týsdagur 30. apríl 2013síða 16

Mikudagur 1. mai 2013 · Nr. 49 16 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Lagt til rættis: Árni Joensen Renna í Klaksvík um vikuskiftið. Leygardagin verður árliga FM í hálvmarathon hildið í Klaksvík, og samstundis verður eisini skipað fyri motionsrenning og barnarenning. Tað er rennifelagið Treysti, sum skipar fyri renningini leygardagin, og runnið verður inni í býnum í Klaksvík. Ein rundteinur á 7 kilometrar skal rennast tríggjar ferðir, tá ið fólk renna hálvmarathon, meðan tey, sum eru við í motiónsrenningini, renna teinin einaferð. Børnini renna ein styttri tein, sum er slakar 700 metrar. Vilmund Jacobsen Nakrar vísundaligar kann­ ing­ar hava víst ein saman­ hang millum D-vitaminur og tunglyndi. Hinvegin hava aðrar kanningar ikki kunnað ávíst nakran samanhang. Í hesum sambandi gjørdi ein bólkur av granskarum av at kanna, um samanhangur er. Úrslitið hjá granskarunum bendir á, at trot av D-vita­ minum í veruleikanum er knýtt at tunglyndi, men at tørvur er á enn fleiri kann­ ingum fyri at staðfesta hetta. Nýggju kanningarnar byg­du á eina sonevnda meta- greining sum tók saman um eina røð av áður gjørdum kanningum av hesum viður­ skiftum. Talið av teimum, sum lut­ tóku í hesi nýggju kanning, var 31.424. Sum heild, høvdu fólk við tunglyndi eitt minni innihald av D-vitaminum enn tey, ið ikki vóru fongd við tunglyndi. Kanningin styrkir ábend­ ingina um, at samband er millum tunglyndi og lágt tal av D-vitaminum. Í øllum førum er greitt, at longu nú er góð orsøk til at kanna fólk við tunglyndi fyri møguligt trot av D-vitaminum. vilmund@sosialurin.fo D-vitaminir móti tunglyndi Nýggj kanning styrkir ábendingina um, at samband er millum tunglyndi og lágt tal av D-vitaminum Fepur og vantandi matar­ lystur eru væl kend tekin um, at barnið ikki hevur tað gott. Sama er við kvalma, spýggju og pínu. Kroppurin sendir tekin um, at hann berjist við virus, bruna ella annað, sum gongur á lik­am­ið. Fepur fortelur, at tað er immunverjan, sum er farin til verka, og tá verjan er virkin, økist hitin í kroppi­ num. Ókritiskt eiga fólk ikki at minka um fepur við heili­vági, men her er neyðugt at hyggja eftir, hvørji tekin eru. Eru eingi vandatekin, kann tað hinvegin vera eitt gott hug­skot at minka um fepurin, soleiðis at barnið aftur byrjar at eta og drekka og soleiðis fær tað betri. Hevur barnið millum­ oyrabruna, kann tørvur verða á heilivági móti pínu. Her ber til at tosa við apo­tek­ini um, hvussu nógv­an heilivág børn kunnu taka. Er barnið minni enn tvey ára gamalt, eiga fólk altíð at seta seg í samband við lækna, áðrenn heilivágur verður givin. Tað týdningarmesta, tá barn hevur fepur, er væta. Tá fepurin veksur, er neyð­ugt at geva barninum eyka vætu, gjarna saft við sukur í - ella juice. Spýr barnið, er rættast at geva vætu ofta - heldur enn ov nógv hvørja ferð. Er talan um pinkubarn við fepri, sum fær bróst og er yngri enn tríggjar mánaðir, eigur lækni altíð at sleppa at síggja barnið beinanvegin. vilmund@sosialurin.fo Tá barnið er sjúkt Sum foreldur kennur tú støðuna: Barnið er sjúkt, og tú ert í iva um, hvat er rættast at gera Fyrsta máltíðin á degnum er ein hin týdningarmesta fyri okkum og okkara kropp. Tað ræður um at byrja dagin væl, so tú hevur orku til ein av­ bjóðandi dag. Men tað er ymiskt, sum tú helst ikki skalt eta til morgunmat. Eitt eru tað søtu morg­ unmatarvørunar, sum van­liga koma í pakkum, sum eru lættir at oysa av niður í eina skál. Tómar kaloriur og nógv sukur er ikki gott fyri heilsuna. Smør kann eisini hava keðiliga ávirkan á tín kropp, tí smørið kann órógva heilan og er ikki gott fyri blóðrenslið Eitt sindur av kaffi er gott, men hinvegin kann ov nógv kaffi tíðliga á degnum geva høvuðpínu og gera tað nervøsa. Tað er eingin orsøk at byrja dagin við at eta win­ erbreyð, sum inni­heldur nógv sukur og feitt. Tað ger tað bara sløva restina av fyrrapartinum. Enskur morgunmatur kann verða góður at fáa av og á, men hann fyllir teg við salti og feitti, og tað er ósunt fyri hjartað og blóðrenslið. Hetta skalt tú ikki eta til morgunmat heilsa - Longu nú er orsøk til at kanna fólk við tunglyndi fyri møguligt trot av D-vitaminum, siga granskarar