týsdagur 28. januar 2014síða 9

9 Mikudagur 29. januar 2014 · Nr. 12 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 meldurin Rannvá G. Fossaberg Hann er maðurin, sum stend­ ur aftanfyri kendar sang­ skatt­ir so sum Hví, Tvær fjarðar, Hvønn ein mánadag, og hevur framført eitt nú Eitt sunnu­kvøld í plantasjuni og Rasmus óteljandi ferðir. Simme A. Jacobsen hevur í meir enn 50 ár verið virkin í tónleikin. Ein stórur partur av sangunum, sum hann var við til at gera og eisini fram­førdi, eru enn tann dag í dag fastur partur av sang­ heftunum, sum verða brúkt í veitslum. – Tá vit gjørdu hesar sang­ ir­nar, sum enn verða sungnir, vistu vit, at fólkunum fóru at dáma teir. Tað var eitt for­ nemmilsi, vit høvdu. Føroy­ ingum dámar væl at syngja, so skalt tú gera ein sang, sum fólk taka til sín, skal tað vera okkurt sangbært, sum øll kunnu syngja við til, sigur Simme, sum er 81 ára gamal og býr í vestubýnum í Havn saman við konuni Connie. Hóskvøldið skipar sang­ kórið Glymur fyri stórari heiðurs­konsert, har sangirnir hjá Simma eru í hásæti. Snýkti seg at klaverinum Simma hevur dámað tónleik alt tað, hann minnist og longu tíðliga í barnaárunum fang­aði tónleikurin unga havna­drongin. – Tað stóð eitt klaver heima hjá ommu og abba mín­um. Tað var eitt gamalt klaver, sum eingin slapp at nema við. Klaverið var trekt og ófantaligt, men eg minn­ ist, at ein mostir mín plagdi at brúka tað. Tá eingin varn­ aðist, plagdi eg at snýkja meg fram at klaverinum og royndi at spæla okkurt, for­ telur Simme. Sum 10 ára gamal fingu tey fyrsta klaverið heima í húsunum á Tinghúsvegnum, har Simme búði saman við for­eldrum og systkjum. Hetta var undir krígnum, og tað vóru ikki nógv ljóðføri at finna í Føroyum tá. – Eg fekk klaverið frá for­ eldrunum. Eg minnist væl, at nakrir eingilsmenn, sum vóru her tá, høvdu frætt, at vit høvdu eitt klaver heima hjá okkum, og tveir teirra spurdu so, um teir kundu koma heim til okkum fast eina­ferð um vikuna at venja klaver. Tað gjørdu teir so, og vitjaðu ein dag um vikuna tó ongantíð sama tíðspunkt, har teir so spældu á klaverið, eg átti, greiðir Simme frá. Tað var tó ikki bara kla­ verið, sum hevði hansara tokka. Sum 12 ára gamal byrj­ aði hann at spæla gittar. – Eg plagdi at vera í Vest­ manna og vitja mostur mína har. Tá fór eg eisini onkrar túrar á barnaheimið, sum var har, tí har var ein gittari, sum Nikolina Højgaard, leið­ arin á barnaheiminum, hevði arvað. Eg klimpraði upp á henda gittarin, og tað endaði við, at eg fekk hann til gávis, fortelur Simme, sum ikki hevði nótar ella annað at spæla eftir, men royndi seg bara fram sum frægast við gittarinum. Dansur í Tórshøll Øll barna- og ungdómsárini fylti tónleikurin nógv í lív­ inum hjá Simma. Í 1954 byrj­ aði hann saman við einum bólki av tónleikarum at spæla til dans í Tórshøll. – Vit vóru nakrir, sum tóku okkum saman at manna ein bólk. Fyrst spældu vit á eini vestanstevnu, og síðani byrjaðu vit at spæla fast hvørt mikukvøld í Tórshøll. Vit høvdu blásiinstrument, ein gittar og ein kontrabass við bara tveimum streingjum og so eitt gamalt klaver, for­ telur Simme og ristir á høvd­ inum, tá hann minnist aftur á, hvussu einfaldar um­støð­ ur­nar vóru tá. – Eg mátti spæla á hetta gamla klaverið, tí har var eingin annar, sum spældi klaver tá. Teir, sum høvdu spælt, vóru allir givnir, sigur Simme. Í eina tíð spældu teir fast hvørt mikukvøld. Tað var kvøldið, tá arbeiðskonurnar høvdu frí. Sunnukvøld var dansur í Sjónleikarhúsinum, og tá høvdu øll onnur frí eisini. – Vit fingu 40 krónur til­ samans fyri at spæla í Tórs­ høll. Einaferð gjørdu vit vrøvl og søgdu, at vit vildu hava dupulta løn. Tað fingu vit ikki, og tá fóru vit bara í kjallaran hjá Magnus Bærentsen, har vit spældu nøkur mikukvøld. Har kom bara alt ov nógv fólk, so tað var ikki leingi, so vóru vit aftur í Tórshøll, har vit hesa­ferð leigaðu okkum inn. Tá gjørdu vit eisini eitt felag, har fólk skuldu tekna seg sum lim fyri at sleppa inn í dans. Tað koyrdi í eitt ár ella so, tí tá kom fútin eftir okkum, av tí at øll sluppu í roynd og veru inn, og av tí tað var eitt felag, skuldu vit ikki betala skatt av inntøkunum. So fútin segði, at antin skuldu vit steðga alt fyri eitt, ella eis­ ini máttu vit rinda skatt av øllum inntøkunum tað árið, minnist Simme. Jazzur og tango Umstøðurnar at spæla til dans vóru á ongan hátt eins góðar, og tær eru í dag, vísir Simme á. – Vit høvdu ongar mikro­ fonir, so vit máttu bara spæla sum frægast. Sjálvur var eg noyddur at spæla rættiliga hart fyri at hoyrast millum blái­sinstrumentini, sigur Simme og flennir. Tónleikurin, sum teir spældu, var fyrst og fremst jazzur, sum var í hæddini tá seinast í 50unum. Norska útvarpið var nógv at hoyra í Føroyum um tað mundið, og tískil spældu Simme og bólkurin nógvar norskar sangir og annars tað, tey vóru uppvaksin við. – Tango mátti eisini vera við, tá vit spældu í Tórshøll. Tað var umráðandi, at ljósið bleiv dempað, tá tangotónar blivu spældir, tí tað var tá, at fólkini skuldu dansa tætt, fortelur Simme. Í 1956 fingu Simme og nøkur vinfók loyvi at leiga seg inn í einu hús oman­fyri Tinghúsvegin, har sløjd­ verkstaðurin hjá Kommunu­ skúlanum var. Har plagdu tey øll at hittast nakrar ferðir um vikuna, har tey sungu og spældu. Ein tíð, sum Simme minn­ist serstakliga væl. – Tað melur altíð okkurt lag í høvdinum. Er lagið nóg gott, skundi eg mær at skriva tað niður og geri síðani tekst til. Soleiðis havi eg altíð gjørt, sigur 81 ára gamli tónleikarin Simme A. Jacobsen. Hóskvøldið verður skipað fyri stórfingnari heiðurskonsert fyri manninum, sum hevur ríkað føroyska tónleikaheimin í meir enn hálva øld Havi altíð okkurt lag í høvdinum ...framhald á síðu 10 Mynd: Álvur Haraldsen