mánadagur 25. mars 2013síða 10

Mánadagur 25. mars 2013 · Nr. 35 10 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Áki Bertholdsen - Tað er alneyðugt at broyta grindareglugerðina so at hon verður strangari. Tað staðfestir Ólavur Sjúrðarberg, formaður í Grindamannafelagnum. Felagið hevði aðalfund leygardagin og formaðurin brúkar hetta høvi til at heita á politikararnar um at herða grindareglugerðina. Tað, sum hann serliga hugsar um, er, at broyta reglugerðina, at tey nýggju amboðini, blásturkrókurin og mønustingarin verða tann kravdi og lógligi grindareiðskapurin hereftir. Samstundis skal tað bara vera loyvt at brúka vanliga grindakrókin, ella sóknarongulin, í heilt serligum føri, og tað sama skal vera galdandi við vanliga grindaknívinum. Ólavur Sjúrðarberg heldur, at harafturat skal løgreglan hava heimild til at leggja halda á ólógligan grindareiðskap á staðnum. Hann vísir á, at mønustingarin verður nógv brúktur, men í grundini er hann ikki lógligur, tí hann er ikki umfataður av grindaregluni um góðkendan og kravdan grindareiðskap. Hann heldur, at tað er alneyðugt, at hesar broytingar verða gjørdar, tí umvhvørvisfelagsskapir, og útlendingar sum heild, fylgja ógvuliga neyvt við, hvussu vit fara fram í sambandi við grindadráp. Tí er tað neyðugt, at alt okkara arbeiðið í grind verður gjørt samvitskufult og lítaleyst, leggur formaðurin afturat. - Traðka vit eitt lítið sindur skeivt, gera teir vart seg alt fyri eitt. Somuleiðis vísir hann á, at ítøkilig mát eru gjørd fyri, hvussu mønustingarin skal síggja út, fyri at lúka krøvini. Annars heldur Grindamannafelagið, at allir føroyingar fáa sín lut í grindabýtinum. Allar grindir kunnu sjálvandi ikki býtast til øll, men eftir ávísum mannagongdum eigur at verða skipað so fyri, øll fáa grind onkuntíð. Í Suðuroy og í Sandoy eru fastar skipanir við heimapørtum, men tað verður ikki brúkt so nógv aðrastaðni, hóas tað meiri enn so kemur fyri. - Í veruleikanum er alt meginøkið, úr Bø til Viðareiðis, eitt grindaøki. Samstundis eru hvalvágirnar í grundini ogn Føroya fólks og ikki ogn hjá einstøku kommununum. - Tí eiga vit at gera meiri burtur úr at býta grindina javnari ímillum økini, so hóast ein grind doyr í Vágum, kann ein partur av henni fara í Eysturoy ella í Norðoyggjar. Tað verður brúkt eitt sindur nú, men tað kundi verið meiri skipað og miðvíst, heldur Ólavur Sjúrðarberg. Men hetta skal ikki við í sjálva grindareglugerðina, tí hetta eitt mál, sum liggur hjá sýslumonnunum. Mugu tola atfinningar Ólavur Sjúrðarberg heldur, at tað skal eisini standa beinleiðis í grindareglugerðini, hvussu farast skal fram, tá ið grindir verða merktar. Tað sigur hann í kjalarvørrinum á hendingini í Hvalba í heyst, har ein grind, sum var merkt, ikki vildi aftur til Havs, men endaði á turrum uppi á sandinum. Ein merkt grind er friðað og tískil kundu grindamenn ikki taka lívið av hvalunum og tað gingu fleiri tímar til Náttúrugripasavnið gav loyvi til at drepa grindina. Men at vit skulu halda upp at at drepa grind, vil formaðurin í Grindamannafelagnum ikki hoyra talan um. Hetta er ein partur av okkara mentunararvi, samleika og sjálvsagda rætti, sigur hann. - Tá ið umhvørvisfólk eru her, taka vit altíð væl ímóti teimum og greiða teimum frá, hvat vit gera, og at vit hava rætt at veiða á sama hátt sum fólk aðrastaðni eisini eiga henda rættin - Vit skulu altíð lurta og tola at fáa viðmerkingar og atfinningar. - Tað kunnu vit brúka til støðugt at eftirmeta og gera neyðugar ábøtur í grindareglugerðini, tó onki er so full¬fíggjað at tað ikki tolir tillaðingar, sigur Ólavur Sjúrðarberg. Í heimspressuni Annars hava føroyingar fleiri ferðir verið í heimspressuni í sambandi við grindadráp. - Har hava vit fingið møguleikan at bera fram okkara boðskap, sigur Ólavur Sjúrðarberg. Hann fegnast um møguleikan at koma á tal við miðlafólkinim har hann greiðir frá, hvussu grindadráp er skipað, hvar