mánadagur 2. desember 2013síða 6

Mánadagur 2. desember 2013 · Nr. 139 6 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 LOBBYISMA Ingolf S. Olsen Tað hevur elvt til álvarsama innan­hýsis ósemju í Tjóð­vel­ di, at kreftir í flokkinum við Unga Tjóðveldi á odda krev­ ja, at tað kemur at stan­da í stevnu­miðum floksins, at sam­kynd skulu hava sama rætt til at ganga í hjúnalag sum hinskynd. Flokkurin fevnir breitt, tá tað ræður um átrúna og etisk virði. Øðrumegin stan­ da ungu humanistarnir við kjølfesti serliga í Havn og hinu­meg­in standa trúgvandi, krist­nu veljararnir, typiskt til­kom­nir flokslimir uttan fyri Havnina. Tískil vil eitt mál sum borgar­lig vígsla av sam­kynd­ um altíð elva til hart, kenslu­ borið stríð og í ring­asta føri klovning í flokki­num. Tað sama er gald­andi í øðr­um flokkum, ser­liga í Javn­að­ ar­flokkinum og Sam­bands­ flokkinum, men Tjóð­veldi er í tí serligu støðu, at flokkurin er í holtur vi at dag­føra 65 ára gomlu stevnu­mið floksins. Trupult og gott Tað er ongin ivi um, at inten­ sivt og dugnaligt lobby­ar­ beiði hjá LGBT saman við broyt­ingarrákum uttaneftir til frama fyri samkynd er or­søk til, at ein partur av sjál­v­um floksapparatinum nú er til reiðar at trumfa rætt­indini hjá einum ávísum sam­felagsbólki beinleiðis inn í stevnumið floksins. Men Høgni Hoydal, for­ mað­ur í Tjóðveldi, heldur als ikki, at slík lobbyisma er nøkur fólkaræðislig hóttan, hó­ast hann ikki dylir, at mál­ ið er sera trupult at handfara hjá honum sum floksleiðara. - Ja tað er rætt, at tað er torført at koma við nakr­ari lættskiltari orðing, ið sam­ ein­ir sjónarmiðini í flokki­ num. Men kortini haldi eg, at tað er sera gott, at hetta málið er vorðið eitt sentralt tema innanfloks. Tí tað snýr seg grundleggjandi um fræl­ si, og tað er tað, sum eisini er alt grundarlagið undir Tjóð­ veldi. - Her snýr tað sum um frælsi og rættindi hjá ein­ um bólki at kunna liva og virka í samfelagnum á jøvn­um føti við øll onnur. Sam­stundis skal flokkurin eisini rúma frælsinum hjá teim­um trúgvandi at hava eina øðrvísið áskoðan á sam­kynt hjúnalag. Tað er í veru­leika­num ongin mót­ setn­ing­ur í hesum, men kynstr­ið hjá flokkinum og mær sum formanni er at finna javnvágina, tí frælsið hjá einum parti má ongantíð gera seg inn á frælsið hjá ein­ um øðrum parti, sigur Høgni Hoy­dal og leggur afturat: - Eg haldi, at lobbyisma av hesum slagnum er so týdn­ ing­ar­mikil fyri fólka­ræð­ið, at vit eiga at lynna undir hana held­ur enn at køva hana, sjálvt um hon ofta kann hava stórar innanfloks av­bjóð­ing­ ar við sær. Pengar stýra Líka so avgjørdur, sum hann stuðlar lobbyvirksemi hjá bólkum, ið arbeiða fyri javn­stilling av rættindum og berjast fyri veikum sam­ felags­bólkum, líka so sann­ førdur er Tjóðveldis-for­mað­ urin um, at allar antennur og para­dur eiga at vera uppi, tá eitt annað slag av lobbyismu ger um seg, nevniliga tann pen­inga­stýrda lobbyisman. - Eg geri greiðan skilnað ímill­um lobbyismu, sum virk­ar fyri javnrættindum, og lobbyismu, sum arbeiðir fyri seráhugamálum. Hetta sein­na hevur tíverri altíð havt fríar ræsur í Føroyum, tí politiska skipanin er so veik. Men ongantíð hev­ur lobbyin verið so pen­inga­ sterk sum nú, og henn­ara