mikudagur 28. apríl 2004síða 4

6 Nr. 80 - 28. apríl 2004 Nr. 80 - 28. apríl 2004 7 Jóannes Eidesgaard, løgmaður, helt flaggrøðu í Vági flaggdagin og nógv fólk var komið saman í góðveðrinum. Hvørt tað var ein suðuroy- ingur, ein tvøramaður ella løgmaður, sum helt røðuna, bað Jóannes Eidesgaard lurtaran sjálvan meta um. Røðan tók støði í smálutunum, sum tó eru partur av alheim- inum og sum skapa felagsskapin, tjóðina FLAGGRØÐA Dagfinn Olsen dagfinn@sosialurin.fo Í góðveðrinum flaggdagin høvdu nógv fólk leitað sær til flaggdagshald í Vági. Haldið var sum vant við minnisvarðan. Annars var haldið fyrr á Fløtuni Fríðu, har Nólsoyar Páll í sínari tíð bygdi Royndina Fríðu og í ár eru 200 ár síðani hesa hending. At tað í ár var Jóannes Eidesgaard, løgmaður, ið helt flaggrøðuna, lokkaði óivað eisini áhoyrarar. Løgmaður helt góða og viðkomandi røðu og hann bað lurtaran sjálvan meta, hvørt tað var løgmaður, ein suðuroyingur ella ein tvøra- maður, ið helt røðuna. Lit- irnir í Merkinum umboða eina felagskenslu, ið eisini minnir á stóru løturnar og kenslurnar gera okkum til eina tjóð, segði løgmaður. Men hann hugleiddi eis- ini um tað smáa í tí stóra, um heildina og samansetta lív okkara. Øll eru vit part- ar av størri heild og tó part- ar av smærri eindum og so kann ein samanbera byrjan løgmans, sum jú er suður- oyingur og tvøramaður, umframt løgmaður. Vit eru øll partar av yms- um felagsskapum, skótar hoyra til ymsar patruljur, vit hoyra til ymisk ítróttar- feløg og so framvegis, men tað byrjar í nærumhvørvin- um, segði løgmaður millum annað og bendi sostatt hug- an aftur á stóru felagskensl- una, ið savnast undir Merk- inum, og ger okkum til part av tjóðini. Syðra helvt ikki við í framburði Løgmaður staðfesti, at júst Vágur og syðra helvt av Suðuroynni, ikki hevur fingið lut í framburðinum, sum verið hevur seinnu árini. Men tá kreppan herj- aði, fekk hesin parturin av landinum tó sín ríkiliga lut. Tó hava betri tíðir verið á staðnum. 200 ár eru síðani Nólsoyar Páll bygdi far sítt Royndina Fríðu og gingu vágbingar á odda eftir hetta í framburðinum á mongum økjum her á landi. Men ikki ber til at bíða eftir nýggjum einstakling- um og úrmælingum, segði løgmaður. Fólkið skapar framtíðina í felag og tað at bíða loysir sum heild onki. Initiativið skal koma herfrá, minti løgmaður á í røðu síni í Vági. Men øskukalt er ikki í Vági, segði løgmaður, og nevndi eina rúgvu av tiltøk- um, serliga innan mentan, sum til dømis Kirkjukóri Ljóm og sendingar í ÚF, har vágbingar eiga sín stóra part. Umboðandi landspolit- ikkin metti løgmaður, at uppgávan er at skapa syðru helvt av oynni javnbjóðis treytir at virka undir og so er eisini umráðandi, at tey ungu trívast og hava okkurt at koma aftur til, um tey leita burtur at royna seg, segði løgmaður Jóannes Eidesgaard millum annað í flaggrøðu síni í Vági. Ljómur setti sum vant dám á løtuna við frálíkum sangi. Skótaliðið Royndin skipar fyri haldinum og í samband við, at 200 ár eru síðani at Nólsoyar Páll bygdi far sítt, bjóðaði skótaliðið kaffi og køkur í skótahúsinum. Skótaliðið hevur navn eftir fari Nólsoyar Pálls. Kvøldskúlaframsýnin gin í Porkeri er afturvendandi tiltak og er sýningin væl vitjað, tí nógv væl úr hondum greitt er at síggja FRAMSÝNING Dagfinn Olsen dagfinn@sosialurin.fo Sunnudagin var árliga kvøldskúlaframsýningin í Porkeri. Nógv er at síggja, tí 70 fólk hava í vetur tikið lut í tí, ið kvøldskúlin hevur at bjóða av ítrivum. Har er hondarbeiði, seyming, træ- smíð, modelsmíð og tvey