mikudagur 12. mai 2004síða 5

8 Nr. 89 - 12. mai 2004 Nr. 89 - 12. mai 2004 9 OLJURÁÐSTEVNA Jan Müller Millum mongu útlendsku oljufólkini, sum høvdu leit- að sær til oljuráðstevnuna í Norðurlandahúsinum í farnu viku var eisini Shu- taro Hasegawa, stjóri í stóru japonsku oljufyritøk- uni "Idemitsu". Hann var komin alla leiðina úr Tokio til Havnar fyri at hoyra, hvat altjóða serfrøðingar høvdu at siga um framtíðar møguleikarnar at finna olju og gass á føroyska land- grunninum. Idemitsu arbeiðir í stór- um parti av Asia, serstak- liga við at selja olju. Felag- ið er tó farið at vísa áhuga fyri oljuleiting og fram- leiðslu eisini og er í dag við á norska landgrunninum, har tað hevur lut í Snorre- feltinum. Felagið hevur skrivstovu í Oslo. Nú verður so roynt at hyggja eftir økjum í eitt nú Europa, har møguleikar eru fyri at finna olju. Og her hevur leiðslan í felagnum so útpeikað sær Atlants- mótið, og her m.a. føroyska landgrunninum, sum eitt av sínum týðandi miðjum. – Hetta hava verið tveir sera áhugaverdir dagar í Føroyum, har vit eisini hava fingið staðfest tað vit longu vistu frammanundan, nevniliga, at føroyska undirgrundin uttan iva goymir bæði olju og gass sigur Shutaro Hasegawa. Hann vísir serstakliga á tað sera positiva í, at í undir- grundini við Føroyar finst keldugrýti, sum er sjálv høvuðsfortreytin fyri í heila tikið at finna olju og gass. Nú verður so roynt at finna fram til, um allar hinar for- treytirnar, so sum at finna egnað reservoir og tak, eisini eru til steðar. Tað er hetta komandi kanningar- nar av fláunum undir basaltinum, skulu vísa. Og tað eru hesar kanningar, sum japanska oljufelagið ætlar sær at fylgja við í. Sjálvur er Shutaro Hase- gawa sera bjartskygdur um føroyaøkið, og hann úti- lokar ikki, at japanska fe- lagið fer at vera við í 3. út- bjóðing á landgrunninum, nær hon so enn verður. Men felagið fylgir væl við gongdini í 2. útbjóðing eisini, tó at tað ikki hevur gjørt av at vera við. – Eg eri ikki í iva um, at Føroyar fara at gerast ein framtíðar oljulandslutur, soleiðis sum allar tær upp- lýsingarnar vit hava fingið innlit í síggja út. Japanska felagið fer nú at fylgja væl við útviklinginum við Før- oyar frá skrivstovuni í Oslo. TÍÐINDASKRIV Mikudagurin 12. mai er al- tjóða dagur hjá Sjúkrarøkt- arfrøðingum. Í hesum sam- bandi skipar Felagið Før- oyskir Sjúkrarøktarfrøðing- ar fyri limafundi fyri sjúkrarøktarfrøðingum og lesandi. Siri Stenberg, Heilsu- frøðingur fer at greiða frá, um granskingarverkætlan sína í heilsufrøðiskipanini í Suðuroyar norðaru helvt. Siri fer at greiða frá endamálinum við kanning- ini, ið er at fáa eina greiða ábending um núverandi støðuna, og tískil eitt grundarlag fyri, hvussu tað heilsufremjandi og sjúku- fyribyrgjandi arbeiði kann tilrættisleggjast og raðfest- ast. Her verður hugsað um støðuna hjá smábørnum, familjum teirra, og um fyritreytirnar hjá teimum, ið arbeiða innan smábarna- øki, sæð út frá einum fys- iskum, socialum og sálar- frøðiligum sjónarringi. Harumframt skal kanningin vera grundarlag fyri, eisini í framtíðini at skjalprógva hvørt heilsufremjandi og sjúkufyribyrgjandi arbeiði