mikudagur 12. mai 2004síða 2

2 Nr. 89 - 12. mai 2004 Nr. 89 - 12. mai 2004 3 – Tað er sera umráð- andi at venja sálarligu støðuna eisini, tá fólk skulu fremja avrik av ymsum slagi. Hetta sigur Jørn Ravnholt, sum er ítróttarsálar- frøðingur og kemur til Føroya at halda skeið og fyrilestur um evnið vikuskiftið 21. – 23. mai SAMRØÐA Solby A. Eliasen solby@sosialurin.fo – Tað er av sera stórum týdningi, at ein er sálarliga væl fyri, tá ið á stendur, sigur Jørn Ravnholt. Hann er ítróttarsálarfrøðingur, men tað merkir ikki, at tað, sum hann tosar um, bert kann nýtast í ítróttinum. Tað kann tað sanniliga eisini í arbeiðinum ella hvat tað nú skal vera. – Óansæð hvat avrikið er, so hevur tað alstóran týdn- ing at vera væl fyri í sinn- inum eisini. Líka so væl sum kropsliga, sigur hann avgjørdur. Tankar hjá einum menn- iskja kunnu í stóran mun ávirka kropsligu orkuna til at fremja eitt avrik til sítt besta. Og tað er tað, sum Jørn Ravnholt millum ann- að ferðast runt í Danmark og heldur fyrilestur um. Hann hevur somuleiðis verið aðrastaðni í Evropa og hildið fyrilestrar og skeið um sama evnið. Lyklaorð Jørn nevnir nøkur dømi um, hvat hann leggur dent á í sínum skeiðum. – Klassikarin er: eg vil, eg kann, eg tori og eg geri. Hetta eru tankar, sum eru alt avgerandi fyri eitt avrik. Tí um tú stendur har og skalt útinna eitthvørt, og tær manglar neyðugu sálar- ligu styrkina, so kann tað gera, at títt avrik verður munandi verri, enn um tú hevði havt vant tína sálar- ligu styrki, greiðir hann frá. Hann vísir eisini á, at tað nyttar lítið at standa í ein tíma undan einum avriki og hugsa positivt, um ein hugsar tað øvugta hinar 167 tímarnar í einari viku. Tað ræður fyrst og fremst um at venja seg við at hugsa positivt og byggja sjálvs- álitið upp. – Kropslinga venjingin er ótrúliga týdningarmikil, og hon fer eisini avstað við nógvari tíð. Og nevniliga tíðin kann vera ein orsøk til, at so lítið verður gjørt við sálarligu venjingina, heldur ítróttarsálarfrøðing- urin fyri. Men ein skal gera sær púra greitt, at tann sálarliga venjingin sanni- liga eisini tekur sína tíð, og um ein vil vera 100 %, so má tíð eisini setast av til ta venjingina. Jørn Ravnholt er sann- førdur um, at um tvey ítróttarfólk høvdu staðið framman fyri einum avriki, og annað var væl fyri sálar- liga og hitt minni væl, men teir kropsligu eginleikarnir vóru líka góðir, at so hevði tann, ið betur er fyri sálar- liga framt eitt betur avrik. Ítróttarsálarfrøðingurin tosar eisini um, hvussu týdningarmikið tað er, at ein dugir at seta fokus á tað, sum ein er góður til. Hann heldur, at fólk hava hug at gloyma hetta við, at sálarlig venjing eisini tekur tíð. – Eitt av lyklaorðunum er sjálvandi sjálvsálit. Ein má vita, hvat ein sjálvur er førur fyri og verða greiður yvir tað. Og so trúgva, at ein megnar tað. Tað eru lyklaorð í hesum samband- inum, sigur Jørn Ravnholt. Skeið og evniskvøld Hetta er fyrstu ferð, at ítróttarsálarfrøðingurin fær høvi at vitja Føroyar, og er hann sera spentur. Hann kemur til landið hósdagin fyrrpartin og fer avstað aftur sunnudagin, so hann vónar, at hann kann síggja og uppliva okkurt av grøna oyggjalandinum, sum hann málber seg. – Sjálvandi verða tað ikki stundir til nógv. Men eg vóni, at okkurt kann koma burturúr, sigur hann. Jørn Ravnholt kemur sum sagt til Føroya seinasta vikuskiftið í hesum mánað- inum. Og tá fer hann at halda eitt evniskvøld, hós- kvøldið tann 20. mai á Glyvrum. Síðani fer hann at halda eitt skeið fríggja- og leygardagin grundað á bókina Den nye bedst når det gælder, har