hósdagur 3. oktober 2013síða 11

11 Fríggjadagur 4. oktober 2013 · Nr. 114 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Opið bræv til Boga Andre­a­sen býráðslim í Tórs­havnar kommunu, umboð í skúlastýrinum fyri Venj­ing­ar­skúl­an Jørgin M. Á. við Úlvsá Vegna lærararnar á Venj­ingarskúlanum Tann 29. september 2013 var Tórshavnar Kommu­n­u­skúli enn eina ferð umrøddur í miðl­u­num, og har kom tín hugs­an um Kommunuskúl­ an fram, hvørt skúlin skuldi halda fram, har hann stend­ ur ella ikki. Undirritaðu lærar­ar í Venj­ing­ar­skúlanum fara ikki at leggja okkum út í hetta kjak. Vit heftu okkum við, at tú ikki nevn­ir Venjingarskúl­an, ella hvørj­ar avleiðingar ein slík avgerð hevur fyri Venj­ ing­ar­skúl­an. Av tí at skúl­ar­ nir í komm­un­uni so ella so eru sam­an­tvinn­að­ir, hevur lagnan hjá Komm­u­n­u­skúl­a­ num eisini ávirkan á Venj­ing­ ar­skúlan. Vit saknaðu at fáa greitt at vita, hvørja støðu tú sum býráðslimur og sum skúlastýrislimur fyri Venj­ ing­ar­skúlan hevur um Venj­ ing­ar­skúlan nú og framyvir. Børn í kommununi eiga øll at hava somu kor, sømd­ir og somu tilboð til und­ir­vís­ ing. Somu­leiðis eiga øll børn rættin til nøktandi skúla­kar­ mar. Øll foreldur at børn­um gjalda skatt til skúla­verk­ ið. Soleiðis eisini for­eld­ur at børnum í Venj­ing­ar­skúl­a­ num. Fysisku karmarnir í Venj­ ing­ar­skúl­anum eru út av lagi vánaligir. Teir eru stutt sagt óvirðiligir hjá børn­um, lær­arum og øðrum starvs­ fólk­um, sum hava sína dag­ l­igu gongd á skúlanum – og í síðsta enda eisini hjá Tórs­ havn­ar kommunu. Vit heita á teg sum bý­ ráðs­lim og skúlastýrislim fyri Venj­ing­ar­skúlan at koma fram við tínari støðu við­víkjandi Venj­ing­ar­skúl­a­ num. Og til hinar býráðslimir­ nar í Tórs­havn­ar kommunu: Vit ynskja eisini at frætta al­m­ent frá tykkum, hvørja støðu tit hava til framtíðina hjá Venj­ing­a­r­skúl­an­um. Fáast tablettir móti ovurformyndarí? Thomas Arabo Nú vóru formyndarafør­oy­ar aftur úti við einum forboði sum einki annað endamál hevur, enn at Palliba og Marsanna mugu verjast frá sær sjálvum. Í Danmark hevur man av­gjørt at behandla vanliga borg­aran sum býttling, og tað velja so okkara myndugleikar eisini at gera við vanliga føroyingin. Tað tykist sum um at okkara embætisfólk í Tinganesi og aðrastaðni seta ein heiður í at undirmeta vanliga borgaran mest møgu­ ligt. Forboð uttan endamál Eg tosi sjálvandi um nýggja forboðið móti at selja pínu­ tablettir í íløtum við meir enn 20 tablettum í uttan recept. Hvat er endamálið? At minka um talið av álvar­ somum eitranum sigur Apoteks­verkið. Hvussu akkurát skal man forða fyri at fólk, sum av einari ella aðrari orsøk vilja eitra seg við Panodil, ikki keypa fleiri pakkar ella koma á gátt á Apotekinum hvønn dag í eina viku og keypa pakkar við 20 tablettum í, fyri at fáa neyðuga talið av tablettum? Staturin skal ikki viðfara fólk sum