virkar eftir ætlan. Endamálið er eisini, at kanningin kann nýtast sum grundarlag fyri einum víð- ari arbeiði, til at dokumen- tera og analysera støðuna innan hendan táttin av heilsuøkinum, bæði í Før- oyum og sammett vit onnur lond. Í so máta er kanning- in ætla sum grundarlag, ið arbeiðast kann víðari við. Royndirnar og úrslitini, ið spretta av kanningini kunnu sostatt koma einum fram- tíðar arbeiði til góðar. Limafundurin hjá " Fe- lagið Føroyskir Sjúkrarøkt- arfrøðingar" verður á Hotel Hafnia 12. mai kl. 19.00. 28 handrit eru innkomin til skaldsøgukappingi na, sum Listastevna Føroya skipar fyri HANDRITAKAPPING tíðindaskriv Skrivandi føroyingar hava tikið ómetaliga væl ímóti avbjóðingini, sum Listastevna Føroya gav teimum við at útskriva s k a l d s ø g u k a p p i n g . Freistin at senda inn handrit til skaldsøgu- kappingina varð úti leyg- ardagin 1. mai, og inn eru komin heili 28 skald- søguhandrit! Nú fer dómsnevndin til verka at meta um tey inn- sendu handritini. Kunn- gjørt verður setanardag- in, fríggjadagin 6. aug- ust, hvør ið fær virðis- lønarheiðurin og tær 150.000 krónurnar fyri besta skaldsøguhandrit- ið. Í dómsnevndini sita: Katrin Næs, studenta- skúlalærari, Turið Kjøl- bro, cand. phil í norður- lendskum bókmentum og Bergur Hansen, mag.art í norðurlendsk- um bókmentum. Dóms- nevndin skilar sær rætt til onga virðisløn at lata. Listastevnan hevur á hvørjum ári skrivað út bókmentunarligar kapp- ingar: Til fyrstu Listastevn- una í 2001 varð bjóðað til kapping at skriva stuttsøgur. 39 stuttsøgur komu inn og tríggjar virðislønir vórðu tá latnar: Fyrsta virðislønin fór til Hanus Kamban fyri søguna »Angels Place«, onnur virðislønin fór til Marjun Kjelnæs fyri søguna »Kópakona« og triðju virðislønina fekk Niclas Rasmussen fyri søguna »Fyri lív, eftir deyða«. Vinnandi søgurnar og hinar, sum komu inn, vórðu givnar út í bók »Mjørki í heilum«, sum Bókadeild Føroya Lær- arafelags stóð fyri. Vinn- andi stuttsøgurnar og fleiri aðrar vóru haraftur- at at hoyra í Útvarpi Før- oya. Til aðru Listastevnuna í 2002 varð bjóðað til kapping at skriva handrit til útvarpsleik. 10 Leikrit komu inn. Ein virðisløn áljóðandi 50.000 kr. varð latin fyri besta handritið. Virðislønina fekk Mar- jun Kjelnæs fyri handrit- ið til útvarpsleikin »Trongd«, sum Útvarp Føroya sendi, tá ið Lista- stevna Føroya 2002 varð sett. Eyðun Johannesen legði útvarpsleikin til rættis. Triðju ferð bjóðaði Listastevna Føroya til kapping at skriva nýggj- ar, føroyskar yrkingar til Listastevnu Føroya 2003. 126 fólk sendu inn 446 yrkingar. Yrkingarnar vórðu virðisløntar við 5.000 kr. fyri hvørja av teimum 11 bestu yrking- unum og vórðu hesar lisnar upp í Útvarpi Føroya allar dagarnar á Listastevnuni – ein yrking um dagin, meðan Listastevnan stóð 7. - 17. august 2003. Um viðrar skipar Norðoya Kunn- ingarstova fyri gongutúri norð á Skarð sunnudagin 16. mai GONGUTÚRUR tíðindaskriv Gongutúrar av ymsum slag eru vorðnir alt meira vanligir seinnu árini, og sunnudagin er tað so ferðavinnan í Norðoyggjum, sum skipar fyri. Í tíðindaskrivi verður sagt frá, at tað Andrass Sólstein, sum verður ferðaleiðari