mánadagur 6. mai 2013síða 25

25 Mánadagur 6. mai 2013 · Nr. 51 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Mong vóru vallyftini til kommunuvalið 2012 og eg hugsi at hetta mál at fáa kommunu­lækna­skipanina at virka aftur, hevur verið nýtt áður. Kommunulækni eigur at hava viðtalu í Nóls­ oy aðru hvørja viku! Tá eg nýtti kommunu- læknaskipanina til vallyfti, var hetta fyri at vísa á, at eg meti hendan partin sum nátúrligan rætt. Fyri mær er tað logiskt, at tað er lættari fyri ein lækna at fara um fjørðin, heldur enn, at nólsoyingar skulu til Havnar. Fyri mong er tað ein fyri­ tøka at fara um Nóls­oyar­ fjørð og tá kann henda, at ein heldur setist aftur enn at fara til lækna. Í onkrum føri kann eisini vera, at fólk hugsa: "Trupulleikin er ikki nóg stórur at fara til Havnar við." Tá ið ein síðani hættir sær um fjørðin, er tann lítil trupuleikin kanska versn­ aður munandi. Hølini standa tøk í Nóls­ oy, tí Tórshavnar kommuna hev­ur nýtt pening at broyta set­hús til tilhald og lækna­ við­talu. Til­hald­ið eydnast stak væl og nú ræð­ur um at fáa í lag aftur lækna­við­ tal­una. Eingin skrivlig av­tala er um fasta komm­unu­lækna­ skipan í Nólsoy, men nú fleiri kommunulæknar vórðu sett­ir í starv í nov.'12, rokni eg við at tað ber til at semjast um nøktandi skipan. Eingin sigur, at allir komm­unulæknarnir í Havn skulu knýtast í skipanina. Tað kundi væl hent, at einir fýra kommunulæknar vildu tikið hetta á seg og harvið vildi talan bert verið um eina viðtalu annan hvønn mán­að. Vónandi kunnu hesi orð skumpa undir, at Tórs­ havnar komm­una og komm­ unu­lækna­felagið sess­ast at fáa í lag nøkt­andi skip­an fyri borg­ar­arnar, ið búgva í Nól­soy. Kommunu­ lækna­ skipanin eigur eisini at fevna um Nólsoynna! Jákup av Skarði Nýggj fótbóltskapping fyri evropeiskar smátjóðir Ivan Eginsson Eysturland Í ljósinum av knúsandi ósigr­inum hjá føroyska lands­liðnum í Eysturríki fyri nøkrum vikum síðani vakn­aðu tær dapurskygdu rødd­irnar her á landi, sum ynskja at Føroyar melda seg heilt burturúr EM- og H M - u n d a n k a p p i n g u m ella ein nýggj undan­kapp­ ingarskipan fyri evropeiskar smátjóðir má setast í verk - soleiðis at Føroyar fyrst skulu møta teimum lægri styrkis­mettum londum, fyrrenn føroyska landsliðið - kanska - kemur í eina "ordi­ liga" undankapping, har før­oy­ingar kunnu sleppa at møta hvørjum sum helst. Persónliga eri eg hart ímóti tílikum hugskotum, tí at tað hevði verið eitt risa­ stórt afturstig fyri føroyskan fót­bólt og føroysku tjóðina sum heild - tað er einki duls­ mál at teir allarflestu út­ lendingarnir, kanska upp til 90%, hava fingið sína fyrstu vitan um Føroyar ígjøgnum fótbólt. Samstundis noyðast vit at viðganga at støðan við­ víkj­andi kappingum, fø­r­ oyska landsliðið er í, ikki er nøkt­andi. Høv­uðs­trupul­ leik­in er at Føroyar, í teimum allar­flestu førum, møta nógv størri londum í HM- og EM- undankappingum og hava tí ilt við at fáa sigrar og javn­ leikir til holdar - í øllum før­ um so ofta, sum vit kundu ynskt okkum tað. Tað hevði uttan iva verið gagnligt fyri før­oyska landsliðið, um tað slapp at møta sínum "javn­ líku" - teimum smáu lond­ un­um, sum Føroyar kunnu sam­an­berast við, oftari - helst regluliga og ikki einans í onkrum vinadysti fimta hvørt ár. Hvussu kunnu vit loysa hendan trupulleikan, soleiðis at Føroyar kunnu fáa meira javnar landsdystir - og helst fleiri landsdystir