fríggjadagur 12. apríl 2013síða 20

Fríggjadagur 12. apríl 2013 · Nr. 41 20 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 4. partur Óli Jacobsen Tað hevur alla mína tíð verið nógv­ ur útróður í Porkeri til nú, so lítið av fiski er at fáa. Ikki minst var nógv­ur útróður undir krígnum, og tað var nógv fólk til arbeiðis. Tað vóru eisini so fáir menn við hvørj­ um skipi, at tað var ikki lætt at fáa kjans. Men at rógva út kundu allir fara. Eg fór at rógva út, tá ið eg var 13 ár. Tað var so nógvur fiskur at fáa Tíðin nærkaðist, at eg skuldi fara úr skúlanum, men vit gingu ikki í skúla hvønn dag, so tað vóru ikki so nógv­ar dagar, eg forsømdi. Pápi orðaði við Danbjørg, um tað var í lagi, at eg fór, og tað var tað eisini. Pabba hevði verið á útróðri dag­ in fyri, sum eg fór fyrstu ferð. Teir vóru fimm menn, og teir fingu 36 sentnarar, 3.600 pund, av stórum toski. Nú var eg sætti maður, og fong­ urin var aftur 36 sentnarar tann dag­in. Vit royndu við snøri og agnið var kúðingur. Vanliga vóru tveir á hvørja ferð, og hetta vóru rættiligir toskar, so tað rúgvaði skjótt upp. Toskarnir vigaðu ikki minni enn 10-15 pund hvør. Pápabeiggi mín merkti hvønn fisk, sum eg fekk, so eg ikki skuldi fáa meira burtur úr, enn eg gjørdi nyttu fyri. Men eg fekk tað sama sum hinir, og úrtøkan henda dag­in var nóg mikið fyri konfirma­tións­klæd­n­ ing­in. Bátarnir við manningum sum eg minnist róðu út undir krígnum vóru: Ergifoss 7 menn Tóri 6/7 menn Arkin 7 menn Dalfoss 7 menn Sjógvormurin 7 menn Sjúrður 5 menn Esther 7 menn Løvan 7 menn Hvessingur 7 menn Myllufossur 6 menn Skemming 7 menn Selnes 5 menn Brekkkubátur 7 menn Knúkin 7 menn Bryfort 7 menn Otto 7 menn Viking 7 menn Hattarsteinur 7 menn Lovisa (Heygsbátur ) 6 menn Búgvin 8 menn Her vóru ikki færri enn 20 bátar við meira enn 100 monnum, sum róðu út. Tað var ikki altíð møguligt at manna allar bátarnar. Men heldur enn at vera undirmannaðir, lótu teir bát standa eftir fyri at kunna full­ manna hinar. Tað var eisini neyðugt at vera fullmannaðir, tí ofta skuldu bátarnir bæði dragast oman á morgni og niðan um kvøldið. Hetta kravdi fulla manning. Men tað kravdust skilamenn at rógva út, tí nógv kom ann uppá vind og streym, so tað var ikki altíð líka lætt. Búgvin fórst Porkeningar duga so væl at leggja uttan Stein, Sumbiarstein, soleiðis at teir reka við streyminum vestur eftir og eystur aftur. Teir koma tí ikki at missa kennið undir vanligum umstøðum. Hetta var til mein fyri teir á Búgv­anum 21. februar 1940, tí hild­ ið varð, at streymurin var tann sami dag um dag. Men hendan dagin bleiv Búgvin burtur. Henda dagin var so greytasvart. Skiparin Petur Jensen í Hólinum var ein sera skilagóður maður, men teir hava verið ov eystarlaga. Tað vóru fleiri bátar, sum komu illa fyri hendan dagin, tí tað ikki rak soleiðis, sum menn roknaðu við. Absalon Absalonsen skrivar eis­ ini um hesa hending í bókini um Jóan Petur hjá Mouritsi, sum henda dagin var á útróðri við Cheerful. Ein av manningini var Ove Leo, svágur mín. Tað var eisini um reppið, at teir ikki fóru á land á Sumbiarhólmi. Tá ið teir vóru komnir heim vóru framvegis á midnátt fýra bátar saknaðir á fjørðinum, hinir tríggir komu tó aftur. Cheerful fór saman við Nólsoyarpáll at leita. Teir fóru eisini inn á Sumbiarfjørð at hyggja, um nakað var at síggja. Tá funnu teir afturdekkið av Búgvanum. Hetta vóru ring boð at koma at landi við. Teir hoyrdu róp í Sumba klokk­ an fimm um dagin, og hildið var, at hann var farin tá. Seinni um kvøld­ ið rak ein taska hjá einum av mann­ ingini á land. Sumbingar gingu so vakt fram við strondini í fleiri dagar, dag og nátt. Náttina millum 26. og 27. februar sóu teir, at eitt lík fleyt fyri Sunnbiarmøl. Tað var formaðurin á bátinum, Petur Jensen. Hann hevði urið í vestalummanun, og tað var steðgað kl. 8. Eg minnist væl, tá ið teir komu her við líkinum. Hetta var 28. febr­ uar. Petur var í eini skjúrtu og hos­ um. Mamma hansara fortaldi, at hann hevði biðið um at fáa nýggjar hosur sama morgun, tí man visti ikki, hvar ein kundi koma aftur at landi! Teir funnu eisini ein yvirpart av einum manni. Teir roknaðu við, at tað var Dánjal Müller í Bøkkum. Tað vóru fleiri likamslutir, sum komu uppá land, so tað var ikki hugnaligt at ganga fram við strond­ ini. Jarðarferðin var 29. februar. Ein slík mongd av fólki hevur sjáldan miðvikan Torleif Bech: Porkeri mi Sum aðrar bygdir hevur Porkeri mist nógvar mans á sjónum. Í krígsárunum 1940-1945 misti Porkeri 13 mans. Í hesum partinum verður greitt frá sorgarleikinum við Búgvanum, sum fórst í 1940, men fyrst um útróður í bygdini Torleif Bech Porkeri “eigur” 13 menn í bókini Víkingasynir, sum umtalar allar teir sum fórust á sjónum bardagaárini 1939-1945 Hetta er parturin hjá Porkeri á minnisvarðanum í Viðalundini í Havn Hesir fórust við Búgvanum Peter A Jensen, 44 ár Michael Mortensen, 31 ár Peter E. Djurhuus, 21 ár Michael Djurhuus,  19 ár Daniel Jacob Müller, 32 ár Johan E. Müller,  26 ár Poul O. M. Müller, 25 ár Kærleiv Petersen, 15 ár