øll, ið eru áhugað fyri evninum kunnu luttaka. Jørn Ravnholt, sum sjálv- ur hevur verið íðin ítróttar- maður bæði í flogbólti, tennis, badminton og atle- tik, sigur, at aloftast tá venjarar ella liðleiðarar hava verið til slík skeið, so verða liðfelagarnir nýttir sum royndardjór fyri øllum tí, sum tey hava lært á skeiðinum. Tí verður eisini lagt dent á at læra fólk at raðfesta rætt, hvat tey vilja fara í holt við á teirra liði, soleiðis at ikki alt kemur í einum ellubita. Tekning fer fram á heimasíðuni hjá Synergi www.synergi.fo Sinnið skal eisini venjast Danski ítróttarsálarfrøðingurin Jørn Ravnholt kemur til Føroya tann 20. mai at halda skeið og evniskvøld undir heitinum Hevur tú ta neyðugu styrkina, tá ið ástendur Ikki bara kongshúsið hevur havt úr at gera við fyrireikingunum til prinsabrúdleypið. Eisini gestirnir hava verið noyddir at fyrireikað seg eitt sindur eyka, tí akkurát sum í ævintýrunum varir brúdleypið í tríggjar dagar og tríggjar nætur PRINSABRÚDLEYP Eydna Skaale eydna@sosialurin – Hvussu man fyrireikar seg til eitt prinsabrúdleyp?, endurtekur Annita Ejdes- gaard í hinum endanum á horninum. – Tað veit eg ikki ordiliga. Altso, man roynir at finna sær klæðir fram og fara til frisør, og tú veit, man ger eitt sindur eyka burturúr, sigur hon eftir at hava umrátt seg eina løtu. Og tað er ikki hissini, sum skal fyrireikast. Annita er saman við manninum, Jóannesi Ejdesgaard, boðin til ikki færri enn tríggjar kongaligar døgverðar í sambandi við brúdleypið. Týskvøldið verður fyrsti døgverðin á Christians- borg, hóskvøldið verður gallashow í Kongeliga Teatrinum og fríggjadagin verður so vígslan í Vor Frue Kirke, og um kvøldið skal veruliga brúdleypið standa á Amalienborg. – Á innbjóðingini sten- dur, at eg skal vera í »lang kjole« og Jóannes skal vera í »kjole og hvidt« til døg- verðarnar. Til týskvøldið havi eg funnið mær ein penan kjóla fram, sum eg átti framman- undan og sum eg haldi, at eg saktans kann fara í. Hóskvøldið hava vit av- talað við Edfríð og Edmund Joensen, sum eisini skulu við, at vit øll fara í føroysk klæðir. Eg haldi tað vera hóskiligt at fara í tey før- oysku klæðini, eftirsum vit nú eru føroyingar. Tað er líkasum okkara stás. Til brúdluppið sjálvt havi eg so keypt mær ein speci- aldesignaðan kjóla. Tað er ein skraddari í Havn, Beinta Vilhelmsen, sum hevur sniðgivið og seymað hann. Hann er heilt ótrúliga flottur, greiðir Annita frá. – Yvirparturin er eitt beigelitt corsage av thai- silki, við ráhvítari mynstur- veving ígjøgnum. Skjúrtið sjálvt er pastellgrønt, faconseymað og røkkur niður á gólvið. Tað gongur út aftanfyri, so tað hevur eitt lítið »slæb«. So eg fari ordiliga at kunna føla meg væl ímillum tey kongaligu, sigur Annita og flennir. – Tann kjólin er heilt ótrúliga flottur, og eg eri forferdi- liga glað fyri hann. Brúdleyps skráin Annita sigur seg ikki vita hvat hon annars skal vænta av brúdleypinum. – Tað einasta eg veit, er tað sum stendur á innbjóð- ingini, t.v.s. hvar døgverð- arnir vera og hvat vit skulu vera í. Eg veit annars einki annað, ikki eingong um eg sleppi at sita hjá Jóannesi. Sjálvandi er tað stuttligt og spennandi at sleppa til eitt tílíkt brúdleyp, og eg ivist ikki í, at tað verður ein uppliving fyri lívið, men eg eri allíkavæl nokk so cool. Eg taki tað sum tað kemur, sigur Annita. – Eg eri soleiðis, at tá eg skal nakað stórt, so koyri eg tað frá mær inntil eg eri í tí. Eg tími ikki at ganga og vera uppskrúvað í langa tíð. Eg havi allíkavæl hugsað um alla pressuna, sum verður har, tí eg eri so óalmindiliga