og frásøgu- maður á ferðini, sum alt í alt fer at taka góðar fýra tímar. Farið verður úr Har- aldssundi kl. 13.00, og afturkomin er ætlanin, at luttakararnir fara inn í bygdarhúsið Ljósið, at rinda møðina, eins og ætlanin her eisini er at leggja lunnar undir ein- um veruligum gongufel- ag. Kunningarstovan heit- ir annars á áhugaði um at minnast til at klæða seg eftir veðrinum, at hava góðar skógvar og at hava nakað av mati við. Gongutúrur norð á Skarð Nógv vilja skriva Úr Tokio til Havnar á oljuráðstevnu: Japanskt oljufelag sær møguleikar í Føroyum Altjóða dagur hjá sjúkrarøktarfrøðingum Shutaro Hasegawa kom beinleiðis úr Tokio fyri at vera við á oljuráðstevnuni í Norðurlandahúsinum Mynd Jan Müller Mikudagin í farnu viku legði fíggjar- nevndin fram tær broytingar, sum skulu gerast á fíggjarlógini fyri árið 2004. Millum annað skal skerjast í sjúkrahúsverkinum, og játtanin til tey heimleysu verður strikað. Atkvøtt varð í Løgtinginum týs- dagin, altso í gjár FÍGGJARLÓG Hans Kárason Mikkelsen hans@sosialurin.fo Bárður Nielsen, landsstýr- ismaður við fíggjarmálum, legði tann 25.mars fram fyri tingið uppskot til løg- tingsfíggjarlóg fyri árið 2004. Fyrsta viðgerð í Løg- tinginum var teir báðar síðstu dagarnar í mars, og síðani varð uppkotið beint í fíggjarnevndina, sum nú er liðug við sítt arbeiði. Sjey limir eru í fíggjar- nevndini, og tað er Fólka- flokkurin sum saman An- finni Kallsberg eigur for- manssessin. Næstformaður er Vilhelm Johannesen úr Javnaðarflokkinum, og um- boð fyri andstøðuna eru Páll á Reynatúgvu og fyrr- verandi landsstýrismaðurin við fíggjarmálum Karsten Hansen, umframt Kári P. Højgaard. Púra samd fíggjarnevnd Tað er ein samd fíggjar- nevnd, sum er liðug at við- gera fíggjarlógaruppskotið hjá Bárði Nielsen og Før- oya Landsstýri. Tað vil við øðrum orðum siga, at bæði samgongu- og andstøðu- tinglimir í fíggjarnevndini hava allir atkvøtt fyri broytingunum, og teir skriva eisini undir allar tær viðmerkingar, sum nevndin hevur til Føroya Landsstýri. Og viðmerkingarnar eru fleiri í tali, áðrenn sjálvar broytingarnar koma. Fíggj- arnevndin metir millum annað, at "teir landsstýris- menn, sum ikki til komandi fíggjarlóg hava fingið eitt nøktandi lógargrundar-lag til umbønir um stuðuls- játtan, ikki kunnu vænta at fáa viðmæli frá fíggjar- nevndini." Í stríð við stýris- skipanarlógina Fíggjarnevndin tekur her støði í teimum eygleiðing- um, sum løgtingsgrann- skoðararnir og løgtings- nevndirnar nú í fleiri ár hava gjørt, uttan at nakað er tikið til eftirtektar. Fíggjarnevndin viðmerk- ir eisini í nýggja álitinum, at ávísir grunnar og lands- stovnar ikki eru tiknir við á fíggjarlógina, og at hetta "er í stríð við stýrisskipan- arlógina." Ivi um samsvar er við játtanarskipanina Nevndin metir, at tað er Bárður Nielsen, landsstýr- ismaður við fíggjarmálum, sum hevur ábyrgdina av at betra um hesi viðurskiftini, og at fáa tey upp á pláss. Harumframt finst fíggj- arnevndin at teimum pen- inga-flytingum, sum eru millum almennar stovnar. Fíggjarnevndin ivast nevni- liga í "um hesar flytingar eru í samsvari við játt- anarskipanina." Tað verður mett, at