hósdagur 26. september 2013síða 6

Fríggjadagur 27. september 2013 · Nr. 111 6 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 arbeiðsmarknaður Jón Brian Hvidtfeldt Síðstu árini hevur verið sera trupult hjá føroyskum fyri­ tøk­um at fáa útlendingar henda­vegin at arbeiða. Yvir­ skip­að siga galdandi reglur, at tá arbeiðsloysið í Føroyum er meira enn 3,5 prosent yvir eitt samanhangandi tíðar­ skeið á tríggjar mánaðir, so ber ikki til at fáa útlendska arbeiðs­megi hendavegin. Við útlendska arbeiðsmegi verð­ur í hesum føri roknað við arbeiðsfólki úr ES-londu­ num. 27. november 2009 boð­ aði landsstýrið donsku út­ lendinga­myndug­lei­k­un­um frá, at arbeiðsloysið í Før­ oyu­m nú var omanfyri mark­ ið. Avleiðingin av hes­um er, at føroyski ar­beiðs­mark­nað­ ur­in reelt er stongdur fyri arbeiðs­megi úr ES. Samstundis hevur rákið síðstu árini verið soleiðis, at føroyskir handverkarir í vaks­andi mun hava leitað sær uttanlands at arbeiða av tí einføldu orsøk, at har eru fleiri pengar at tjena. Tað gev­ur føroyskum vinnulívi ein trupulleika, og tí hava arbeiðs­gevarar í longri tíð strongt á landsstýrið fyri at lata føroyska arbeiðs­ marknaðin upp aftur fyri arbeiðs­megi úr ES. Argu­ ment­ið hevur verið, at tá føro­y­ing­ar í stórum tali fara uttan-lands at arbeiða, so má bera til at fáa útlendingar higar at arbeiða. Og nú verða reglur­nar broyttar. Málið skuldi eftir ætlan við­gerast á landsstýrisfundi hesa vikuna, men er av prakt­iskum ávum útsett til næstu viku. Tað er tó eing­in ivi um støðuna hjá lands­ stýrismanninum í vinnu­ málum: - Ja, reglurnar verða broyttar, soleiðis at arbeiðs­ megi úr ES fær atgongd til før­oyska arbeiðsmarknaðin, sig­ur Johan Dahl. Sambært lands­stýris­ manni­num er talan um fólk við serligum, fakligum før­ leik­um. Tað veri seg hand­ verka­rar, elektrikarar og møgu­liga starvsfólk innan skipa­smiðjuyrkið. Fyrst og fremst er talan um ES-borg­ arar, men møguliga kann eisi­ni vera talan um at loyva borgar­um úr nøkrum, út­ vald­um londum uttanfyri ES at sleppa hendavegin. Kringlutur vegur Danska Integra­tións­mála­ ráð­ið og Udlændingeservice má upp í málið fyri at broyta gald­andi reglur, og eisini noyð­ist landsstýrismaðurin í løgtingið við broytingini. Kor­t­ini hevur Johan Dahl vón­ir um, at málið kann av­ greið­ast skjótt. - Eg rokni við, at málið kann avgreiðast innan ein mán­að ella so, sigur Johan Dahl. 3,5 prosentsreglan varð sett inn í lógina fyri at forða fyri, at útlendingar skul­ du koma hendavegin at ar­beiða, samstundis sum før­oy­ingar gingu hendur í lumma, arbeiðsleysir. Enn er tó ógreitt, hvussu broyt­ tu reglurnar koma at síggja út, og um nakað nýtt loft verður sett á, hvus­su stórt arbeiðsloysið verð­ur í Før­ oy­um, áðrenn dyrn­ar verða stongd­ar fyri út­lend­ing­um. - Nei, tað dugi eg ikki at siga enn, sigur Johan Dahl. Málið verður ætlandi av­ greitt á landsstýrisfundi fyrst í