mánadagur 9. desember 2013síða 9

9 Mánadagur 9. desember 2013 · Nr. 142 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Vit fáa illa verið meira opin Ingolf S. Olsen Heðin Mortensen, borgar­ stjóri í Tórshavnar Kom­ mu­nu, kennist ikki við at­finn­ingarnar um vant­ andi opinleika í kom­mu­ nala arbeiðnum, sum Eyðun Jakobsen, bú­skap­ar­ frøðingur, og Jan Christian­ sen, fyrrverandi borgarstjóri, koma við aðra staðir her í blað­num. Atfinningarnar hjá Eyðuni Jakobsen eru tó ikki bara rættaðar móti Tórs­ havn­ar Kommunu men kom­ mununum generelt. - Eg skilji ikki atfinn­ing­ ar­nar, tí vit gera alt eftir reglun­um og meira afturat. Er nakað at fýlast á í so máta, so má adressan vera kom­ mu­nulógin sjálv, sigur Heðin Morten­sen. Hann heldurt tó, at vant­ andi áhugi hjá fjøl­miðlu­num fyri kommunala arbeiðnum kanska kann elva til ta fatan, at kommunurnar eru aftur­ latnar. - Tað er rætt, at ein pent uppsett fíggjarætlan við frágreiðingum ikki er liðug enn, hvørki á prenti ella á heimasíðuni hjá kom­ mununi, men beint eftir bý­ráðs­fundin, tá fíggjar­ ætlan­in varð samtykt, sendu vit gerðabókina til all­ar miðlarnar. Og síðani er tað bara at spyrja, um ivi er um nakað sum helst, men tað er bara ein sum spyr, og tað er Áki Bert­hold­sen á Sosialinum. Sein­as­tu nógvu árini hevur hann verið tann einasti journ­ al­ist­urin, ið møtir upp til býráðsfundirnar og ann­ars vísir kommunala arbeiðn­um áhuga, sigur Heðin Morten­ sen. Postlistar Hann kann tó ikki renna undan, at tað var við honum sum borgarstjóra, at kommunan gavst at hava postlist­ar­nar yvir inn- og út­ gang­andi post opnar fyri øll­ um býráðslimunum. - Jú tað er rætt, at teir blivu avskaffaðir, men har kann eg so avdúka, at vit hava ætlanir um at lata teir upp aftur fyri at royna, um býráðs­limirnir, sum nú eru, eru nóg væl at sær komnir at umsita henda opinleikan. Tað var nevniliga ein stórur trupulleiki við opnu post­ listu­num tá, at borgarar, sum av einari ella aðrari or­søk høvdu vent sær til kom­mu­nuna í góðari trúgv, kundu koma illa fyri, tí áðr­ enn teir vistu av tí, vóru teir og mál teirra knappliga í fjøl­miðlu­num. Tað vóru ávís­ir býráðslimir, ið ikki megn­aðu at handfara tann opin­leikan virðiliga. Men nú ætla vit so at royna aftur við post­listunum og seta nakrar regl­ur upp fyri hesum. Tí vit skulu hava opinleika, tað gangi eg inn fyri, sigur Heðin Morten­sen. Alment innlit Fundirnir í býráðs­nevnd­ unum eru fyri afturlatnum hurð­um, men borgarstjórin legg-ur dent á, at allir býráðs­ lim­irnir fáa avrit av fundar­ frá­greið­ingunum eftir fund­ ir­nar, so teir kunnu halda seg ajour. Og hann vissar um, at kommunan tekur lógina um al­ment innlit í stórum álvara. - Fyrr var ofta nógv rum­ bul um alment innlit, men vit hava gjørt rætningslinjur, sum øll starvsfólkini væl og virði­liga eru sett inn í, og sum hava til endamáls at avgreiða um­bøn­ir um alment innlit bæði væl og skjótt. Vit hava enn­tá gjørt eina løgdeild at greiða og greina allar løg­ frøðil­igar spurningar, sigur Heðin Mortensen. - Vit gera jú eisini mánað­ ar­rokn­skapir, sum verða lagdir fram og góðkendir á býráðs­fundunum, leggur hann afturat. Borgarstjórin sigur, at ynski um gjøgnumskygni í stóran mun eisini liggur aftan­fyri nógv umrødda keyp­ið av bygningunum hjá Bank Nordik í miðbýnum í Havn og í Húsagøtu við SMS. - Vit vilja savna fyrisit­ing­ ina á einum staði, og fyribils hava vit fingið hana savnaða á tveimum støðum umframt á ráðhúsinum. Fyrr var hon spjadd á eini tíggju støð runt í býnum. Tá tekniska um­sit­ingin í summar flutti í gamla bankabygningin í Steina­túni, kundu vit savna alla ta sosialu umsitingina í gamla posthúsbygninginum við Vaglið. Tað hevur stóran týdn­ing fyri opinleikan og borgara­tænastuna, serliga tá vit vita, at umsitingin fer at vaksa nógv, tí vit skjótt skulu um­sita eldraøkið eisini, sigur Heðin Mortensen. Øll í samgongu Ofta er tað andstøðan, ið varp­ar ljós á mál, sum hava uppi­borið størri almennan áhuga enn onnur mál. Men tá allir flokkarnir í býráðnum eru í samgongu, er ongin and­støða at draga ivamálini fram í ljósið. Men heldur ikki ta sannroyndina heldur borgar­stjórin vera nakran van­sa fyri gjøgnumskygni og opi­n­leika. - Vit hava eisini loyvi at vera ósamd um ynski, rað­ fest­inga­r, hvussu tingini skul gerast, sjálvt um vit hava eitt sam­starv­andi býráð, og vit eru bestemt heldur ikki samd um alt