hósdagur 31. oktober 2013síða 17

17 Fríggjadagur 1. november 2013 · Nr. 126 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 7. september segði Kaj Leo Jo­hanne­ sen soleiðis í eini av sínum gitnu ”uppdateringum” á facebook: "Tað sær út til, at ávísir and­støðu­ politikarar og nøkur tíðindafólk ikki góðtaka, at samgongan hevur ein meiriluta á tingi, og tað er stórt spell og ein háðan móti fólka­ ræðinum.  Næsta val kann tað broytast, men tá hevur fólkið talað, ikki tey fáu, sum nú siga seg umboða ein meiriluta av fólkinum." Kaj Leo tykist halda, at fólkaræði bara snýr seg um at hava meiriluta. Tað er fullkomiliga misskilt. Maðurin setir eisini líkheitstekin millum meirilutan á tingi og meiri­ lutan av fólkinum. Í teoriini er tað rætt. Í teoriini velja fólk millum ymiskar politiskar ætlanir – og tann ætlan, sum fær størst undirtøku, vinnur. Men soleiðis er ikki í veruleik­an­ um. Í Føroyum er einki sum helst samband millum tað, sum meiri­ lutin av fólkinum velur, og tað, sum meirilutin á Løgtingi ger. Av tí at eingin veit hvør fer at samstarva við hvønn, siga fólk bara okkurt, tá tað er valstríð. Øll vita, at politiska kósin ikki verður sett fyrr enn eftir valið. Vallyftini eru sum sápubløðrur: Tey skyggja litrík og vøkur í sólini – men í somu løtu sum fólk taka tey til sín, hvørva tey. Tá fólk seta sín kross, brestur teirra sápubløðra. Aðrastaðni vita fólk hvør fær valdið, tá atkvøðurnar eru taldar upp.Tann, sum fær mandatið frá veljarunum, vinnur! So er ikki hjá okkum. Her byrjar ein kaotiska telving um valdið EFTIR valið. Altso tá veljarin er skeklaður burturúr prosessini. Kaj Leo – einki vald Vit kunnu taka flokkin há Kaj Leo sjálvum sum dømi. Valdu tey, sum í 2011 settu krossin við lista B, at Føroyar skuldu hava ta ekstremt asosialu skattaskipan, vit hava fingið? Valdu tey, at vit skulu brúka skattin hjá bæði verandi og kom­ andi pensionistum – og harvið skapa eitt stórt, fíggjarligt hol í fram­tíðini? Valdu tey at steðga liberali­ser­ ingini av fiskivinnuni, og venda aftur til planøkonomiska stýring? Valdu tey, at uppgerðin við gyltar pensiónir, koyripengar og onnur privilegium hjá landsins leiðarum skuldi parkerast? Nei. Sambandsflokkurin lovaði einki av hesum. Tvørturímóti. Tey, sum settu krossin við lista B, fingu ikki tað, sum tey valdu. Hóast Sambandsflokkurin fekk landsins leiðslu. Sama er at siga um Miðflokkin: Í hansara valskrá var ikki eitt av teimum høvuðsmálum, sum sam­ gongan hevur framt. Ja, formaður floksins hevur enntá talað bein­ leiðis ímóti tí politikki, sum hann er grundarlag undir... Veruleikin er, at Fólkaflokkurin í øllum stórum og avgerandi spurn­ ingum hevur stýrt púra einsa­ mallur. Flokkarnir mugu rudda upp Sitandi samgonga er sjálvandi eitt ekstremt dømi. At Fólkaflokkurin hevur fingið so nógv vald kemst av ymiskum samanfallandi faktorum: At løgmaður er so veikur, at Sam­ bandsflokkurin er innanhýsis ósamdur um fiskivinnupolitikkin, at Miðflokkurin er í tvíningum um fleiri stórmál, og at Sjálv­stýris­ flokkurin segði ja til alt, so leingi Skálafjarðartunnilin var í eygsjón. Hetta hevur givið Fólkaflokk­in­ um sera lætt spæl. Men tað er einki nýtt, at fólk