hósdagur 3. oktober 2013síða 10

Fríggjadagur 4. oktober 2013 · Nr. 114 10 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Fríggjadagin 20. septembur varð Johanna borin út níti trý ára gomul. Hon var tann seinasta av tí eldra lið­num í familjuni í Toftum í Fugla­ firði, sum nú fór undir grønu­ torvu. Johanna var ætt­að úr Kinn í Oyndarfirði . Mamma hennara æt Johanna Weihe (gentunavn) og giftist við Jógvani Hammer úr Páls­ stovu í Elduvík. Hann bygdi upp í húsini inni í Kinn i Oyndarfirði, og giftust tey bæði inn í Kinn. Johanna varð kallað upp eftir for­eld­ rum sínum, Johanna Jo­vina Hamm­er. Mamman doyr í barsilssong 14 dagar eftir at Johanna var fødd. Sofía Gaard úr Hálvmørk var uppvaksin í Kinn. Mamma hennara (Anna Har­ald­sen) og Sigga vóru hálv­syst­rar úr Tarti. Tá ið mamma Johannu doyði, tók Fía húsið upp á seg og varð ver­andi har. Hon var nógv av­hildin av hús­fólkinum. Tey vóru 6 systkin - Kala (Karla), Johan Henrik, Andreas, Har­ ald, Edvard og Johanna. Ættin Johanna giftist við Petur Jacob Johannesen, pápa­ beiggja, úr Toftum í Fugla­ firði. Tey fingu 3 børn - Sólva, Sunrid og Torkil. Petur J. doyr í 1992, 79 ára gamal. Hann var sonur Johannu Mariu og Thomas Johan Johannesen. Hon var ættað úr Toftum í Fugla­firði, dóttir Kathrinu Sofíu og Poul Poulsen. Páp­in, Thomas Johan, var av Hell­ unum, sonur Lamba Símun og Marin Margrethu. Hann var ættaður av Fløtunum í Lamba, og hon av Vestur í Fuglafirði, dóttir Elias á Vestur. Poul, Gamli Poul og Elias á Vestur, vóru brøður, sostatt vóru abbi og omma systkinabørn. Àrini vóru mong, og 2. oktobur hevði Johanna fylt níti fýra ár. Móðir, sum eisini æt Johanna, var somuleiðis ættað úr Oyndarfirði. Hon var kallað upp eftir pápa­ beiggja sínum, Johan And­ reasi, sum datt út av “Lalla Rookh” á Funningsfirði á summrið 1910 og sást ikki aftur. Mamma varð doypt Jo­hanna Andrea, men rópt Hanna. Johanna vitjar á Bakkanum Ja, tað var mangan rómur, tá ið Johanna í Toftum kom Norður í Bú at vitja skyld­ konuna. Móðir og Johanna vóru hálvir trímenningar úr Tarti. Hesin ljómur av teirra práti kemur enn fyri oyrað. Hetta ramliga málið sat væl, og báðar vóru líka orðaríkar. Tað hefti einki fyri hugtøkum teirra um viðurskiftini á ymsan hátt úr heimbygdini. Tað var eins og hesin ediligi stað­ur, Oyndarfjørður, vaks í sinn­in­um og gjørdist ein po­ etiskur frumgróður i einum ljóði frá kanska Hans Mariusi Ejdesgaard , sum báðar høvdu havt til lærara. Men óivað var gerandisdagurin fyltur við hugmyndum úr Gamla Testamenti. Oyndfirðingar høv­du tað katólska yvir sær heilt upp í fimmti árini, og runnu mong orðatøk og orða­felli um varrakant, sum bóru dám av einum sniði, sum livdi í einum religiøsum spuna heilt aftur til árini fyri trúbótina. Í Toftum Johannusa látur bar boð um eina kvinnu við ljósum sinni, og tað besta mamma visti, var, tá ið Johanna tók í klinkuna. Antin var tað til at fáa eitt prát, men kom hon eisini við stokkum, og somuleiðis varð ikki so sjáldan farið heim á Toftagarð, niðan í Trongan at hitta skyldkonuna. Einki var sum eftir Guðstænastuna jólakvøld. Tá var altíð farið inn á gólvið til Johannu og Petur Jacob til búgvið borð. Rullipylsan, sum lá sum ein skulpturur á borðinum, var ikki til at forsmáa, so væl hon smakkaði. Ja, hetta er gleðiligt at minnast afturá frá barnaárunum. Her komst tú inn til tín uppruna. Meg minnist ikki abba og ommu. Abbi doyr 1940 og omma í 1942, men havi eg bara hoyrt gott um hesi fólk. Tá ið faðir og móðir giftust í 1937, giftust tey inn til abbu og ommu í Toftum. 