lið í postalínsmáling. Og tað sást, at hugurin og hegni eru til staðar. Vakrir modelbátar, har eisini øll arbeiðsgongdin er at síggja, ymisk timburarbeiði, klæði og vakurt málað postalín. Lærarar eru Irena Remmer, postalínsmáling, Sonja Fredriksen, hond- arbeiði, Anna A. Poulsen, seyming, træsmíð og modelsmíð, Mannbjørn Olsen og Bent Albinus. Litirnir umboða felagskenslu Stór kvøldskúlaframsýning Sunnudagin var árliga kvøldskúlaframsýningin í Porkeri. Nógv er at síggja, tí 70 fólk hava í vetur tikið lut í tí, ið kvøldskúlin hevur at bjóða av ítrivum Á kvinnuráðstevnuni, sum URD skipaði fyri farna vikuskifti, kom millum annað fram, at kvinnur mangla á keldu- listunum hjá fjølmiðla- fólki. Nú ber til hjá kvinnum at skráseta seg á ein keldulista á heima- síðuni hjá Synergi. Fel- agið hevur gjørt eina síðu á teirra heimasíðu, har kvinnur kunnu seta seg á ein keldulista. Hes- in keldulistin verður síð- ani sendur tíðindaleiðar- unum í fjølmiðlunum. – Kvinnur hava, eins og menn, kompetancur innan nógv ymisk viður- skiftið. Vit mæla tí øllum teimum kvinnum, sum hava áhugað í at gera sína ávirkan galdandi gjøgnum fjølmiðlaheim- in, um at tekna seg á keldulistan, verður sagt frá Synergi, sum eisini luttók á kvinnuráðstevn- uni. Heimasíðan hjá Syn- ergi er: www.synergi.fo - sae - Litirnir í Merkinum umboða eina felagskenslu, ið eisini minnir á stóru løturnar og kenslurnar gera okkum til eina tjóð, segði løgmaður millum annað í flaggrøðu síni í Vági flaggdagin Fjølmiðlakeldulisti til kvinnur Hans Eiler Hammer, prestur og Jógvan Mortensen, pedagog- ur, fara í næstum at seta á stovn eina ráðgevingarstovu fyri fólk, sum hava verið fyri insest ella siða- misbroti RÁÐGEVINGARSTOVA Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Annar er prestur, hin peda- gogur. Báðir vóru teir við til at stovna felagið, Kris. Teir vóru aktivir í felagnum øll tey fyrstu árini, men við tíðini gjørdist byrðan ov stór og tíðarkrevjandi. Nú taka teir eina 4-árs terapi- útbúgving í Danmark, har teir læra at ráðgeva fólki, sum á ymiskan hátt hava verið fyri siðamisbroti. Ein stórur partur av útbúgving- ini er sjálvlesnaður, og ætla teir báðir at verða lidnir við útbugvingina um nøku- lunda somu tíð. - Hetta er ein altjóða góð- kend útbúgving, sum bygg- ir á kristiligt grundstøði. Ráðgevingarstova Hans Eiler Hammer sigur, at saman við útbúgvingini krevst, at teir báðir veita ráðgeving eitt ávíst tímatal, meðan teir lesa. - Vit fara tískil at skipa eina ráðgevingarstovu, sum tó ikki fer at hava eitt fast sæti. Í fyrsta lagi fara vit at læna hølir í Klaksvík og í Havn, har fólk kunnu fáa ráðgeving. Vit fara eisini at hava eitt telefonnummar, sum fólk kunnu ringja til. Hans Eiler leggur dent á, at ráðgevingarstovan tekur ikki upp kappingina við felagið, Kris, men fer at verða supplerandi. - Kris er eitt felag, sum verður stjórnað av eini landsnevnd. Ráðgevingar- stovan hjá okkum verður privat og fer at veita per- sónliga ráðgeving og møguliga skipa fyri onkr- um fyrilestrum og skeiðum. Prestur sigur, at hann og Jógvan í eini 2-3 ár hava vegleitt, ráðgivið og stuðl- að fólki og familjum teirra, sum hava verið fyri siða- misbroti. - Hóast vit ikki hava lýst við, at vit ráðgeva, fáa vit nógvar fyrispurningar um hesi viðurskifti – eisini frá fólki, vit ikki hava tosað við áður um slíkt. Lænt hølir Hans Eiler sigur, at fólk, sum halda seg hava tørv á ráðgeving og vegleiðing, kunnu seta seg í samband við ráðgevingarstovuna, tá ið hendan er sett á stovn. - Vit