teir stovnarnir, sum fáa pening játtaðan, skulu ikki flyta pening aðra- staðni. Fíggjarnevndin sigur í hesum sambandi, at tað eru landsstýrismennirnir, sum "eiga at leggja størri dent á hesa upplýsingarskyldu yv- ir fyri Løgtinginum." Aftur her metir fíggjarnevndin, at tað er Bárður Nielsen, fíggjarmálaráðharri, sum "eigur at síggja til" at hesi viðurskiftini verða "mun- andi batnað." Álitið frá Løgtingsins fíggjarnevnd: Umfatandi skerjingar á fíggjarlógini Broytingarnar hjá fíggjarnevndini Fíggjarnevndin hevur gjørt umfatandi broytingar í uppskotinum hjá Føroya Landssýri. Talan er um broytingar upp á tilsamans 94 milliónir krónur. Út- reiðslurnar skulu minkast, og inntøkurnar skulu hækk- ast. Tær mest áhugaverdu broytingarnar skulu vísast á niðanfyri. Løgtingsins umboðsmaður fær minni Sagt verður í broytingarálitinum frá fíggjarnevndini, at til ber at minka hesa konto við kr. 300.000. Fýra milliónir minni til rentustuðul Fíggjarnevndin metir ikki, at nøkur størri rentuhækk- ing er væntandi, og tískil verður játtanin minkað við kr. 4.000.000. Bárður Nielsen, landsstýrismaður við fíggjarmálum, hevur longu boðað frá, at hann væntar eina rentuhækking, og neyðugt tískil verður við eykajáttan, sigur hann. Minni til Fiskiveiðueftirlitið Fíggjanevndin metir, at tað ber til at minka um játtan- ina til Fiskiveiðueftirlitið og Vaktar- og Bjargingar- tænastuna við kr. 2.000.000, uttan at tað fer at ávirka raksturin. Lægri játtan til fiskivinnumenning Skorið verður við einari millión, tí fíggjarnevndin metir ikki, at brúk verður fyri allari játtanini, tí árið er hálvrunnið. Harumframt sigur nevndin í álitinum, at landsstýrismaðurin við fiskivinnumálum, Bjørn Kalsø, eigur at endurskoða lógina. Fýra milliónir minni til teir luftbornu Fíggjarnevndin metir, at Løgtingið kann ikki játta pening til eina ætlan hjá Útvarpi Føroya og Sjónvarpi Føroya, sum tað ikki kennir til fulnar. Ætlanin er, at hesir stovnarnir skuldu nýta fleiri enn 40 milliónir krónur, men nevndin sigur, at um "landsstýrismaðurin metir, at neyðugt er at halda fram við eini ætlan, má hann leggja hesa ætlan fyri Løgtingið." Skerjast skal í sjúkrahúsverkinum Fíggjarnevndin hevur skorið 3 milliónir krónur í játt- anini til sjúkrahúsverkið. Nevndin metir samstundis, at tað innanfyri hesar fíggjarkarmar er gjørligt at byrja sjúkraflutningstænastuna í Vágunum. Játtanin til tey heimleysu verður strikað Fíggjarnevndin gongur trivnaðarnevndini á møti, tá hon sigur, at ábyrgdarbýtið millum land og kommunur má fyrst fyrileggja, áðrenn peningur kann játtast til hetta endamálið. Ein samlað virkisætlan fyri heimleys skal eisini fyriliggja, áðrenn peningur verður játtaður til heimleys í Føroyum. Fíggjarnevndin hevur tískil strikað hesa játtan. Atkvøðugreiðsla varð í Løgtinginum í gjár, týsdag- in, um øll hesi málini. Og uppskotið er farið samtykt víðari til triðju og síðstu viðgerð. Anfinn Kallsberg er formaður í Løgtingsins fíggjarnevnd, sum nú hevur kunngjørt álitið um broytingar í fíggjarlógaruppskotinum hjá Føroya Landsstýri 5. mai kunngjørdi fíggjarnevndin álitið um broytingar í fíggjarlógini C M Y K 9 8