rá­styrki sæst eisini bein­ leiðis aftur í lógarverki og umsitingarligum manna­ gongd­um. Eitt nú eru tær sein­astu broytingarnar í ali­ lóg­ini og aliumsitingini at rokna sum reinar lex Bakka­ frost, og upp­sjóv­ar­vinn­an hevur ovurhonds vald, tá pelagiska tilfeingið verður Ingolf S. Olsen Hann er og hevur verið undir øgiligum trýsti or­ saka av ruðuleikanum og rumbli­num í sambandi við Skála­fjarð­ar­tunnilin. Ein verk­ætla­n, sum er vorðin ítøki­lig, tí ein effektiv lobby hev­ur ruddað slóð gjøgnum tær politisku og fíggjarligu forð­ing­arn­ar, ið hava verið á veg­num. Til hon loksins ren­di seg fasta í summar – tó helst bara fyribils. Men kortini rennur Skála­fjarð­ar­tunnilin ikki løg­manni til hugs sum tað fyrsta, tá hann verður spurd­ ur um, hvørjari lobby hann kenn­ir seg mest trýstan av. Í veruleikanum merkir løg­mað­ur næstan ikki bein­ leiðis lobbyávirkan á seg ella sítt embæti. - Nú havi eg sitið her í fimm ár, og í mínum stóli merki eg lítið til lobbyismu. Men eg síggi væl, at roynt verð­ur at trýsta ávís lands­ stýris­fólk, serliga tey, ið um­sita málsøki, har stór pen­inga­lig áhugamál eru upp í, sigur Kaj Leo Holm Jo­hanne­sen, løgmaður. Men hann heldur tað ikki vera ein trupulleika, so lein­ gi spælt verður við opn­um kortum. - Opin, reiðilig lobbyisma er góð og ein partur av fólka­ ræði­num. Men gongur hon fyri seg í tí dulda, verður hon illgrunaverd og suspekt, slær løgmaður fast. Líkist svartasta ongum Hann er heldur als ikki fegin um, at lobbyisman í summ­um førum nærum renn­ur saman við politiska myndug­leikan og almennu um­sit­ing­ina. Til dømis tá sam­ráð­ing­ar­nevnd­irnar sam­ráðast við onnur lond um fiski­rætt­indi og kvota­ býti, og um­boð fyri reið­ar­ ar­nar sita við rundan um sjálvt sam­ráð­ing­arborðið.­ - Tað líkist svartasta ong­um, og tað er eisini ein manna­gongd, sum heilt greitt eigur at broytast. Vit hava eisini tosað nógv um hatta, men tað er greitt, at hatta er nakað, vit skulu gera okkurt ítøkiligt við, sig­ ur løgmaður. Hann ásannar eisini, at aktør­ar­nir í alivinnuni hava øgi­liga makt, tá lógar- og reglu­verkið fyri alivinnuna skal snikkast saman Tað er samanumtikið í teimum peningaligu áhuga­ mál­unum, at hann sær størs­ ta vandan við lobby­ist­unum. - Tá vit tosa um fiski­ vinnu­nýskipan, so er tað ikki bara ein spurningur um tilfeingisgjald ella upp­boðs­ sølu, tí harði bardagin um tilfeingið vil framvegis vera har, sama hvussu býtt verð­ ur. Soleiðis er tað, sigur Kaj Leo Holm Johannesen. Hann ávarar tó ímóti at yvir­drama­tisera. Høgni Hoydal: - Vit skulu vara okkum fyri Hóast rættindi teirra samkyndu hóttir felags stevið í Tjóðveldi, so er formaðurin fegin um lobbyvirksemið hjá LGBT og øðrum áhugabólkum, ið ikki hava til endamáls at fáa sær peningaligan fyrimun Tað líkist svartasta ongum, at vinnan situr við sjálvt samráðingarborðið, tá samráðst verður um fiskiveiðiavtalur og kvotabýti. Tað sigur løgmaður, sum heldur, at mannagongdin eigur a broytast Løgmaður vil tálma vinnulobby Løgmaður heldur, at peningasterka vinnulobbyin eigur at tálmast, men humanir felagsskapir og rørslur og tey, ið arbeiða fyri áhugamálum hjá veikum samfelagsbólkum, skulu hava fríar ræsur at virka og ávirka, sigur hann