fríggjadagur 12. apríl 2013síða 21
‹ fyrra síða allar 48 síður næsta síða ›
Tekstur á síðuni
21
Fríggjadagur 12. apríl 2013 · Nr. 41
Sosialurin
Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000
sti nógv undir krígnum
miðvikan
verið til nakra jarðarferð fyrr, øll
bygdin syrgdi og øll oyggin luttók
í sorgini.
Hóast tað var langur vegur mill
um Sumba og Porkeri tá í tíðini, so
vóru fólk í stórum tali komin haðani
til Porkeris henda dagin, eins og
fólk úr øðrum bygdum í oynni.
Danbjørg bar vegna tey avvarð
andi í bløðunum hjartans tøkk til
øll, sum høvdu víst samkenslu í
hesum tungu døgum.
Ein serlig tøkk varð send sumb
ingum, serliga teimum, sum tóku
líkið úr sjónum, bóru tað í kirkjuna
í Sumba og fylgdu við líka til
Porkeris. Teir bóru líkið fyrst í
heimið og dagin eftir til kirkjuna í
Porkeri og síðan í kirkjugarðin.
Prestur til jarðarferðina var
Thulesen, pápi Svend Thulesen,
sum seinni gjørdist stjóri hjá J.F.
Kjølbro.
Postbáturin Sigmundur førdi
líkið úr Lopra til Porkeris, og vildi
ongan pening taka fyri tað.
Teir sum doyðu við Búgvanum
vóru
Petur A Jensen, 44 ár, ógiftur
Michael Mortensen, 31 ár,
giftur, 1 barn
Peter E Djurhuus, 21 ár, ógiftur
Michael Djurhuus, 19 ár, ógiftur
Johan E M Müller, 26 ár,
giftur, 1 barn
Daniel Jacob Müller, 32 ár, ógiftur
Poul O. M. Müller, 25 ár, ógiftur
Kærleiv Petersen, 15 ár
Her er aftur eitt dømi um, hvussu
hart summi húski kundu verða rakt.
Petur Jensen var mammubeiggi at
øllum uttan Kærleivi. Hinir seks
vóru sostatt systkinabørn. Mikka
lina var mamma at Peturi og tískil
omma at hesum seks monnunum.
Hetta var ikki teir einastu, hon
misti, sum komið verður aftur til.
Hon eigur ræðandi nógv nøvn á
minnisvarðanum yvir sjólátnar.
Her var eisini eitt dømi um,
hvussu menn av tilvild kundu
sleppa undan lagnuni. Johan Müll
er hevði verið sjúkur í fleiri dagar.
Veðrið hevði verið gott. Sámal,
beiggi hansara, hevði so passað
motorin. Hendan morgunin nú
kemur Johan oman á støðna. Teir
fóru umborð við einum lítlum báti,
tí Búgvin var ov stórur at kunna
leggja at. Tá biðja teir Johan koma
við. Sámal sigur, “at so fari eg til hús
aftur”. Hann var ikki so sterkur fyri
útróðri, í hvussu er ikki tá ið tað
var dag um dag. Hetta bjargaði
honum.
Danbjørg: Nøkur orð
til áminnis um teir ið
sjólótust við m.b. Búgvin
21. februar 1940
Danbjørg var ein ógvuliga skriv
andi maður, og tað kann vera hósk
andi at endurgeva grein, sum hann
skrivaði í Føroya Socialdemokrat 5.
Mars 1940.
Sjáldan hevur havið verið so
gávumilt móti suðuroyingum sum
seinasta ár og teir tveir mánaðirnar,
ið farnir eru av hesum ári.
Porkeningar hav havt ein góðan
vetur og vunnið nógv, og alt tóktist
at laga seg til tað allarbesta, men so
kom hin óbodni gesturin.
Deyðin vitjaði bygd okkara
Deyðin hevur vitjað tey somu húsini
fyrr. Týsdagin hin 20. februar varð
ein ung kona, 33 ára gomul, útborin
av Miðjørð í Porkeri, og dagin eftir
fór Michael Mortensen, 31 ár, úr
sama húsi.
Kona hansara, sum dagin fyri
fylgdi systrini til gravar, sat nú
einkja. Einasti bróðir hennara
druknaði 1935 í Víkarsundi, og
mamman situr einkja, hevur mist
tveir menn.
Í Hólinum er ikki mætari. Hin
gamla einkjan, Mikkeline Jensen,
83 ár, misti nú sín seinasta son, 44
ára gamlan, og 6 ommusynir í bestu
árum.
Í 1904, tá ið maður hennara
gekk burtur við Heygabátinum
við 2 vaksnum synum, var Petur
einasti sonur, hon átti eftir. Hann
var tá 9 ára gamal, men stutt eftir
giftist ein dóttir, og tá kom ein
maður í húsið. Í 1910 druknaði
tann maðurin við Norðstjørnuni,
og Petur var aftur einsamallur,
undantikið tveir smáir synir, sum
systir hansara hevði fingið. Tann
fyrrnevndi Michael Mortensen,
sum nú doyði var annar teirra, og
hin doyði seinasta summar. Seinri
giftist ein onnur systir inn aftur.
