týsdagur 26. februar 2013síða 17

17 Mikudagur 27. februar 2013 · Nr. 24 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 tíðindi kontantum, og teir pengarnar hevði eg ikki. Men hvat skal man gera við eitt sláturvirki utt­an alibrúk, spyr Heri Hjelm ídag. Hann staðfestir í sama við­fangi, at sjálv grund­hugs­ anin um at hava øll liðini í ket­uni, frá smolti til lidnu portión­ina, var avgerandi fyri virksemið hjá sær. Avleiðing bleiv, at vinnu­ lívsmaðurin í juni 2003 varð settur frá allari ávirkan. – Ja, eg bleiv koyrdur frá sum stjóri, og bankin og bú­ stjóri tóku yvir. Okkurt bleiv selt víðari til aðrar, meðan annað bleiv koyrt í trotabúgv og gjørt upp. Maskinurnar Heri Hjelm hevur goymt bú­ rokn­skapin fyri sp/f Suður­ laks, sum í mars 2004 varð tikið undir trotabúarviðgerð. Skjøl, ið vísa eftirspælið frá einari farnari tíð. Í skjølunum frá búrokn­ skap­inum stendur millum annað, at »kurator hevur gjørt semju við Pan Fish um leasað amboð til virkið, so­leið­is at Pan Fish tók tey am­boð, sup sp/f Suðurlaks hevði leasað frá Pan Fish, út úr búnum.« Maskinurnar end­aðu aftur í Norra. – Pan Fish, sum var stórur aktørur í virkinum, hevði brúk fyri maskinunum, tí tey skulu byrja eitt nýtt virki í Norra, sigur Heri Hjelm. Hesi amboð, maskinur, skuldu sambært Hera Hjelm koma at kosta dýrt, tá av­ torn­aði. – Á heysti 2003 fekk Toll & Skatt (Taks, red.) at vita, at maskin­urnar vóru fluttar út av virkinum. Hesar upp­lýs­ ingar førdu við sær eitt stórt mvg-krav til felagið, greiður Heri Hjelm frá. Sambært Hera Hjelm var virðið á maskinunum 14,6 milliónir krónur. Maskin­ur­ nar stóðu á virkinum í tvey ár. Tær skuldu avskrivast eftir fimm árum. Men tá maskin­urnar vórðu tiknar út av virkinum, fall meir­virðis­ gjaldið fyri írestandi trý árini til gjaldingar. – Fyri felagið, ella rættari sagt trotabúgvið, merkti tað eitt mvg-krav uppá góðar tvær milliónir. Eitt krav, ið hevði verið null krónur, um virk­semið í felagnum hevði hildið áfram, ljóðar uppá­ haldið hjá Hera Hjelm. Tað, ið tó fellir honum allar­mest fyri bróstið, er at mvg-kravið yvirhøvur var har, tá nú talan var um leas­ aðar maskinum. – Eg skilji framvegis ikki, hví felagið skuldi rinda mvg av nøkrum, sum vit ikki áttu. Spurdur, hvat hann gjørdi við tað, ljóðar svarið: – Nei, eg gjørdi ikki meira við tað tá. Kravið bleiv stand­ andi, tá búgvið varð gjørt upp í 2005. Og eg havi heldur ikki gjørt meira við tað seinni, staðfestir Heri Hjelm. Tað var sum nevnt Før­ oya Sparikassi, ið kravdi sp/f Suðurlaks á húsagang. Sam­bært búroknskapinum var við­gerðin grundað á eitt krav, áljóðandi tvær milliónir krónur. Tá avtornaði átti Toll & Skattstova Føroya (Taks, red.) tó størsta kravið, stívliga 2,5 milliónir krónur. Kravið var, sambært Hera Hjelm, grund­að á áðurnevndu maskinur. Tá alt varð gjørt upp, var dividendan 27,6 prosent. Taks fekk smáar 700.000 krónur aftur. Úr sínum stóli hevur Heri Hjelm sína fatan av búrokn­ skapinum. – Har vóru nokk av peng­ um til. Hevði felagið ikki fing­ ið hatta mvg-kravið, sum eftir mínum tykki ikki var reelt, hevði felagið klár­að at gjalda hvørjum sítt. Har vóru eisini pengar til at gjalda kurator 250.000 krón­ur, umframt mvg, fyri at gera búgvið upp, sig­ur Heri Hjelm. Slepti øllum Nógv er hent í alivinnuni, síð­ ani Heri Hjelm fór burturúr. Síðstu árini hevur alivinnan kastað nógv av sær, og fram­ gongdin í vinnuni hevur ver­ ið markant. – Ja, tað er bara at fegnast um, at tað gongur væl í vinn­ uni ídag. Men eg hevði eisini mínar góðu løtur, sigur Heri Hjelm. Hóast tað nú skjótt eru 10 ár síðani, at vinnulívsmaðurin slepti endanum, hevur hann ongantíð av álvara tikið í aftur. – Nei, eg var liðugur í bransj­uni tá, sigur Heri Hjelm, men dregur tó á svarið: – Eg havi tó søkt um at byrja aftur smoltstøð á sama stað, í Hovi. Tað gjørdi eg, tí eg trúi framvegis uppá, at tað bar til at framleiða smolt betri og bíligari enn onnur kláraðu. Og smoltstøðin stóð jú har, óbrúkt. Seinasta umsóknin fór av­ stað í 2010 ella 2011, men svarið var noktandi. Umsóknin fall fyri grundregluni um ein al­ ara til eitt aliøki. Har var onk­ ur frammanundan. – So í dag er produktivitet­ urin ikki stórur. Eg røki onkr­ ar ognir og passi seyð, sigur Heri Hjelm, sum er farin um pensjónsaldur. Hann stendur við listan hjá Taks, har hann sum stjóri fyri sp/f Suðurlaks eigur størstu, einstøku upphædd, ið Taks hevur avskrivað uppá meir­virðisgjald. – Listin er har, og upp­ hædd­in stendur har. Men í mín­um føri er tað ein or­søk til upphæddina, og har eri eg ikki samdur við myndug­leik­ arnar, sigur Heri Hjelm. jonbrian@sosialurin.fo suðurlaks Kryvjivirkið hjá Suðurlaks var sera framkomið. Tá fyritøkan varð kravd á húsagang, vórðu maskinurnar tiknar úr virkinum og fluttar til Norra. Avleiðingin av hesum var, sambært Hera Hjelm, eitt milliónakrav frá Taks Mynd: Savnsmynd Eg skilji framvegis ikki, hví felagið skuldi rinda mvg av nøkrum, sum vit ikki áttu Í november 2002 vitjaði løgtingið virkið hjá Hera Hjelm, Suðurlaks. Hálvt ár seinni varð stjórin settur frá ábyrgd Mynd: Savnsmynd