týsdagur 16. juli 2013síða 2

Mikudagur 17. juli 2013 · Nr. 81 mikudagsblaðið Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Tíðindaleiðari Jón Brian Hvidtfeldt jonbrian@sosialurin.fo Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Oddagrein Marin Eidesgaard verður í summar ein av vertunum í sendingunum hjá Rás2. Hesa vikuna hevur Marin havt morgunsendingar, og um vikuskiftið verður hon eisini við at gera sendingar frá G! Festivalinum. Marin hevur í ár verið annar av vertunum í send­ ingini Ó-beinleiðis á Rás2, og áður hevur hon eisini gjørt útvarpssendingar í Kringvarpinum. – Mær dámar sera væl at gera útvarpssendingar, og eg gleði meg til eitt spenn­andi og hendingarríkt summ­ar á Rás2, sigur Marin Eides­ gaard. Revsitiltøkini hjá ES móti føroysku uppsjóvarvinnuni tykjast nærri og nærri fyri hvønn dag, ið gongur. Um dagarnar hoyra vit fiski­ vinnukommisserin hjá ES tosa í alsamt meira avgjørdum orðalagi um eitt komandi boykott móti Før­ oy­um. Meðan boykottið higartil hev­ur tikið støði í føroyska fiski­ skapinum eftir norðhavssild, so er makrelfiskiskapurin bæði hjá Føroyum og Íslandi aftur at hoyra av ES-háborgini. Diplomatiska mýkingar­missjón­ in hjá danska uttanríkis­ráðharra­n­ um tykist samstundis fjara burtur. Trætan er, sum nevnt fleiri ferð­ ir, ein spurningur millum ES og Føroyar. Danmark er í besta føri eitt millumlið, sum kann ganga millum partarnar, ið annars liggja í hvør sínari skotgrøv. Danmark er ok­k- ara vinur í ES, sum Kaj Leo Holm Johannesen fleiri ferðir hevur málborið seg í miðlunum. Samstundis er Jacob Vestergaard í donskum miðlum, har hann hug­ leiðir um avleiðingarnar av einum møguligum ES-boykotti. Vit hava hoyrt, at Fíggjarnevndin hjá løgtinginum hevur givið lands­ stýrinum eini sjey milliónir til at keypa serfrøði og verja Føroya søk í trætuni við ES. Og vit hava eisini hoyrt, at landsstýrið roynir at fara løgfrøðiliga vegin og brúka altjóða rætt til at steðga møguligum hand­ ilstiltøkum frá ES. Á tíðindafundinum hjá Mariu Damanaki mánadagin varð víst á, at íslendski forsætisráðharrin er í Brússel í hesum døgum. Vit skulu ikki gita, hvønn týdning tað hevur. Men vit kunnu ikki lata vera við at spyrja, um Bermuda er rætta staðið at vera hjá Føroya løgmanni í hesum døgum. Hví er tað mest týdningarmikla uppgáva hjá land­ sins leiðara at vera við í einari sjálv­skaptari tilgongd við óteljandi lobbyfundum, sum kanska og møgu­liga og aftur kanska geva Før­ oyum Oyggjaleikirnar í 2019. Í trætuni við ES tykist reto­rikk­ urin í løtuni koyra í tómgongd. Sam­bært Damanaki má føroyski sam­ráðingarviljin vísast í verki. Sambært landsstýrinum er man altíð til reiðar at fara aftur til sam­ ráðingarborðið. Men fyri okkum, ið standa uttan­ fyri, tykjast dagarnir til eitt kom­ andi boykott úr ES bara telja niður. Vit síggja ikki landsstýrið gera annað enn senda okkurt hissini bræv avstað til Brússel. Og so sami retorikkur umaftur – at man altíð