1939 fluttu tey Norður á Bakka í Bú, har tey høvdu bygt hús. 1941 giftust Hansina fastir og Jógvan Kambsdal inn í Toftir, og vóru har til 1947, tá ið Petur Jacob og Johanna giftust inn. Hansina og Jógvan búðu eina tíð Norðuri á Bakka, áðrenn tey fluttu inn í húsini, sum tey høvdu bygt við Morsa­brekku, har Heðin Kambs­dal, listamaður býr í dag. Johanna og Petur Jacob vóru vera­ndi í Toftum altnar dagar sínar. Um Skarðið og gerðið, Uppi á Brekkum. Petur Jacob og faðir, Theodor, vóru brøður. Báðir høvdu teir verið í uttanlandssigling sum ungir. Fía, Funnings Fía, sum var gift við Christiani, pápabeiggja, skuldi siga: “ Lukka, Theodor hevði verið víða, so fekk hann sær bara konu úr Oyndarfirði!” Hetta var væl sagt. Ja, hvat skal man siga um brøðurnar? Hugsi, teimum til heiðurs var hetta eitt gott val, at fara tann “líðilanga” veg um Skarðið til hesa bygd, men Christian, bróðirin, fór longri at fáa sær konu, hann fór líka til Funnings. Ikki so fá eru komin úr Oyndarfirði , fingu sær hjúnaðarfelaga hiðani og settu seg niður í Fuglafirði. Gerðið, Uppi á Brekkum, var skift millum systkini í Toftum. Her varð øll familjan savnað, tá ið hoyggingin var fyri. Petur Jacob bygdi sær fjós omanvert við Torkils­ krók. Hetta fjós hevur Heðin Kambsdal, listamaður og systursonur, málað, sum eina ímynd av fjósinum í Bethle­ hem jólanátt. Hetta er ein góð flyting at savna ein part av familjuni i hetta húsið, ið ber eina kenslu við sær av tíðini, sum farin er. Oman fyri fjallagreinirnar bleiktra stjørnurnar, og livir eitt rúmdarljós á fjallasíðunum ser­liga á Reyðurók, sum veit­ ir fjósinum ein serligan dám. Endi Eingin ivi er um , at Johanna situr inni við krubbuna og rurar tí nýfødda barninum í tí viðkvæma ljósinum. Heðin og Hansina fastir sita og kaga inn í tað gylta ljósið. Petur Jacob rættir høgra arm út ímóti durinum og bjóðar inn undir hesa ljósfyltu lon. Faðir kemur leiðandi við einum seyði á veg ímóti fjósinum. Ein smádrongur toyggir seg ímóti inniljósinum við vinstra durastav. Hetta er óivað Torkil, sonur Johannu og Petur Jacob. Eg má siga, at hetta er ein góð lýsing av fólkinum í Tronganum. Tað var altíð ljós kring Johannu, og hóast hon ikki sæst á myndini, so er fjósið fylt við ljósi, sama ljósi, sum sæst omanvert við Gjógvarafjall og dettur niður yvir Reyðu­ rók. Hetta himnaljósið fevn­ir um allan Fuglafjørð, og ljósið livir sítt stilla lív í bjørt­um tónum í fjósinum hjá Jó­ hannu og Petur Jacob. Nú eru øll í Toftatúni frá hesum døgum farin inn í hetta ævinnar ljós og sein­ ast av hesum ættarliði var Jo­hanna. Friður veri við minninum um Johannu.  Frits Johannesen Johannu Johannesen, Johannu í Kinn, til minnis 17. september fingu Turið og Eirikur Jacobsen, Tórshavn, eina dóttur. Hon  var 55 cm long og vigaði 4480 gram. 27. september fingu Sára Fornagarð og Kenneth Thorhauge, Tórshavn, eina dóttur. Hon var 51 cm long og vigaði 3500 gr. 26. september fingu Brynhild Næs Petersen og Bárður Toftum Petersen, Fuglafjørður, eina dóttur, ið var 55 cm long og vigaði 3780 g. Á myndini sæst stórasysturin, Unna Billa, trilla nýggju didduna á føðigongini. Føðingar