veruliga fer fram í einum grindadrápi og at grindin er ein partur av okkara staðbundna mati. - Miðlafólkini spyrja eisini nógv um dálking. Heldur enn at heita á føroyingar um at lata vera við at drepa og at eta grind, bera vit boðskapin til altjóða samfelagið um at lata vera við at dálka. - Hjá okkum ræður um at duga at brúka henda einastandandi møguleika og at siga frá á rætta stað, sigur Ólavur Sjúrðarberg. Hann fegnast um, at ætlanin at koma higar at gera eina ræðusøgu um okkara grindadráp, miseydnaðist fullkomiliga. Hann sipar til ætlanin at gera eina nýggja røð til sjónvarpssendirøðina, “Whale Wars”, sum skuldi sendast á sjónvarpsrásini Animal Planet. Áki Bertholdsen - Vit eru øll eru líka kedd og skelkað av, hvussu tað gekst, tá ið ein grind varð merkt í Hvalba í heyst. Tað staðfesti Ólavur Sjúrðar­berg, formaður í Grinda­man­nafelagnum, á aðal­fundi­num hjá felagnum leygar­dagin. Hetta var ein tann mest um­rødda hendingin í fjør og tað slapst ikki undan, at til­burð­urin varð nevndur á aðal­fundi­num. Talan var um eina grind í Hval­ba, sum var merkt. Men grindin vildi ikki til havs aftur, tvørtur ímóti svam hon upp á sandin. Men ein merkt grind er frið­að og tískil var tað ólóg­ ligt av grindamonnum at taka lívið av henni, hóast teir stóðu til reiðar. Men tað gingu fleiri tím­ ar, áðrenn loyvi fekst frá Náttúrugripasavninum at drepa grindina. Kedd og skelkað - Vit eru øll líka kedd og skelk­að av, at tað skuldi gan­ga soleiðis, ikki minst tey, sum høvdu glett seg til enn fleiri vísindalig úrslit við tað, at nú kundu tveir merkt­ir bólkar svimja sínar leið­ir her í Norðurhøvum, sig­ur Ólavur Sjúrðarberg. Hann sipar til, at stutt fram­ma­nundan varð eisini ein grind merkt í Vági. Men formaðurin í Grin­ da­manna­felag­num á­-san­n­ ar,­ tað gongst ikki al­tíð, sum vit ætla og vóna, og yt­ru umstøðum eru vit ikki harr­ ar á. - Tað, sum hendir aðra­ stað­ni, at hvalir svimja seg upp á turt aftur, hendi eisini her hjá okkum henda dagin í Hvalba. Men formaðurin í Grinda­manna­felag­num stað­fest­ir, at vit mugu ikki halda upp at at merkja grind, tí tað gevur okkum virði­s­mikla vitan, sum kem­ ur okkum til góðar seinni. Skulu hava ábyrgdina Eisini Bjarni Mikkel­sen, gransk­ari á Náttúru­gripa­ savni­num, sum stóð fyri mis­eydnaðu merkingini í Hval­ba, harmaðist um tað, sum var hent. Og hann staðfesti, at framyvir verður tað so, at verður ein grind merkt, verður tað eisini Nát­túru­ gripa­savnið, sum skal taka á­byrgd­in av at fáa grindina til havs aftur og miseydnast tað, skal hon avlívast skjót­ ari. Hinvegin heldur Ólav­ur Sjúrðarberg, at vit eiga at endur­skoða grinda­reglu­ gerð­ina fyri at fyribyrgja slík­um sum hendi í Hvalba. Tí heldur hann, at tað eigur beinleiðis at standa í grindareglugerðini, at tá ið grind verður merkt, skal Náttúru­gripasavnið tryggja, at grindin fer aftur til havs, ella at hon verður avlívað, áðr­enn vit eru komin í eina støðu, har grindin pínist. Nýggjur limur í nevndina Grindamannafelagið fekk ein nýggjan nevndarlim á aðalfundinum leygardagin. Á fundinum gjørdi Andras Joensen í Klaksvík, greitt, at hann tók ikki við afturvali og fyri hann varð Elmar Simonsen í Hvannasundi valdur í nevndina. Annars eru nevdarlimirnir í Grindamannafelagnum hesir: Ólavur Sjúrðarberg, Leirvík, form. Regin Jespersen, Sørvágur, skrivari, Hans J. Hermansen, Tórshavn., kassameistari, Hanus Højgaard, Tórshavn, Gutte Guttesen, Bøur, og Elmar Simonsen í Hvannasundi. Annars skal nevndin skipa seg av nýggjum eftir aðalfundin, men tað er ikki hent enn. grindadráp Skulu tryggja at grindin fer aftur til havs GRINDAMERKING Fyri at sleppa undan, at ein hending, sum tann í Hvalba í heyst, endurtakur seg, skal mannagongdin nú broytast, tá ið grind verður merkt Politiið skal taka ólógligan grindareiðskap í staðnum GRINDADRÁP Grindareglugerðin skal verða strangari, heldur formaðurin í Grindamannafelagnum