hósdagur 17. oktober 2013síða 6

Fríggjadagur 18. oktober 2013 · Nr. 120 6 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 tíðindi Jón Brian Hvidtfeldt Nýggjársfýrverkið var so dánt kólnað, tá Lands­verk boðaði frá, at verk­æt­lan­ar­ ovast­in fyri føroya størstu byggi­ætlan var farin úr starvi. Tíð­inda­skrivið frá Lands­verk, dag­fest 3. januar, var sera stutt og uttan grund­gev­ing yvir­høv­ur. Og fjøl­miðlar fingu onga frá­ grei­ðing um, hví verk­ætlan­ ar­ovastin fór frá, bara níggju mán­að­ir eftir at hann tók við starvi­num 1. apríl 2012. Keldur hjá Sosialinum vilja tó vera við, at stevið mill­um verkætlanarovastan og stjóran á Landsverki var vána­ligt undan ársskiftinum. Tí fór verkætlanarovastin, longu áðrenn spakin varð sett­ur í Marknagil í Havn. Bara ein lítlan mánað sein­ni var eisini næsti maður hjá verkætlanarovastanum fyri Marknagilsdepilin burt­ u­r. 1. februar fekk Ragnar Juul Guttesen hoyringsskriv um uppsøgn, sum skuldi koma í gildi 20. februar. Byggi­leið­arin varð sagdur úr starvi, uttan nakra ávaring yvir­høv­ur, og við eini grund­ gev­ing, sum seinni skuldi vísa seg at vera uttan hald í veru­leika­num. Almenna grundgevingin fyri uppsøgnini var, at Lands­verk hevði ikki nóg nógv­ar uppgávur til Ragnar Juul Guttesen. Eisini førdi Lands­verk fram, at tað var ógreitt, nær og um byggingin av Marknagilsdeplinum fór í gongd, og nær arbeiðið var komið somikið langt, at tør­ v­ur fór at vera á ein­um byg­ gi­leið­ara. Argu­ment­ið varð ført fram í hoyr­ings­svari­ num 1. februar og aftur í sjál­ v­ari uppsøgnini, dagfest 18. febru­ar. Ragnar Juul Guttesen skriv­aði undir sáttmála við Landsverk 4. september 2012. Setanarøkið var allur stovn­urin, arbeiðsstaðurin høvuðs­skrivstovan og Markna­gil, og starvsheitið var byggileiðari. Henda dagin bleiv hann næsti maður hjá verk­ætlan­ar­ovastanum fyri før­oya størstu byggi­verk­ ætlan. - Starvið varð lýst leyst og eg søkti, tí talan var um eina spennandi verkætlan við fakligum avbjóðingum, sig­ur Ragnar Juul Guttesen. Hann kom tá úr einum starvi hjá J&K Petersen, og kendi eisini væl Heina Trónd Han­sen, ið hann hevði ar­ beitt saman við í fleiri ár. Marknagilsætlanina ken­ di Ragnar Juul Guttesen væl, ikki minst tí at hann í sínum star­vi hjá J&K Petersen hevði stað­ið fyri arbeiðnum at geva til­boð uppá skúladepilin. Pengarnir Marknagilsdepilin, sum hev­ ur verið ávegis í nógv ár, fekk eitt skot fyri bógvin, tá tilboðini vórðu latin upp á høvuðssætinum hjá Lands­ verki, 28. august í fjør. Til­ boð­ini lógu 155 milliónir krón­ur omanfyri ta játtan, sum løgtingið hevði samtykt at byggja fyri. Tað stóð skjótt greitt fyri øll­um, at neyðugt fór at vera at spara. Og longu sama dag boð­aði Ewald Kjølbro frá, at­ ar­beiðið við at finna spar­ing­ ar var farið ígongd og fyrstu spar­ingarnar lógu longu á tekni­borðinum. Eina viku seinni varð Ragn­ar Juul Guttesen sum nevnt settur í starv. Stórur part­ur av hansara arbeiðið skuldi vísa seg at vera so­ nevnd projektgransking. At ganga ígjøgnum alla verk­ ætlan­ina, finna sparingar og ann­ars gera viðmerkingar til ein­støku punktini. Skjølini í málinum, sum Sosial­urin hevur fingið fatur á, geva greiðar ábendingar um, at viðmerkingarnar vóru nógv­ar. - Ja, eg hevði nógvar við­ merk­ingar, sum eg lat víðari til Heina Trónd Hansen, ið var mín leiðari, váttar Ragn- ar Juul Guttesen, sum fram­ vegis kennir seg somikð bundn­an av tagnarskyldu, at hann ikki torir at út­greina inni­hald­ið í hesum við­merk­ ingum. Men skjøl í málinum, sum Sosialurin hevur fing­ ið fatur á, avdúka, at við­ merk­inga­r­nar snúgva seg um manglandi ella sera vánaliga góðskutrygging av arbeið­num. Og hartil kennir Lands­verk snøgt sagt ov lítið til sína egnu verkætlan, ljóða viðmerkingarnar frá byggi­leið­aranum. Manglandi kunn­leiki førir til manglandi stýr­ing, og harvið er Lands­ verk í ov lítlan mun ført fyri at tryggja sær, at verk­ ætlan­in ikki gerst dýrari enn neyðugt. Somuleiðis vís­ir byggileiðarin á, at fleiri av konstruktiónunum eru við­ brekn­ar, umframt at aðrir feil­ir eru í verkætlanini. 28. januar í ár er spari­ ætlan­in komin somikið langt, at Landsverk sendir Menta­ mála­ráðnum sítt tilmæli um, hvussu sparast kann. Sam­ bært tilmælinum ber til at spara 92 milliónir krónur í mun til innkomnu tilboðini frá 28. august 2012. Tað gerst við at minka samlaðu rúm­víddina einar 2000 fer­ metr­ar, taka burtur ein síðu­ bygn­ing, lækka hæddina 3,8 metrar, minka um stóru glas­fasadurnar, velja eina bílig­ari ventilatiónsskipan, um­framt at brúka bíligari til­f­ar inni í bygninginum. Til­mælið frá Landsverki til Menta­málaráðið er tí at játta 64 milliónir krónur afturat til Mark­na­gils­depilin, soleiðis at heim­ild fæst at byggja fyri 455 milliónir krónur, um­framt 60 milliónir til inn­ búgv. Landsstýrismaðurin tek­ ur tilmælið til sín. Ein mánað sein­ni er lógaruppskotið um at broyta upprunaligu verk­ lags­lógina og játta 64 millión­ ir krónur afturat til Mark­na­ gils­d­epilin liðugt orðað. Fýra dagar eftir at stjórin á Landsverki sendir Bjørn Kal­sø sítt sparitilmæli, send­ ir Ewald Kjøldbro ætlan­ar­ skrivið um uppsøgn til Ragn­ ar Juul Guttesen. Argumentið fyri upp­ søgn­ini er, sum áður nevnt, at Landsverk metir tað vera sera óvist, nær arbeiðið kann byrja, og tí veit stovnurin ikki, nær ella um tey aftur hava uppgávur til Ragnar Juul Guttesen. Beinleiðis spurdur, hvørt krit­isku viðmerkingarnar hava nakað við uppsøgnina at gera, svarar nú fyrrverandi byggi­leiðarin: - Ja, tað er sera væl hugs­ andi. Tí samanumtikið eru vi­ð­merkingarnar væl at meta sum ein kritikkur av til­gongdini til verkætlanina, sig­ur Ragnar Juul Guttesen. Hann vil ikki útgreina, hvat tað merkir, aftur hesa­ ferð vísandi til sína tagnar­ skyldu mótvegis sínum nú fyrr­verandi arbeiðsplássi. Tvær tungur Ein gjøgnumgongd av sam­ skiftinum millum Landsverk, Mentamálaráðið og løgtingið um Marknagilsdepilin vísir tó, at stjórin fyri Landsverk tos­aði við tveimum tungum. Tí samstundis sum hann í æt­lanarskrivinum og upp­ søgn­ini av Ragnari Juul Gutte­sen grundgevur við stórari óvissu um, hvat yvir­ høv­ur verður av Mark­na­ gils­depl­i­num, so vísir hann í samskiftinum við Menta­ mála­ráð­i­ð og løgtingið á eina neyva tíðarætlan. Tilmælið um sparingar verð­ur sera væl móttikið í Mentamálaráðnum, sum bara brúkar ein mánað um at smíðja eitt liðugt lógar­ uppskot, ið játtar 64 millió­ nir krónur afturat til Mark­ na­gils­depilin. Breið, polit­isk undirtøka er fyri lógar­upp­ skotinum hjá Bjørn Kalsø, sum tá avtornar verð­ur ein­ mælt samtykt av løg­tingi­ num. Og tá fíggjarnevndin hjá løg­tinginum undir viðgerðini spyr eftir eini tíðarætlan, svarar Landsverk beinleiðis, at partur av arbeiðnum at finna sparingar hevur ver­ið at arbeiða við einari nýggj­ari tíðarætlan. Og tann tíðarætlanin sigur, at arbeiðið við at grava út, spreing­ja og planera skal byr­ja í apríl mánað. Kvalifikatiónin Tað vakti undran hjá Ragn­ ari Juul Guttesen, at Lands­ verk