alla tíðina. Tað kemur eisini fram alment. Munurin er kanska bara tann, at størri ser­iøsite­t­ur liggur aftanfyri kjak­ini í býráðnum nú. Tá vit hava bæði samgongu og and­ støðu, so er tað ofta bara fyri at markera seg, at mál verða drigin fram og blást upp, sig­ ur Heðin Mortensen. Ringur at halda um Hann heldur eisini, at júst tað, at hann hevur alt býráðið aftan­fyri seg, noyðir hann at vera meira demokratiskan og semjusøkjandi, enn um hann bara hevði eina smala sam­gongu at hugsa um. - Eg má arbeiða annað­ leið­is nú enn fyrr, og eg brúki eisini nógv meira tíð upp á hvørt einstakt mál. Tað er jú tíðarkrevjandi og krevur bæði demokratiskt og diplomatiskt sinnalag at skula samansjóða sjón­ar­mið­ ini hjá 13 býráðslimum heldur enn 7. Øll skulu kunna kenna seg aftur og eisini kenna seg væl í býráðsarbeiðnum, sig­ ur borgarstjórin og leggur aftur­at: - Eg eri føddur formaður í fíggjarnevndini, og júst fyri, at allir flokkar skuldu kenna seg innanfyri, syrgdi eg fyri, at allir fingu umboð í fíggjar­ nevndini. Millum annað hetta heldur hann bera prógv um, at hann ikki er tann eina­ ræðis­harrin ella kongurin, ið Jan Christiansen ger hann til. - Nei eg haldi ikki á nakr­ an hátt, at eg eri eina­ráðandi. Tað er rætt, at eg arbeiði skjótt og nógv og eisini vil hava tingini at henda skjótt. Men aðrir býráðslimir ar­ beiða eisini skjótt. Eg hvør­ ki kann ella vil gera nakað einsa­mall­ur, sigur Heðin Morten­sen. Jan Christiansen er tó ikki tann einasti, ið heldur karis­mat­iska borgarstjóran hava í so stórt vald. Tað held­ur partamaður hansara Sjúrð­ur Olsen, býráðslimur og limur í fíggjarnevndini, nevni­li­ga eisini. - Heðin er ov sterkur, og hann kann vera ringur at halda um. Til dømis tá hann og umsitingin uttan so mikið sum at kun­na fíggjarnevndina brúk­tu fimm milliónir krón­ur upp á innrætta gamla banka­bygn­ ingin í Steinatúni, so tekniska deild kundi flyta inn har. Hann gekk eisini á odda at keypa bankabygningarnar. Eg tók tóundir við tí eins og hinir fíggjarnevndarlimirnir, men eg setti sum treyt, at so skuldu fleiri aðrir bygningar selj­ast. Tað tykist ikki fara at halda nú. Tað kunnu vera or­søk­ir til tað, men eg ætli kort­ini ikki bara at sita og láta sum onki. Tað er meira mát­in, sum Heðin ger tingini upp á, sum onkuntíð kann vera trupul at góðtaka, sigur hann. Borgarstjórin í Tórshavnar Kommunu heldur ikki, at kommunan er afturlatin, og hann vísir aftur, at hann er einaráðandi kommunur Hilmar Høgenni hevur sum so onga meining um, hvørt kommunurnar eru ov aftur­lat­nar ella ikki, men hann heldur tó ikki, at ein strang­ari eftirlitslóggáva er rætta amboðið at tryggja størri opinleika. Heldur ikki, tá enn ein stórur biti av landsumsiting, nevniliga eldra­øk­ið, um eitt gott ár eftir ætlan verður lagt út til kom­mun­ur­nar at umsita. Nøktandi lógarverk - Ein stýrislóg, altso kom­ munu­lógin, og rammulógir fyri serlig umsitingarøki er nóg mikið, tá tað snýr seg um at fremja eftirlit. Vit hava frammanundan dag­stovna­ lógina, ið er ein rammulóg, og sum áset­ir minstukrøvini til dag­stovna­økið, sum kom­ mu­nur­nar skulu lúka. Eisi­ni fyri eldraøkið er eitt upp­ skot um rammulóg gjørt. Í tí eru eisini áset­ing­ar um eftirlit, Her er tó lagt upp til, at kom­mun­ur­n­ar sjálvar skulu frem­ja eftirlitið, sigur deild­ar­stjórin. Sumt er roynt og annað skotið upp at gera í ávís­ um kommunum fyri at skapa størri opinleika um kommunala arbeiðið. Til dømis er Sunda Kommuna farin at senda bygd­a­ráðs­fundirnar bein­ leið­is á internetinum, Í Tórs­ havn­ar Kommunu vóru postlistarnir – list­ar yvir allan inn- og út­gang­andi post – fyrr opnir fyri bý­ ráðslimunum at fylgja við í, og Í klaksvík hava hugs­ an­ir verið frammi um at skipa fyri spurn­ar­um­før­um í bý­ráð­num, har bý­ráðs­limir skulu kunna seta bein­leiðis spurningar til nevnd­ar­ formenninar. Hilmar Høgenni heldur tað tó vera ivasamt, hvussu góð hesi hugskotini eru. - Í nógvum førum er talan um tvíeggjað svørð, tí roynd­ir aðra staðir vísa, at kom­munu­stýrislimir mest brúka hasi amboðini til per­ són­ligar markeringar, stað­ festir hann. Hilmar Høgenni, deildarstjóri í Almannamálaráðnum, heldur galdandi lógir vera nøktandi grundarlag fyri kommunala eftirlitinum - Eg haldi ikki, at vit fáa veri meira opin, enn vit eru nú, men trupulleikin er, at ongin uttan Áki Bertholdsen spyr um nakað, sigur Heðin Mortensen, borgarstjóri