velja eitt og fáa nakað annað. Og tað fer at halda fram so leingi ongar alliansur eru undan val­unum, so leingi øll vilja fríggja við øllum fyri at sleppa í Tinganes, og so leingi eingin disiplin er inni í flokk­unum. So leingi hetta stendur við, verð­ ur veljarin hildin fyri gjøldur. Hann setir sín kross í blindum – uttan at hava ánilsi um, hvat hann fær. Okkara skipan er ikki demokrat­ isk, so leingi hetta er lagið. Skulu vit hava demokrati, mugu fólk fáa eitt veruligt val. Men tað eru bara flokkarnir, sum kunnu rudda skipanina og geva fólkið hetta valið! Tað er tað, sum Javnaðarflokkurin er farin undir. Exit listi A Nógv hildu tað vera ein taktiskan brølara, tá flokkurin boðaði frá, at hann ikki fer í samgongu við Fólka­ flokkin. Tað var tað helst eisini. Tað gev­ ur jú Javnaðarflokkinum færri møgu­leikar, tá telvingin um valdið byrjar – dagin eftir valið. Men demokratiskt er hetta tað einasta sømiliga at gera. Nú velja tey, sum seta krossin við lista C, ikki heilt í blindum. Tey vita eitt sindur betur hvat tað er fyri politisk vøra, tey keypa fyri sína atkvøðu. Tey vita, at tey ikki verða grundarlag undir fólkaflokspolitikki. Og at tey ikki gera Jørgen Niclasen til løg­ mann. Tey, sum velja samband, tjóð­ veldið ella smáu flokkarnar, hava ikki hesa vitan. Tey kunnu fram­ vegis velja í eyst – og fáa politikk, sum er í vest. Vónandi fara fólk at skilja hetta. Og vónandi fara eisini hinir flokk­ arnir at venda partapolitisku oppor­tunismuni bakið og ásanna, at fólk mugu fáa at vita, hvat tey velja. Exit Gerhard At fleiri lokalfeløg í Javnaðar­flokk­ inum nú skjóta upp at ekskludera Gerhard Lognberg, er eisini iva­ samt reint taktiskt. Tað kostar jú at­kvøður. Men skal ein flokkur hava trú­ virði, má hann virka sum ein eind. Tann, sum aftur og aftur er ósamdur um grundleggjandi mál, má antin geva seg undir meirilutan – ella fara. Ger hann hvørki, má flokkurin antin siga farvæl við persónin – ella siga farvæl við sítt egna trúvirði. Higartil er tað trúvirðið, sum hevur verið offrað. Tað er lættari. Men ikki rættari. Fólkaræði krevur disiplin Farnu árini er føroyskur politikkur blivin ”berlusconiseraður”. Tað hev­ ur snúð seg um at sleppa framat valdinum fyri einhvønn prís – eisini við lyftum, sum øll vita eru følsk. Av ótta fyri ikki at sleppa í Tinga­ nes, hava allir flokkar fríggjað til allar síður – og offrað egin lyfti. Av ótta fyri at missa atkvøður, hevur eingin flokkur torað at kravt disiplin av sær sjálvum. Fólk á sama lista hava lovað ymiskan politikk á somu økjum. Í hesum leiki er okkara fólkaræði sett fullkomiliga til viks. Veljarin er hildin fyri tað turra spott. Tey stig, Javnaðarflokkurin hev­ ur tikið, bera boð um eina nýggja kós. Hon er trupul at ganga – men hon er neyðug. tíðargrein Sjúrður Skaale Fólkatingsmaður fyri Javnaðarflokkin Tórbjørn Jacobsen Jóannes Eidesgaard Hans Pauli Strøm Hergeir Nielsen Jógvan Sundstein Edmund Joensen Berlusconisering ella fólkaræði Tað gevur hvørki atkvøður ella vald at útiloka stjórnarsamstarv við Fólkaflokkin og ekskludera Gerhard Lognberg. Men hetta eru neyðug stig á vegnum móti fólkaræði í Føroyum. Aðrir flokkar skuldu tikið í egnan barm