næstu viku. Jón Brian Hvidtfeldt - Hevur samfelagið tørv á handverkarum, so hava vit í princippinum ikki nakað ímóti, at útlendingar koma henda­vegin fyri at taka eina hond í. Tað sigur Dánjal Pauli Djurhuus, for­mað­ur í Lands­ felag Hand­verkar­ann­a, sum er felagið fyri handverkarar í Suðuroy, Sandoy, Skála og í Suðurstreymi. Formaðurin ásannar, at rákið síðstu árini hev­ur verið, at føroyskir hand­ verk­ar­ar leita sær uttan­ lands at arbeiða. Tað hevur skapt ein tørv herheima. Tí óttast Dánjal Pauli Djur­huus ikki, at útlendskir hand­verkarar koma at taka arbeiðið úr hondunum á føroysk­um handverkarum. - Nei, tað geri eg ikki í løtu­ni. Men fortreytin fyri at lata arbeiðsmarknaðin upp má vera, at viðurskiftini eru skipað. Útlendskir hand­verk­ar­ar skulu arbeiða eftir føroyskum sáttmálum og organiserast í føroysk fak­feløg. Annars standa teir á berum, og so er vandi fyri, at teir reelt koma inn og dumpa marknaðin, sigur Dánj­al Pauli Djurhuus. Tað er serliga hetta við bíl­igu arbeiðsmegini, ið fær fakfelagsformannin at óttast. - Tað má bara ikki henda, at útlendskir handverkarar floyma inn í landið og dum­ pa marknaðin. Viðurskiftini mugu vera skipað, endur­ tekur Dánjal Pauli Djur­ huus. Eisini leggur hann dent á, at fakligu før­leik­ar­nir hjá út­lendsku hand­verkar-un­ um mugu vera í lagi. - Vit hava bygt upp eitt støði og eina fakligheit, sum má virðast. Tað má tryggj­ ast, at handverkið er í lagi, soleiðis at tað ikki verður ein røð av upp­rudd­ing­ar- ar­beiði aftaná, sigur Dánjal Pauli Djurhuus. Royndirnar Tá tvey av frá­landa­skip­ unum hjá Thor skuldu byggj­ast á Skála fyri um­ leið fimm árum síðani, varð neyðugt at senda boð eftir hand­verkarum úr Pólandi. Ta ferðina av tí einføldu or­søk, at ov fáir føroyingar duga at sveisa. Tí komu okk-urt um 20 pólskir sveisarar henda­vegin fyri at gera ar­bei­ð­ið. - Tað var ein roynd, ið Lands­felag Hand­verk­ ar­anna gjørdi saman við skipa­smiðjusam­taki­num Mest. Talan var um skipað viður­skifti, har pólsku hand­verk­arar­nir komu henda­vegin, gjørdu eitt ávíst arbeiði, og fóru síðani av­stað aftur. Tað gekk væl, stað­fest­ir Dánjal Pauli Djur­ huus ídag. Tað eru slíkar royndir, ið eigur at vera bygt víðari á, met­ir fakfelagsformaðurin, sum enn einaferð undir­ strik­ar týdningin av skip­ að­um viðurskiftum. Krevja skipað viðurskifti Landsfelag Handverkaranna er á varðhaldi, nú landsstýrið letur dyrnar upp fyri útlendskum handverkarum. Tað má vera undir skipaðum viðurskiftum, og útlendingarnir skulu organiserast í føroyskum fakfeløgum, sigur Dánjal Pauli Djurhuus Dyrnar verða latnar upp fyri útlendingum Reglurnar, sum í løtuni forða føroyskum fyritøkum at fáa útlendska arbeiðsmegi hendavegin, verða strikaðar - Føroyski arbeiðsmarknaðurin skal latast upp fyri handverkarum úr ES- londum og møguliga onkrum, útvaldum londum afturat, sigur Johan Dahl, landsstýrismaður í vinnumálum