fór at leita eftir nýggj­ um verkætlanarovasta fyri Heina Trónd Hansen, sam­ stund­is sum stovnurin segði seg úr starvi, tí óvissan um, hvørt Marknagilsdepilin bleiv egg ella ungi, var so stór. - Eg kendi væl Heina Trónd Hansen, vit høvdu arbeitt saman í nógv ár og høvdu at kalla somu út­ búgving. So eg segði við E­wald Kjøldbro, at eg var sinn­að­ur at átaka mær hansara starv, nú hann var farin, greiðir Ragnar Juul Gutte­sen frá og heldur fram: - Men svarið var avvísandi. Ewald Kjøldbro segði bein­ leið­is við meg, at hann vildi hava internationalan kvali­ tet í starvið sum verk-ætlan­ a­r­ovasta. Tá avtornaði segði Lands­ verk seg einki ann­að starv hava at bjóða byggi­leiðara­ num, sum brádliga ikki varð brúk fyri. Kiptur Uppsøgnin av Ragnari Juul Guttesen bleiv skjótt ein træta við advokatum á báð­ um síðum. Men skjølini í málinum vísa, at fyri Lands­ verk hevði tað stóran týdn­ ing, at málið ikki kom út til al­menn­ingin. Fyrst ætlaði Landsverk at geva Ragnari Juul Guttesen, sum hevði sáttmála við Lands­verk fram til seinnu hálvu í 2015, ein mánað upp­ søgn. Eftir nakað av togan mill­um advokatarnar bleiv tað so til tríggjar mánaðir. Men tá advokaturin hjá Ragnari Juul Guttesen hótti við at kæra málið, bæði til Inn­lendismálaráðið, sum var­ar av Landsverki, og til Um­boðs­mannin, fekk pípan ann­að ljóð. Landsverk keypti sær Stutt eftir at Heini Trónd Hansen fór úr starvi sum verkætlanarovasti fyri Marknagilsdepilin, varð byggileiðarin fyri Marknagilsdepilin koyrdur frá uttan haldgóða grundgeving. Skjøl í málinum avdúka, at tá Ragnar Juul Guttesen byrjaði at seta spurnartekin við føroya størstu byggiætlan, varð hann kiptur við eini fráfaringaravtalu FAKTA: ”Tá Ragnar Juul Guttesen varð settur í starv, varð hann settur sum byggileiðari til at taka sær av uppgávum á sjálvum byggiplássinum. Av tí at eingin eykajáttan fyriliggur, er enn ógreitt, nær sjálv byggingin, ið hann skuldi vera partur av, fer í gongd. Í løtuni er ikki greitt, nær Bjørn Kalsø, landsstýrismaður, fer at leggja uppskot um eykajáttan fyri tingið. Harafturat vita vit ikki, um uppskotið verður samtykt. Tí er sera óvist, nær spakin verður settur í, og nær sjálv byggingin byrjar. Av somu orsøk vita vit í løtuni ikki, nær ella um vit aftur hava uppgávur til Ragnar Juul Guttesen. -Ewald Kjøldbro, stjóri á Landsverki, í uppsagnarbrævi til Ragnar Guttesen, dagfest 18. februar 2013. FAKTA: Sum partur av arbeiðnum at finna fram til nýggja kostnaðin hevur Landsverk arbeitt við at gera eina nýggja tíðarætlan. Landsverk hevur kunnað Mentamálaráðið um nýggju tíðarætlanina, sum hevur lagt seg eftir gomlu tíðarætlanini, sum sigur at skúlin skal handast Mentamálaráðnum til skúlaársbyrjan august 2016. Í høvuðsheitum er nýggja tíðarætlanin grundað á nakrar fortreytir: Arbeiðið við at grava út, spreingja og planera er sett at byrja í apríl 2013. Samstundis skal projekteringin gerast liðug. Talan er um at umprojektera gjørdar tillagingar og sparingar. Neyðugt er at gera hetta sum partur av einum neyðugum, nýggjum byggiloyvi og sum sáttmálagrundarlag við arbeiðstakarar. Projekteringin er sett at vera liðug til neyðuga myndugleikan at viðgera 7. juli 2013. Byggiloyvið og byrjanin at byggja væntast at vera upp á pláss í august 2013. Sostatt er ætlanin at hava eina byggitíð á 34 mánaðir. Landsverk metir hetta vera eina sannførandi tíðarætlan. - Ewald Kjøldbro, stjóri á Landsverki, í svari til fíggjarnevndina hjá løgtinginum, 18. mars 2013. 18. feb 18. mars