býttlingar Vit hava høg forberg og djúpt hav allastaðni rund­ anum okkum. Vit koyra í vandamiklum bilum og hava hvassar knívar við hús. Lívið er vandamikið, og farast má altíð fram við viti og skili, men máti skal vera við at pakka fólk í vatt. Munnu vit vanligu fólk ikki duga at ansa okkum við pínutablettum, hóast vit sleppa at keypa meir enn 20 í senn? Væsignaði avlýsið hasa kunngerðina ella handa regulin við brestin. Hatta er pínligt. Fyri tí at danskir mynd­ugleikar velja at behandla vanliga fólkið sum hjálp­arloysingar, so merkir tað ikki at vit skulu gera tað sama í Føroyum. Palliba rukka fyri egnu rokning Tað mest skelkandi sum borgari at vita er, at tað í hes­um tíðum við einum fíggj­arlógarhalli uppá fleiri hundrað milliónir sita vaks­in fólk fyri høga almenna løn, sum einki annað gera enn at royna at finna uppá, hvussu vit borgarar stigvíst skulu ómynduggerast meir og meir av einum ekspertveldi. Eitt kontrollsamfelag, har ekspertar koma inn í øll lívs­ins við­ur­skifti er ikki eitt væl­ferð­arsam­felag, hóast henda mis­skilj­ingin er kom­ in í seinastu árini. Vælferðarsamfelag­ið hand­lar um tilboð – ikki for­ boð. Sjúkrarøktarfrøðingar alt ov illa løntir! Sólrun Foldbo sjúkrarøktarfrøðingur / heilsufrøðingur Tað hevur mangan undrað meg, at sjúkrarøktarfrøðing­ ar ikki verða betri løntir, enn teir vera. Vit hava eina 4 ára langa útbúgving, hava stóra arbeiðsábyrgd og arbeiða ofta, tá hini hava frí. Tað man vera fáur, sum vil vera okkara arbeiði fyri uttan, tá tørvurin vísir seg uppá egnan kropp ella hjá einum av teimum næstu. Ein løn, sum ber til at liva fyri, meti eg, er eitt rímiligt krav, vit kunnu seta í dagsins samfelagi. Um vit hyggja at lønini hjá starvsbólkum, vit vanliga samanbera okkum við, er lønarmunurin sera stórur. Niðanfyri vísi eg á munin á byrjunarløn og endaløn hjá nøkrum starvs­ bólkum, sum verða mettir at hava nøkulunda javnsettar útbúgvingar. Hetta eru starvs­bólkar, sum allir eru alm­ent løntir, arbeiða við fólki og hava somu longd á út­búgving. 1. Sjúkrarøktar­frøð­ing­ar: byrjun­arløn 23.804 kr  (24.114 kr)* endaløn  25.940 kr  (28.295 kr)* 2. Pedagogar: byrjunarløn 23.604 kr endaløn  26.899 kr 3. Lærarar byrjunarløn  23.669 kr endaløn  30.744 kr Sjúkrarøktarfrøðingar og lærarar Ein lærari við somu longd av útbúgving sum ein sjúkra­ røktarfrøðingur fær 4.804 kr (2.449 kr)* meira í endaløn um mánaðin, ella 57.648 kr (29.388 kr)* meira um árið. Hóast ein sjúkrarøktarfrøðingur kann fáa onkrar viðbøtur, stend­ur tað ikki mát við løn­ ar­munin á hesum annars javn­settu fakbólkum. Tá hava vit onki sagt um stóra mun­in á arbeiðstíðum. At arb­eiða í skiftandi vaktum er so mikið krevjandi í sær sjálvum, at tað eru fáir sjúkrarøktarfrøðingar, sum arbeiða fulla tíð. Samanbor­ ið við t.d. lærarar, eru nógv fleiri sjúkrarøktarfrøðing­ar, sum arbeiða niðursetta tíð. Eisini um vit bara