ófotogen. Tað verður allarhelst stillað upp til myndatøku, og tá verður tað so kunstigt, haldi eg. Eg dugi illa at verða fotograf- erað og eg kann heldur ikki tola tað. Men nú havi eg í øllum førum ein flottan kjóla, sigur hon flennandi. – Faktiskt er tað so, at mín størsti ótti fyri allari ferðini er at skula flúgva til Danmarkar. Eg blívi so forferdiliga bangin av at flúgva, so tað er har mínir tankar eru beint nú, segði Annita Ejdesgaard at enda, 45 min. áðrenn hon skuldi á flog. Eisini hjúnini Edfríð og Edmund Joensen skulu í brúdleyp í Keypmanna- havn. Tey eru somuleiðis boðin til tríggjar døgverðar, men tað eydnaðist ikki Sosialinum at fáa fatur í tey, áðrenn tey fóru avstað til Danmarkar. Gongur alt sum tað skal, verður føroyska grundlógin allarhelst løgd út til fólkaat- kvøðu um eini tvey ár. Fyrra flaggdags- álitið, sum er fyribils uppskotið til grund- lógina er liðugt, og er handað løgmanni. Seinna og endaliga flaggdagsálitið skal vera liðugt flaggdagin 2005, og um tað verð- ur samtykt á tingið, skal tað leggjast út til fólkaatkvøðu GRUNDLÓGIN Eydna Skaale eydna@sosialurin.fo – Undir grundlógararbeiðn- um, hava vit lagt merki til, at føroyingar ikki eru so grundleggjandi ósamdir, sum hildið hevur verið seinastu árini. Vit hava roynt at funnið ein felags- nevnara, fyri at lógin skuldi fáa so breiða undirtøku sum gjørligt, og tað hevur faktiskt víst seg, at felags- nevnarin var rættiliga høg- ur, sigur Kári á Rógvu næstformaður í grundlóg- arnevndini. – Øll taka undir við, at føroyingar skulu ráða í Føroyum, størsta ósemjan er bara um nær og hvussu tað skal vera. Skal tað vera í einum lopi ella stigvíst, tað er spurningur- in. Men fyri ta ósemjuna kunnu allir føroyingar taka undir við grundlógini, tí í fyrsta parti av lógini stendur, at Føroyar eru eitt land, sum hevur verið og framvegis kann vera knýtt at øðrum londum sambært sáttmálum. Altso, at tað er okkara avgerð um og nær hetta skal broytast. Vit kunnu vera verandi í sátt- málanum við Danmark, vit kunnu loysa ella fara í satt- mála við eitthvørt annað land. Lætt og gott mál – Grundlógin skal vera fólksins lóg. Fólkið skal góðkenna hana við fólka- atkvøðu, og tískil er al- neyðugt, at fólkið dugur at lesa hvat stendur í henni. Tað nyttar ikki at hava stirvið, torskilt jura mál í eini slíkari lóg. Ætlanin er, at øll skulu kunna lesa rætt- indi og skyldur sjálvi, uttan at ráðføra seg við ein jurist fyri at skilja meiningina, sigur Kári á Rógvu víðari. – Lógin er skrivað á føroyskum til føroyingar at lesa. Hon er bygd á føroysk viðurskiftið, og ikki sum hinar gomlu lógirnar, skriv- aðar á donskum og síðani umsettar til føroyskt. Tað ger, at tað bert eru føroy- ingar sum hava rætt at tulka lógina. Málið er lættskilt og einfalt, og tað eru nógvir fyrimunir við tí. M.a. sleppa vit undan keglinum, sum var í 1946, tá ósemja var um, hvat tað í veruleik- anum var, sum vit høvdu samtykt á fólkaatkvøðuni, sigur hann. Grundlógarnevndin legg- ur dent á, at øll fólk, ið liva undir eini stýrisskipanarlóg skulu kunna skilja hvat stendur í henni. Teir hava tikið sær góðar stundir at finna røttu orðingarnar, og hava evnað eina lóg við stuttum, aktivum sagnorða- setningum, sum eru lættir at skilja. Teir vóna at fáa eitt kjak í lag, har tað fyri einaferð skyld verður møguligt hjá vanliga føroyinginum at leggja seg útí lógarkjakið. – tað ger einki, um onnur enn juristar kjakast um lógirnar hjá okkum øllum, siga teir. Broytingar Nakrar broytingar eru í flaggdagsálitinum í mun til gomlu donsku heimastýris- lógina. Grundlógarnevndin