­ ing­um, sum veruliga fingu fasta­tøkur í fólkinum. Tíðindi hvurvu Mest av øllum var tað ein roynd, sum eydnaðist við eitt brak, tá røddin hjá Elis við eitt gjørdist eitt føroyskt út­ varps­hitt. – Sjálv sendingin, har lurtararnir kundu ynskja sær eitt lag, hevði nøkur ár á baki, áðrenn eg nakran tíð kom í nánd av mikrofonini. Hetta var tá mest ein lítil ynskiløta, har verturin las upp, at nú var ein lurtari, sum ynskti sær tað og tað lagið. Eg gjørdist summar­ feriu­avloysari fyri Kára Olsen í 1990, og sjálv­ur helt eg, at konseptið væl kundi bera meira, greiðir Elis frá. – Fyrst og fremst helt eg, at brøvini væl kundu siga onkra søgu, og sum eina roynd setti eg meg at skriva eini 2-3 brøv til sendingina. Og eg haldi, at eg eis­ini fekk konuna at skriva okkurt brævið. Men tað skuldi vísa seg, at tað var nóg mikið við einum av slagnum. Longu dagin eftir komu hópatals brøv send­andi inn, og tað stóð skjótt greitt, at vit her veruliga høvdu rakt ein tørv. Summferiustarvið gjørdist óvæntað langt, tá Kári Olsen breyt sær beinið, og áðrenn hann hevði givið sær far um tað, var Elis ein útvarpsrødd, sum fólk vildu hoyra. – Fyri meg var hetta fantastiska stuttligt. Men hetta skapti so eisini sínar trupulleikar. Hetta var jú í tíð­ ini áðrenn teldupostur var upp­funn­ in, og tí var faxið álitið, tá um ráddi út­lendsk tíðindi. Her hevði Út­varp­ið fast­ar avtalur um at fáa sent tíðinda­ tele­grammir og avísklipp, tá mál, ið kundi hava føroyskan áhuga, vóru á skránni. Men faxið var nú um at drukna í lurtara­ynskjum. Talan var veruliga um ynski í sekkjavís, og tú kanst ætla, at tey á tíðindadeildini vóru alt annað enn fegin, tá okkurt týdningarmikið tele­gramm onkra ferðina av óvart var end­að í rúgvuni við lurtaraynskjum. – Og tað kravdi eisini sítt at sortera. Um­framt faxið, sum sjálvandi koyrdi stútt, kom posturin klokkan 8, og longu klokkan 9 skuldi eg í luftina. Tíðin rakk í meðal til eini níggju lurtaraynski, og tí var ikki hugsingar um at fáa meira enn ein brotpart við. Hetta fekk eg eis­ ini at hoyra av og á, tá eg møtti fólki, sum vóru heldur ónøgd um, at teirra lurtara­ynskið ongan tíð kom við. Men hetta var ein partur av succés’ini, held­ ur Elis. Gjørdi mun í kreppuni Konseptið við at fáa lurtarararnar at skriva inn, varð víðkað nøkur ár seinni, tá Máltráðurin eisini kom. Nú bar eisini til at tosa við útvarpsvertin, og fyri Elis sjálvan var talan her um nakrar fram­ úr góðar løtur, sum tó eisini høvdu sín prís. – Tú skalt hugsa um, at hetta var í ring­astu krepputíð. Tað gjørdi partvíst, at tað vóru fleiri, sum høvdu nógva tíð við hús, og tí eisini høvdu stundir at skriva. Og tað sama gjørdi seg galdandi, tá tað ráddi um at tosa. Í fleiri førum kendi eg tað, sum var eg eitt slag av troyst hjá hesum fólkum, og á tann hátt gjørdist hetta meira enn bara ein send­ing hjá mær. Eg føldi tað veruliga, sum hevði eg eina missión við hesum, og eg eri sannførdur um, at sendingin veru­liga hevði ein samfelagsleiklut hesi árini. – Sjálvur havi eg eisini havt mínar truplu upplivingar. Eg mist ein beiggja blaðungur. Eg hevði verið gjøgnum ar­ beiðsloysi, og eg hevði eisini havt drúgva sjúkralegu. So eg hevði onkrar royndir, sum gjørdu, at eg visti, hvussu tú tosar við fólk, sum hava slíkar trupulleikar í gerandisdegnum. Í øllum førum visti eg, hvat tey ikki tímdu at hoyra, og í stór­an mun ráddi einamest um at lurta. Og tað kundi eisini vera trupult at koma við rætta svarinum. T.d. tá ein lurtari ta einu ferðina greiddi frá, at hann júst hevði mist konuna. Onkursvegna var tað kanska, sum gloymdu fólk, at tey tosaðu bein­leiðis í útvarpinum, og tað tók eg í øllum førum sum tekin um, at sam­bandið til lurtaran var sera gott og persónligt. – Men tað kundi eisini gerast ov nógv til tíðir. Eitt er, at tað í løtum kann verða tungt at rúma øllum, um tú áhald­ ani tosar við fólk, sum hava tað trup­ult. Og har kanska júst hendan sam­røðan er hæddarpunktið á deg­num. – Annað er, at fleiri uppfataðu meg sum ein persón, sum tey altíð kundu tosa við, og tí vóru fleiri, sum ringdu til mín privat. Konan arbeiðir sum lækna­ skrivari, og tí var ikki hugsingur um at toga stikkið úr telefonini, og meira enn ta einu ferðina kom fyri, at fólk ringdu á miðjari nátt, tí tey høvdu tørv á at tosa við onkran. Og tá tú kennir teg sum eitt slag av troyst, so ber ikki til bara at venda teimum í horninum, sigur Elis. Skrivaðu í trussur Kreppan hæsaði spakuliga av í Føroyum, og eisini hjá Elis merktist hetta. – Tað vóru framvegis nógv, sum skriv­aðu og ringdu inn, men tað var heilt greitt, at tað nú vóru stuttligu søgur­nar, sum fyltu meira. Fíggjarliga vóru nógv, sum høvdu tað betri, og nú vísti tað seg eisini, at uppfinnsemið vaks, tá brøv vórðu send inn. Hetta hekk kanska eis­ini saman við, at tað fram­vegis var trupult at fáa brøvini við, tí nøgdin var ikki minkað stórvegis. Og tá tú í eini handa­vend skalt finna tey Tíðindaskriv hvurvu í rúgvuni av lurtaynskjum, sum komu gjøgnum faxið, og sum fólksins rødd gjørdist hann hálvavegna sálarfrøðingurin, sum fólk vildu tosa við, tá ringast stóð til. Trussur og ferðsluskelti hava verið karmar um brøv til hansara, men fram um alt, so hevur Elis verið maðurin hjá lurtarunum, sum hann í góð 20 ár undirhelt mest sum hvønn gerandismorgun og Elis Lurtararnir