hósdagur 3. oktober 2013síða 8

Fríggjadagur 4. oktober 2013 · Nr. 114 8 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Øktar kvotur kunnu loysa upp Hóast føroyska samráðingartoymið setir fult fokus á býtislykilin, so kunnu øktu nøgdirnar í ICES-tilmælinum mýkja samráðingar um býtið av makrelinum í Norðuratlantshavi, metir føroyskur samráðingarleiðari Jón Brian Hvidtfeldt Uppáhaldið um at havið kó­kar av makreli verður undir­bygt av nýggjasta til­ mælin­um frá ICES. Hav­ gransk­ingarstovnurin ­ger ikki mætari enn at mæla til at økja fiskiskapin eftir makreli heili 64 prosent næsta ár, sam­mett við kvoturnar í ár. Í tonsum merkir tað, at ICES mæl­ir til at makrelkvotan fer úr 542 000 tonsum upp í 890.000 tons. Men tølini hjá ICES sam­ svara tó ikki við tey tøl, sum einstøku londini sjálvi ar­ beiða við. Strandalondini eru ikki samd um býtið av makrelinum, og áseta sær tí sínar egnar kvotur, sum til­ samans eru nógv hægri enn til­mælið frá ICES. Tað merkir, at í ár hava Norra, ES, Ísland og Føroyar ásett sær sjálvum makrel­kvotur á tilsamans 905.000 tons. Harumframt hev­ur eisini Grønland, sum ikki verður roknað sum eitt stranda­land í hesum høpi, á­sett sær makrelkvotu á 50.000 tons. Strandalondini hittast aftur til samráðingar um makrelin seinni í oktober. Tær samráðingarnar vera í Lon­don, undir leiðslu av ES. Loysir upp Higartil hava strandalondini havt sera trupult við at finna semju um, hvussu makrelurin í Norðuratlantshavi skal být­ast. Men jaliga tilmælið frá ICES kann mýkja støðuna, metir føroyski samráðingarleiðarin. - Man hevur áður sæð dømi um, at økt tonsatal kann gera tað lættari at svølg­ja eitt lægri prosenttal av eini heildarkvotu, sigur Her­luf Sigvaldsson. Føroyski sam­ráðing­ar­lei­ð­ arin leggur dent á, at Føroyar eru grundleggjandi ónøgd við gamla býtislykilin. Meira av makreli er í føroyskum sjógvi, og tí eiga Føroyar størri part av samlaðu kvotuni. Og skulu Føroyar hava meira, so skulu hini londini lata burturav. - Tað kann væl hugsast, at tann missjónin gerst lættari, um hini londini kunnu kom­ pen­sera við tonsatali, tá heildar­kvotan økist, sigur Her­luf Sigvaldsson. Hann er annars varin við at gera tær stóru við­merk­ ingarnar til ICES-til­mælið, nú tað styttist til sam­ráð­ing­ ar­nar í London. - Eg vil treyðugt føra sam­ ráð­in­gar í fjølmiðlunum. Men sum sagt, so kann tað væl hugs­ast, at eitt økt tonsatal kann vera við til at loysa upp, sig­ur Herluf Sigvaldsson. Makrelsamráðingarnar í London 23. til 25. oktober vera serligar á tann hátt, at hesaferð fer Grønland vænt­ andi at vera til staðar. Ikki við samráðingarborðið, men sum eygleiðari. Stranda­ landa­fund­ur­in í Reykjavík í september gloppaði dyrn­ ar fyri grønlendingum, sum tevja pengarnar í makrel­fiski­ skapinum. Landið vísir á, at makrelurin í vaksandi mun er í grønlendskum sjóg­vi, og tí eigur Grønland sín part av stovninum og harvið kvotu­ni. Norðhavssildin Meðan makrelstovnurin er sera væl fyri, sambært ICES, so stendur sum væntað verri til við norðhavssildini. ICES mælir til at skerja fiskiskapin eftir norðhavssild heili 32 pro­sent næsta ár, sammett við í ár. Í tonsum merkir tað, at samlaði fiskiskapurin skal fara úr 619.000 tonsum nið­ur í 419.000 tons næsta ár. Men eins og við makrelinum, so klára strandalondini held­u­r ikki at semjast um at býta norðhavssildina. Tí hava ES, Norra, Russland, Ís­land og Føroyar ásett sær sjálv­um kvotur á tilsamans 692.000 tons í ár. Her er tað ser­liga Føroyar, ið hava havt tru­pult við at góðtaka gamla býtis­ lykil­in, ið gav 5,1 prosent av heild­ar­kvotuni í føroyska part­in. Hinvegin hava hini stranda­lond­ini hava hildið seg til gamla leistin. Men eins og við makreli­ num, so hevur Grønland eisini ligið framvið eftir norð­ havs­sildini, hóast landið ikki er at rokna sum strandaland í hesum samanhangi. Grøn­ land hevur ásett sær sjálvum 15.000 tons av norðhavssild, sum landið ætlar at fiska í al­tjóða sjógvi í ár. Strandalanda­sam­ráð­ing­ ar um norðhavssildina vera í London 16. til 18. oktober, undir leiðslu av Íslandi. Á síðsta fundi samdust lond­ini um at lata ein ser­frøð­inga­ bólk arbeiða við at lýsa stovn­ in, soleiðis at londini hava eitt betri, fakligt grundarlag at arbeiða út frá. Fleiri av strandalondunum vilja tí varðveita gamla býtis­ lykil­in, meðan serfrøð­inga­ ból­k­urin arbeiðir, men tað vil­ja Føroyar ikki. Tí er líkt til, at Føroyar fara at áseta sær sína egna sildakvotu, eisini næsta ár. Svartkjafturin Eins ov við makrelinum, so er ICES rættuliga bjartskygt í sínum metingum av svart­ kjafta­stovninum. ICES mæl­ir tí til, at samlaða svart­kjafta­ kvotan fer úr 643 000 tonsum upp í 949 000 tons næsta ár. Talan er um eina øking í saml­ aðu kvotuni á 48 prosent. ICES byggir sítt tilmæli á, at fiskiskapurin hevur verið lítil seinastu árini, samstundis sum tilgongdin seinastu ár­ini hevur verið góð. Tað hev­ur ført við sær, at stóra niður­ gongdin í stovninum síðani 2004 er støðgað, og stovnurin er í støðugari menning, metir ICES. Meðan strandalondini stríð­ast um býtið av bæði makreli og norðhavssild, so tykist verandi býtislykil av svartkjaftinum at vera kom­ in í eina fasta og trygga legu, sum londini eru nøgd við. ICES mælir til at økja makrelfiskiskapin munandi næst ár