saman­ bera kvinnuligar lærarar og sjúkrarøktarfrøðingar. Eg meti, at sjúkra­røkt­ar­ frøðingar hava eitt ábyrgd­ arfult og krevjandi starv. Hetta eigur at síggj­ast aftur á lønarseðlinum, eins og hjá m.a. lærarum. Sjúkrarøktarfrøðingar og pedagogar Vit hava hoyrt, at pedag­og­ ar­nir ikki vilja finna seg í teirra lágu løn meira, sum eg eisini vil geva teim­um rætt í, er alt ov lág. Men í veru­leikanum fáa vit sum sjúkrarøktarfrøðing­ar enn minni í løn. Sum tað sæst á talvuni omanfyri, fáa ped­ag­ ogar næstan 1000 kr meira í endaløn um mánaðin enn 2/3 av sjúk­ra­røkt­ar­frøð­ ingunum. Sjúkrarøktarfrøðingar við bachelorútbúgving Sum tað sæst á talv­uni omanfyri eru sjúk­rar­økt­ar­ frøðingarnir við bachelor­ út­búgving væl betri løntir, enn teir, sum vóru útbúnir, áðrenn hendan skip­anin varð sett í verk í 2003. Sam­ bært formanninum í Fel­ag­ num fyri Føroyskar Sjúk­ rar­øktarføðingar er tal­an um uml. 1/3 av øllum sjúk- ­rarøktarfrøðingum í Føro­ yum. Tvs. at tað er nógv tann størsti parturin, sum er alt ov illa løntur, og eigur hesin mismunur at verða burturbeindur. Mismunurin má burtur Søguliga er sjúkra­røkt­ar­ yrkið eitt kvinnuyrki, og fyrr var talan meira um eitt kall enn um løn. Men tíðin er langt síðani farin frá hesari hugsan. Hóast yrkið enn er eitt kvinnuyrkið, eiga sjúkrarøktarfrøðingar at fáa virðiliga løn, sum tað sømir seg í einum framkomnum samfelagi. Til almennar løna­r­sam­ ráðingar verður oftast sami prosentvøkstur latin til all­ar fakbólkarnar. Men um hes­in lønarmismunur skal javn­ast, má fíggjarmálaráðið diff­ erentiera hendan pro­sent­ vøksturin, so øll kunnu fáa eina rættvísa løn. Tað sigur seg sjálvt, at 2% av lønini hjá einum lærara er nógv meira enn 2% av lønini hjá einum sjúkrarøktarfrøðingi. Um lønarbýtið er rætt­víst ímillum starvsbólkarnar, er í lagi at sami prosentvøkstur verður latin øllum, men tað er tað ikki í hesum føri. Landsins politikara eiga at hava hetta í huga og hava virðing fyri okkara arbeiði sum sjúkrarøktarfrøðingar, eisini hóast okkara søguligu bakgrund sum kvinnuyrki. Sum gongdin hevur ver­ið undir teimum nógvu sein­astu lønarsamráðingunum, er løn­ armunurin í krónum bara vaks­in. Fíggjarmálaráðið má umsíðir skilja, at tað ikki er í lagið, at halda fast um hendan lønarmismunin og enntá økja um hann til hvørjar lønarsamráðingar. Eftir míni metan eigur fel­agið Føroyskir Sjúk­rar­økt­ arfrøðingar hesaferð at seta hart ímóti hørðum og taka neyðug stig, líka til hesin mismunur er útjavnaður. Sjálvandi má vera samsvar ímill­um starvsbólkar, sum hava somu longd av út­búgv­ ing, arbeiða við menniskjum og eru lønt hjá tí almenna! Vit eiga at fáa munandi meira í løn. Eina løn, sum ber til at liva fyri – eisini sum sjúkrarøktarfrøðingur! *Tølini í klombrum eru gald­andi fyri sjúk­ra­røkt­ arfrøðingar, sum hava bach­ el­orútbúgving. Talan er um uml. 1/3 av limunum.