sum heild - uttan at missa síni sjálvsøgdu rættindi til at vera við í HM- og EM-undankappingum og kunna møta Týsklandi, Italia og kanska Onglandi ein dag? Jú - loysnin er har! Ein almenn kapping fyri allar evropeiskar smátjóðir kann setast á stovn! Ein kapping, har øll tey UEFA limalondini við fólkatali um eina hálva millión íbúgvar og færri verða við. Hesi lond­ ini eru Luksemborg, Malta, Ísland, Andorra, Før­oyar, Liktinstein, San Marino og so Gibraltar, sum gjørdist eitt fyribils UEFA-limaland í oktober i fjør og vil vónandi fáa full­an limaskap í evro­ peisku fót­bólts­sam­gong­uni seinni í hesum mán­að­inum. Átta lond høvdu eisini givið eitt frálíkt luttakaratal. Hetta hevði merkt tveir bolkar og minimum tríggjar dystir fyri hvørt land, tvær hálvfinalur og eina finalu - júst sum EM- endaspæl varð fyriskipað í árunum 1980-2000. So kunnu vit fara ígjøg­ num tær ítróttarligu, prakt­ isku og fíggjarligu treytirnar viðvíkjandi einari slíkari EM fyri smátjóðir: 1. Tað ítróttarliga. Tað er lítið at ivast í at at EM kapp­ ing fyri smátjóðir hevði verið áhugaverd og kær­ komin - ikki bara fyri Før­ oyar men sannliga fyri øll tey nevndu smálondini - av júst somu orsøkum, sum henda kappingin hevði verið spennandi fyri før­oyingar! Eitt møguligt undantak kann vera kort­ini: Ísland. Hóast lítla fólka­talið, hevur Ísland - í øll­um førum tey seinastu 25 árini - ikki verið rokn­að sum ein ordilig smá­tjóð í fótbólti, við nógv­um stjørnuleikarum á hægsta evropeiska støði og fleiri minni­ligu sigr­un­ um. Møgu­liga vildi Ísland sæð eina slíka kapp­ing við somu eygum sum før­ oy­ingar sóu fót­bóts­kapp­ ingina í oyggjarleikunum á sinni og fóru burturúr, tí at støðið var ov lágt fyri teirra viðkomandi. Men tað er altíð upp til eitt fótbóltssamband at gera av, hvørt tað vil vera við og upp til ein lands­liðs­ venjara at velja leikarar til eina tílíka uppgávu. Ísland kundi kanska stillað upp við eykaleikarum ella liga­ lands­liðnum. Skuldi tað hent at Ísland als ikki hevði áhuga fyri kapp­ing­ ini, kundi eitt frískligt hug­ skot verið at bjóða einari smá­tjóð aðrastaðni frá at vera luttakari - og har kann tað vera alt frá Bermuda til Tahiti, sum annars er meistari í Okeania og skal vera við í Confederations Cup í Brasilia í juni. Við øðrum oðrum, hevði talan verið um eina spennandi og nøkulunda javna kapp­ing millum nøkur smá­lond, sum ynskja at fáa fleri sigrar á kontoina og ikki bara í onkrum til­vildar­ligum vinadysti! 2. Tað praktiska. Øll vita at tað finnast ásettir FIFA dag­ ar, nær lands­dystir kunnu leikast. So­vorð­nir dagar eru ikki nógvir í tali - men fyrru summ­ar­hálvuna í hvørj­um líkaári er støðan hin mót­ sætta - flestar lands­kappingar standa stillar og lond, í øllum førum tey, sum eru við í HM og EM enda­kappingum, leika lands­dystir. Tað er rætti­liga greitt at einki at smá­lond­ un­um, sum vóru nevnd áður, fer at vera upptikið í HM- endaspælinum í Brasilia í 2014 - burtursæð frá Íslandi, sum hevur ein ikki so fjaran møguleika fyri at gerast tað minsta landið nakrantíð í einum HM-endaspæli! Hetta merkir at kappingin kann skipast til dømis beint fyri HM-endaspælð, sum byrjar hósdagin 12.juni 2014. Fleiri vikur áðrenn eitt HM-endaspæl enda lands­ kappingar í teim­um flestu evropeisku lond­un­um og tíðin er passa­lig til eina smá­ landa­kapp­ing, meðan tey lond­ini, sum skulu kapp­ast um tað "ordiliga" heims­ meist­ara­heitið, fyrireika seg til HM og leika vinadystir. Ein kann saktans ímynda sær eina kapping við fylgj- andi skrá: Bólkur A. Føroyar, Malta, Likt­instein, Gibraltar á Tórs­ vølli. Dystardagar: leygar­ dagur 24.mai (16:00/19:00), týs­dagur 27.mai (16:30/19:30), fríggjadagur 30.mai (3.umfar: samstundis Tórsvøllur/ Svanga­skarð, 18:30). Bólkur B. Luksemborg, Ís­ land, Andorra, San Marino á Svangaskarði. Dystardagar: sunnudagur 25. mai (15:00/ 18:00), mikudagur 28. mai (16:30/19:30), leygar­dagur 31. mai (3. umfar: samstundis Tórs­vøllur/Svangaskarð, 16:00). 1. hálvfinala: týsdagur 3. juni (19:00), Tórsvøllur 2. hálvfinala: mikudagur 4. juni (19:00), Svangaskarð Finalan: leygardagur 7. juni (18:00), Tórsvøllur At skipa fyri einari tílikari kapping hevði verið nógv lættari enn til dømis fyri oyggja­leikum - munandi færri lut­takarar og bert tveir fót­bólts­vøllir skulu til! Tað eru møguliga nøkur, sum kunnu seta spurning við, um tað er rúm fyri einari nýggjari kapping í einum trong­um kappingarári. Men ímyndið tykkum at Før­ oy­ar (ella fyri tann skyld okk­urt av hinum møgu­ ligum luttakarum) høvdu kvali­fiserað seg til eitt HM- endaspæl. Hvussu nógv hevði tað tikið av einum kapp­ingarári? Hálvan ann­ an mánað, sum minst. Her er talan um tvær vikur. Før­ oyska landsliðið luttók eisini í oyggjarleikunum á sinni (har eitt land sum Gibraltar blívir við at luttaka) og fór einans burturúr, tí at tað ítróttarliga støðið hjá øllum hinum var ov lágt. Luttøka í oyggjarleikunum tekur 2-3 vikur. 3. Tað fíggjarliga. Ferðing til eina kapping kostar einum fótbóltssambandi ikki meira enn ferðing til ein einstakan vinadyst - tað snýr seg bert um ferðaseðlar báðar vegir fyri eitt lið og fólk rundanum eitt lið. Hetta kunnu gestirnir saktans klára. Gisting við meira eigur at vera fyri rokn­ing vertstjóðar - men talan er jú ikki um so stórar up­phæddir - og hetta kann í øllum førum partvís dekkast við atgongumerkjasøluni - ein kann rokna við at áhugin fyri dystunum hjá føroyska landsliðnum man vera hampu­liga stórur! Føroyar - Malta á Svangaskarði í 1997 eigur framvegis áskoðaramet í fót­bólts­søgu Føroya - 6.642 gjald­andi! Ja, Føroyar kunnu saktans vera undangongutjóð og skipa fyri hesari kappingini - har eru altjóða fótbóltsvøllir, gist­ingar­hús, tilboð til út­ lendsk við­haldsfólk... Eg ivist ikki í at ein slík fót­bólts­ kapp­ing millum evro­pe­iskar smátjóðir hevði blivið til afturvendandi tiltak 4.hvørt ár - ella enntá 2.hvørtár, beint áðrenn HM- og EM- enda­spøl, sovorðnar "fót­ bólts­oyggjarleikir" av sínum slagi. Eg vil heita at Fótbólts­ sam­band Føroya og øll tey áhugaðu fyri fótbólti og mill­umlanda samstarvi at hyggja gjølla at hesum møgu­leikanum fyri menn­ ing av føroyskum fótbólti - og umrøða hetta við fótb­ óltssambondini í Luksem­b­ org, Malta, Íslandi, An­dorra, Liktinstein, San Marino og Gibraltar. EM-smá­landa­ kappingin kann gerast veru­leiki longu komandi ár - áhugi og vilji skulu til! kjak www.gevidblod.fo Felagið Blóðgevi Blóðbankin á Landssjúkrahúsinum J.C. Svabos gøta 43 100 Tórshavn Telefon: 30 45 22 Teldupostur: bbank@lsh.fo Blóðgevarar í Suðuroy Rannsóknarstovan á Suðuroyar Sjúkrahúsi Sjúkrahúsbrekka 19 800 Tvøroyri Telefon: 34 32 70 Teldupostadressa: lab@ssh.fo Klaksvíkar Blóðdonorlið Rannsóknarstovan á Klaksvíkar Sjúkrahúsi Sniðgøta 1 700 Klaksvík Telefon: 45 45 45 Teldupostadressa: labblod@ks.fo