fara at lýsa við hesi tænastu, tá ið alt er komið uppá pláss, og vit eru til reiðar at fara í gongd, sigur presturin. Hann vísir á, at stovan fer ikki av sær sjálvari at skipa fyri teimum nógvu fyri- lestrunum og skeiðunum, men fólk eru vælkomin at koma við góðum hugskot- um. - Í fyrst lagi fara vit at leggja dent á persónliga viðtalu, sigur Hans Eiler. Jógvan Mortensen, sum fer at taka sær av ráðgev- ingarstovuni saman við Hans Eileri, hevur arbeitt nógv við menningartarnað- um børnum, og í sínum arbeiði sum pedagogur er hann eisini nógv knýttur at barnaverndini í Klaksvíkar kommunu. 10% av fólkinum Hans Eiler sigur, at leyst- liga verður mett, at í minsta lagi 10% av fólkatalinum á ein ella annan hátt hava verið rakt av siðamisbroti. - Tað tekur oftast langa tíð, áðrenn fólk siga sína søgu um siðamisbrot. Ikki er óvanligt, at hetta hendir um 20-25 ára aldur, tá ið tey, sum hava verið rakt, sjálvi eru farin at byggja upp eina familju. Tá stinga ofta trupulleikar seg upp, og fólk fara at spyrja seg sjálvi, hvat hetta, tey vóru úti fyri, var fyri nakað. Hans Eiler Hammer sigur at enda, at tað ofta er ótti fyri ti, sum fer at henda, ið heldur fólki aftur - ella sum ger, at tey bíða sum longst við at siga nakað um tað, ið fram er farið, meðan tey enn vóru børn. - Gøtuvík hevur ligið brak, síðan ILA-sjúka varð staðfest á víkini, men nú kann smolt setast útaftur, sigur Atli Gregersen, stjóri í P/F Luna ALIVINNA Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Í hesum døgum seta ali- feløgini, Luna og Bakka- frost, smolt út á Gøtuvík. Luna hevur smoltini gang- andi undir syðra landinum og Bakkafrost undir norð- ara landinum. Atli Gregersen, stjóri í p/F Luna, vil ikki siga í løtuni, hvussu nógv smolt, felagið setir út í hesum umfari, men sigur, at vit kunnu venda aftur til spurningin, tá ið teir eru lidnir at seta út. 3 miljónir smolt Hann vísir á, at samlaða nøgdin av smolti, sum verður sett út í Føroyum í vár, liggur um 3 miljónir. Í mun til nøgdina í fjør og fyrraárið, er hetta eitt lut- falsliga lítið tal. Í 2002 settu føroyingar eini 20 miljónir smolt út, og í fjør lá talið um 7 miljónir. Atli Gregersen sigur, at alifeløgini, sum seta smolt út í ár, eru 5-6 í tali. Gøtuvík hevur annars ligið brak, síðan ILA-sjúka varð staðfest á víkini, men nú kann smolt so setast út- aftur. Luna og Bakkafrost eru einastu feløgini, sum seta smolt út á Gøtuvík í vár. Tøma Lambavík Í fjør vár settu Bakkafrost og Luna smolt út á Lamba- vík, men hóast ILA-sjúka ikki er staðfest, verður Lambavík seinni í ár tømd fyri fisk. - Vit hava fingið eina nýggja kunngerð sum sigur, at aliøkir skulu tømast og liggja uttan fisk í minsta lagi tveir mánaðir. Hetta er fyri at minka um vandan fyri bakterium og ein roynd at fyribyrgja sjúkum, sigur Atli Gregersen, stjóri í P/F Luna. Insest-offur fáa ráð- gevingar- stovu - Tað tekur oftast langa tíð, áðrenn fólk siga sína søgu um siðamisbrot. Ikki er óvanligt, at hetta hendir um 20-25 ára aldur, tá ið tey, sum hava verið rakt, sjálvi eru farin at byggja upp eina familju. Tá stinga ofta trupulleikar seg upp, og fólk fara at spyrja seg sjálvi, hvat hetta, tey vóru úti fyri, var fyri nakað, sigur Hans Eiler Hammer, sum saman við Jógvani Mortensen fer at lata upp eina ráðgevingarstovu Luna og Bakkafrost seta smolt út á Gøtuvík Í hesum døgum seta alifeløgini, Luna og Bakkafrost, smolt út á Gøtuvík. Luna hevur smoltini gangandi undir syðra landinum og Bakkafrost undir norðrara landinum Savnsmynd C M Y K 7 6