Hon fekk eisini tveir dreingir, Peter
Emil og Michael Djurhuus, sum
báðir druknaðu nú við Peturi og
tríggjar aðrar systursynir hansara,
brøðurnir Daniel Jacob, Johan og
Poul Müller, sum eisini vóru faðir
leysir.
Bert tann 17 ár gamli Kærleiv
Petersen av manningini var úr eini
aðrari familju, men hann var úr
næsta grannahúsinum.
Allir uttan Petur eru fyrrverandi
skúladreingir mínir, so eg kundi
havt nógv at sagt um teir, men tað
rúmast ikki í eini lítlari blaðgrein.
Eg vil bara siga, at eg havi alt gott
at minnast á teir bæði sum børn og
vaksnir, og tað sama siga øll, sum
kendu teir.
Petur Jensen var javnaldri og
spælibróður mín. Sum vaksnir
høvdu vit mong viðurskifti sam
an, millum annað sótu vit 4 ár í
sóknarstýrinum saman, og aldri
kann eg minnast, at eitt øvugt orð
er fallið okkara millum. Petur var
ein friðarligur maður og av allar
raskastu monnum. Hann var trú
fastur í starvi sínum, og sæst tað
týðiliga í tí, at hann í 14 ár var besti
maður við tí sama skipinum, Agnes
Louise, við tí sama skiparanum,
Lars Larsen, her í bygdini, og báðir
skuldu aftur í ár verða saman við
Agnes Louise. Men nú gekk tað
annarleiðis enn ætlanin var.
Petur
arbeiddi
fyri
gomlu
móður sína. Hann var ein góður
sonur, bróður og fosturpápi, sum
hugsaði meira um onnur enn um
seg sjálvan. Slíkir menn verða bara
sjáldan bornir í heim. Hann fall í
starvi sínum saman við teim vinum,
sum hann sjálvur hevur fostrað og
vant til rættar menn.
Kann nakar vakrari deyði finn
ast?
Friður veri yvir minni teirra.
Arbeiddi fyri tokulúður
Danbjørg hevði í samband við
hesa vanlukku eina stóra grein í
Sosialinum, har hann talaði fyri
at fáa tokulúður á Akrabyrgi, sum
kundi ávara útróðrarmenn í mjørka
sum var henda dagin.
Hesin tokulúður kom ikki tá.
Men eftir at Hilmar Bech varð
valdur á ting í 1970 eftir Danbjørg
kom tokulúður, sum tá var eitt
framstig fyri útróðrarmenn.
Komandi partur
Í komandi parti verður millum annað greitt frá vanlukkunu við
Heygsbátinum og frá snurriváðbátinum Ósa.
Sorgarljóð
Í sambandi við hesa vanlukku vóru fleiri yrkingar um henda
tilburð.
Carl Thormann Sørensen hevði hesa yrking í Dimmalætting:
So myrk hekk tokan yvir hav og landi,
tó løgdu allir bátar út frá sandi,
tí sunnan Stein ei mundi fiskur tróta,
ei var at lata bát sín heima flóta.
Á fiskimiði allir bátar lógu,
við gleðibrosi menn við snøri stóðu,
og tá á degi komin var ein endi,
við fullum bátum aftur heim teir vendu.
Har heima fólk til strandar oman gingu,
tá ljós frá bátum eygað á tey fingu,
tey gleddust, tá tey bátar aftur sóu,
og fyri teimum øll á brúnni stóðu.
Men fyri mong tað ei bleiv nøkur lukka,
við gráturødd tey millum hini sukka,
tí full við bátar var tann heila brúgvin,
har saknaðist ein bátur, tað var Búgvin.
Á brúnni hoyrist einki uttan grátur,
tey hugdu øll, men ei sást nakar bátur,
har grótu mammur, systrar, brøður, konur,
og gamla móðir segði: Kom mín sonur!
Tað var við bátum leitað væl og leingi,
men vinir lógu longu tá í tangi,
tað boðar frá, ið upp á land var rikið,
at deyðin hevði teir í favn sín tikið.
Tey sorgarboð um landið ljóða víða,
at burtur er tann skútan lítla fríða,
við átta monnum hon mót landi rendi,
og deyðin harði hann var teirra endi.
Um teirra neyð og róp, vit einki vita,
bert sorgarbundin eftir heima sita,
við gráturødd og niðurboygdum høvdi,
um teir í vátu grøv seg niður løgdu.
Ja, havið vonda hevur okkum sárað,
tað okkum fyrr so mangan fekk at tára,
tey sorgarsár seg festu djúpt í minni,
men sárið stóra varð á hesum sinni.
Teir kæru vinir, ið frá okkum fóru,
í himnaborg Guds einglar tykkum bóru,
har inni grát tit aldri hoyra ljóða,
men gleðisong um himnakongin góða.
Við táravátum eygum, vit nú siga:
Hoyr, Harri kær, okkum, ið teg biðja,
tú lær í hesi sorg at skilja,
at tað hon hendi, var við tínum vilja.
Mikkalina, sum
bara við Búgvanum
misti son og seks
ommusynir
Carl Thormann
Sørensen, ættaður úr
Porkeri, yrkti um sínar
farnu bygdamenn