er til reiðar at samráðast. Hví síggja vit ikki løgmann taka í hondina á Mariu Damanaki, tá nú bæði siga seg ynskja eina sam­ ráðingarloysn? Ella, fyri nú at halda seg til retorikkin hjá løgmanni, hví skal man lata vinmannin Villy arbeiða fyri seg niðri í Brússel, meðan man sjálvur gongur í shorts á Ber­ muda? Hví valdi løgmaður Bermuda fram um Brússel? Politikkur, taktikkur og frávera Nýggi tíðindaportalurin hjá Miðlahúsinum hevur nú ver­ ið á netinum í tríggjar dag­ar, og vitjanartølini hava verið fram­úr góð. – Vit eru sera fegin um góðu mót­tøkuna, vit hava fing­ið, og vit fara at gera okk­ ara ítarsta fyri at veita føroy­ ingum eina góða tíðinda­tæn­ astu á internetinum, sigur Jonhard Hammer, stjóri í Miðlahúsinum. – Fyrst og fremst skal In.fo skriva føroysk tíðindi til føroyingar, sigur hann. In.fo leggur seg eftir før­oyskum Marin við mikrofonina Váðin er minni fyri hvørja sparda krónu Martin V. Heinesen Kjak á síðu 14 Sam­ felagið diskrimi­ nerar alla tíðina Agga Niclasen Kjak á síðu 16 Mikudagsblaðið verður borið ókeypis til hvørt húsarhald í Føroyum! Dagsins redaktørur: Jón Brian Hvidtfeldt Jón Brian Hvidtfeldt jonbrian@sosialurin.fo ???? Um tvey tíðina leygarnáttina varð ein maður tikin fyri at koyra ávirkaður í Havn. Og: Leyg­arnáttina um trý tíðina fekk løgreglan boð um inn­brot í einum sethúsum. – Slík tíð­ indi hoyra vit reglu­liga í loft­ miðlunum ella at síggja á tíð­ indaportalum. Mána­morg­nar hoyra vit av og á løg­reglu­menn greiða frá, hvussu skilið hevur verið í bý­num um vikuskiftið. Tá hoyra vit javnan orðini leyg­ ar­nátt og fríggjanátt – men tá kann lurtarin vera í iva um, hvussu væl tann, ið tosar ella spyr, dugir sítt móður­mál, t.e. hvørjar nætur mein­ast við. Næturnar eita altíð eftir degnum, sum kemur aftaná, so leygarnátt er náttin fyri leygardag á føroyskum, t.e. mill­um fríggjakvøld og leyg­ ar­morgun. Stundum siga fólk leygarnátt, tá ið tey meina sunnu­nátt, t.e. náttina fyri sunnu­dag, – við tí í huga, at leyg­ardagur røkkur líka til sunnu­morgun. Men so er ikki. Náttin fyri sunnudag nevn­ist sunnunátt. Náttin fyri mána­ dag mánanátt o.s.fr. Eitt nú verður á eini heima­ síðu sagt um Náttar­ravn­ar­nar, at teir ganga vakt í bý­num fríggjanátt og leygar­nátt í Havn. Har eigur tað óiv­að at vera “leygarnátt” og “sunnu­ nátt”. Her loypir ávirkanin úr donskum fløkju í, tí á donsk­ um merkir t.d. “fredag nat” náttin fyri fríggjadag o.s.fr. Í føroyskum er tað ikki so. Tað eru mong, ið ikki eru greið um tað, og tí kann misskiljing koma í. Her kann nevnast, at donsku orðini julenat og nyt­års­nat  merkja tað sama sum i føroyskum, t.e. “náttin fyri jóla­dag” og “náttin fyri nýggjárs­dag”. Tað bendir á, at tað, ið verður nýtt í føroyskum, er tað upprunaliga. At enda skal verða mint á, at tað eitur ikki náttina til í gjár, men gjáranáttina. Fríggjanátt – leygarnátt Málráð frá Orðafragd Marjun Arge Simonsen málfrøðingur og cand.phil. í føroyskum