týsdagur 26. november 2013síða 18

Mikudagur 27. november 2013 · Nr. 137 18 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Vilmund Jacobsen Ert tú kvinna og tú íðkar regluliga - antin tað er í eini venjingarstøð ella við hørðum arbeiði - minkar vandin fyri, at tú fært krabbamein í eggjastokkarnar rættiliga nógv. Hetta er ein av niðurstøðunum í eini stórari danskari heilsukanning, har 28.000 kvinnur og menn eru spurd. Eru kvinnur likamliga aktivar fýra tímar ella meira um vikuna, soleiðis at tær gerast pøstar, minkar vandin fyri, at tær verða raktar av krabbameini í eggjastokkunum, við 70 prosentum. Sama í Kanada Kanadiskir granskarar eru komnir til somu niðurstøðu. Har vórðu kannaðar 442 kvinn­ ur, sum høvdu krabbamein í eggja­ stokku­num og 2.135 kvinnur, sum ikki vóru sjúkar - í aldrinum 20 til 76 ár. Eisini her vísti tað seg, at vandin fyri at fáa krabbamein í eggja­ stokku­num minkar munandi hjá kvinn­um, sum javnan íðka motión. Ymiskar orsøkir Granskarar hava fleiri frágreiðingar sum kunnu grundgeva, hví mo­tión minkar um vandan fyri krabba­ meini. Partvís minkar motión um nøgdina av kvinnuliga kyns­ hormoni­num østrogen, og partvís eru kvinnur, sum eru likamliga aktivar, í minni vanda fyri at ger­ast ov tungar, sum aftur kann veksa um vandan fyri krabba í eggja­ stokku­num. Kelda: iform.dk Motión minkar um vandan fyri krabbameini Vilmund Jacobsen Amerikanskir granskarar ávarða nú um, at nýtsla av elektriskum ljósi órógvar svøvnin fyri fleiri og fleiri menniskju. Ein røð av kanningum vísa, at vant­andi svøvnur kann elva til kron­isk­ar heilsutrupulleikar, eitt nú hjartatrupulleikar, viknandi immun­verju og sukursjúku. Ábendingar eru eisini um, at vant­andi svøvnur kann hava ávirk­ an á heilasjúkur sum eitt nú alz­ heimers. - Ljós ávirkar okkara sam­døgur­ rútmu meiri enn nakar heilivágur. Tað skrivar ein av heimsins leið­ a­ndi granskarum innan sam­døgur­ rútmu, Dr. Charles Czeisler, Harvard Medical School í Boston, USA. Greinin kann lesast í viðurkenda vísinda­liga tíðarritinum, Nature. Ljós - ein orsøk Granskarin vísir á, at nógvar ymisk­ ar orsøkir eru til, at fólk ikki fáa nóg mikið av svøvni, men aftan fyri nógvar av hesum trupulleikum goym­ir seg ein avgerandi tekno­log­ isk orsøk - elektriska ljósið. Sambært granskaranum órógv­ ar elektriska ljósið, bæði frá perum, sjónvørpum og øðrum elekt­r­isk­um tólum lívfrøðina í okkara sam­ døgur­rútmu. Ljós ávirkar okkara samdøgurrútmu Nógvar ymiskar orsøkir eru til, at fólk ikki fáa nóg mikið av svøvni, men aftan fyri nógvar av hesum trupulleikum goymir seg ein avgerandi teknologisk orsøk - elektriska ljósið Um tú motionerar í fýra tímar um vikuna, minkar vandin fyri, at tú fært krabbamein við 70 prosentum