vil t.d. ikki, at juridisku reglurnar skulu nýtast at seta tingmenn og landsstýr- ismenn úr starvi. – Vit hava sæð nógv av tí í seinastuni, at politikarar seta juristar og aðrar ser- frøðingar at kanna avgerðir hjá øðrum politikarum. Hesar kanningar verða síð- ani nýttar til at reisa misálit og seta fólk úr starvi. Polit- ikararnir vaska sær um hendurnar og vísa á hvat serfrøðingarnir hava sagt. Summi vilja vera við, at hesin framferðaháttur verð- ur alt ov nógv nýttur. Vit vilja tí hava politikarar at taka støðu til, hvørt tað er rætt, at juristar verða nýttir sum syndabukkar í slíkum málum, siga teir. Politikararnir Nevndin ynskir eisini, at politikararnir veruliga taka ábyrgd av álitinum og ikki bara geva serfrøðingunum tað at taka støðu til. – Politikararnir eru eru noyddir at taka eina støðu sjálvir. Hetta er jú í grundini kollveltandi, tó uttan at hella á nakra tjóð- skaparliga síðu. Eftir at lógin er samtykt kunnu vit bæði loysa og innlima okk- um í danska ríki sum eitt amt, um vit ynskja tað, staðfestir Jóan Pauli Joen- sen, formaður í Grundlóg- arnevndini. – Vit eru í ávísan mun komin á eitt vegamót nú, har tað má bera ella bresta. Vit hava arbeitt leingi við hesum, og vóna sjálvsagt at undirtøka fæst fyri lógini. Men um ikki politikararnir taka sær hetta nær, og byrja at raðfesta okkara egnu grundlóg hægri, enn teir gera í dag, verður torført at fáa fólkið at gera tað. Vit mugu fáa eitt kjak í lag, sum varpar ljós á dygdir og vansar við lógini, so fólkið veruliga veit hvat tað skal atkvøða um eini tvey ár, sigur Bárður Larsen, skriv- ari í grundlógarnevndini. – Ynskiligt hevði verið at fingið fyrra flaggdagsálitið borið út í hvørt hús, so øll høvdu møguleika at lesa tað og gera sær eina hugsan um tað. Men tað er pening- ur ikki settur av til, so kjak- ið má verða tað berandi elementið í kunningini, endar Bárður Larsen við at siga. Í prinsabrúdleyp á kongsborgini Flaggdagsálitið Føroyska grundlógin komin undir land Jóan Pauli Joensen og Kári á Rógvu, ávíkavist formaður og næstformaður í Grundlógarnevdini vóna, at fólkið fer at taka lógina til sín. – Lógin er skrivað á ein slíkan hátt, at øll skulu kunna lesa og skilja hana, siga teir Mynd: Jens Kr. Vang Her sæst krúnprinsaparið í flottasta stásið í einum brúdleypið. Hesa komandi vikuna verða tað tó løgmanshjúnini og løgtingsformanshjúnini, sum fara at síggjast í fínasta stási í prinsabrúdleypinum. Báðar hava tær fingið sær kjólar designaðar til høvið C M Y K 3 2 Jbq^_l?PM./MIRP >hhr_lof*ldpho¸srj^phfk^+ ./sliqSboƒroi^qfksfƒ/_^qq^oÒ* rj)12jfki∞ƒ^o^ldÒhrccboqf+ S^ki+moÒpro7 0465)* Jbq^_l ?PM./MIRP >hhr_lof*ldpho¸srj^phfk^+ ./sliqSboƒroi^qfksfƒ/_^qq^oÒ* rj)12jfki∞ƒ^o^ldÒhrccboqf+ S^ki+moÒpro7 0465)* Jbq^_l T6*./2N sfkhripiÒm^of+ Nrf`hi≠pfkd^sphfsr) 6--t^qqld ./2jjphfsr+ S^ki+moÒpro7.565)--Jbq^_lPUB12-arl bu`bkqropiÒm^of+ 1--t^qqqofkibvpro1---*.----l,jfk ∞.2-jjmrppfã^q^ pq∞smlp^sbi`ol* iÊpqfip^kam^mÒo+Sboƒroi^qfkÒhrccboqf+ S^ki+moÒpro7 0-65)-- Eˆpa^dfk .0 jbf cÁ^ sfq sfqg^k ^s Cfkk Gbkpbk coÁ Jbq^_l+ QÁ bo j∞dr* ibfhf ^q pmvog^ Cfkk rj vjfphq sføsÒhg^kaf avda^ojbohfkrj Jbq^_l+ Òp^j_^kasføco^jpŁkfkdfk^sboø^^ii^oqfi_løpj^phfkro* k^o coÁ Jbq^_l i^qk^o sfø bfkf pj^oq^of pmloqpq^phr+ Pq∞hhfkk Á dˆisfø Ò _vddf_¸øfk ld cÁ bfqq dlqq ^j_løpmoÁqlddbop^jpqrkafp_o¸h^sebprjdˆørqfi_lørj+ Rjco^jq ebpf qfi_lø e^s^ sfq bfpfkf ãbfoflkkrodˆøqfi_løsføJbq^_l^j_lørj+Jbq^_lqfi_lø coÁ?^ipibs Jbq^_lHPB35 orkap^d+ 35jj .3--t^qq+ S^ki+moÒpro7 1565)*QFI?Lª
0576*+ QFI?Lª
/676*+ QFI?Lª
0176*+ QFI?Lª
/076*+ H^cäsboøro^qcÁ^