hósdagur 6. mars 2014síða 6
‹ fyrra síða allar 48 síður næsta síða ›
Tekstur á síðuni
Fríggjadagur 7. mars 2014 · Nr. 28
6
Sosialurin
Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000
TÍÐINDI
Marita á Rógvi
– Skal eg skriva, at eg eri
»støk« ella »gift«?«
Tvístøðu – tað upplivur
Marita Thomsen ferð eftir
ferð, tá hon kemur heim til
Føroyar við konu sínari Fi
orellu Montero. Tær hava
kent hvørja aðra í seytjan
ár – fimtan sum skrásettir
makar. Tær hava bæði búð
í Noregi, Danmørk, Peru og
London, har tær hava nomið
sær útbúgving sum ávíkavist
simultan tolkur og fólkalívs
tónlistafrøðingur. Í løtuni eru
tær búsitandi í London, men
tær droyma um at flyta til
Føroyar. Tær vilja nevniliga
halda eitt stórsligið brúdleyp
við hvítum kjóla.
– Fiorellu fer eingin at
nakrantíð at síggja í hvítum
kjóla, sigur Marita skemt
andi. Men ferðin mótvegis
dreyminum
um
brúðar
klæðini byrjar fyri seytjan
árum síðani í norka býnum
Flekke.
Gentukærleiki í Flekke
Tá ið Marita hevur staðið 1.
s í Hoydølum, fer hon sum
seytjan ára gomul til Noregs
at gera miðnámskúlan lidn
an. Hon skal ganga á einum
altjóða miðnámsskúli UWC
(United World College), sum
hevur tilknýti til Reyða
Kross. Hann savnar ung
dómar úr øllum heiminum
í norsku bygdini, Flekke. Tá
Marita setur seg umborð á
Atlantsflog, er hon ikki heilt
greið yvir, at hon er sam
kynd.
– Tá ið eg gekk í Hoydølum
byrjaði eg at varnast, at eg
var samkynd, men eg fall
ongantíð fyri nakrari gentu í
Føroyum, so eg legði líkasum
tankarnar til síðis. Eg visti
heldur ikki um onnur sam
kynd í Føroyum. Freddie Mer
cury var ein av teimum sam
kyndu persónunum, eg visti
um, sigur Marita flennandi í
horninum úr London. Marita
og Fiorella hava júst verið í
Peru og hildið jól, og tískil er
tað umvegis skype, at sam
røðan við Maritu fer fram.
Árið 1997 var øðrvísi við
víkjandi samkyndleika í Før
oyum – einki LGBT, eingin
felagsskapur, einki tos um
rættindi – einki. Tað tókt
ist, sum var samkyndleiki
als ikki til í Føroyum, fortel
ur Marita. Tískil kundi tað
vera trupult fyri ein ørkyml
aðan tannáring at koma úr
skápinum. Marita tosar tó
um tannárini við eina glaðari
og ljósari rødd. Hóast hon
hevur kent seg eitt sindur
øðrvísi vegna sín samkynd
leika, hevur hetta als ikki
darvað hennara tannár. Fyri
hana var tað bara so. Eingin
kreppa.
– Tað var ikki fyrenn eg
møtti Fiorellu í Flekke, at
eg noyddist at taka støðu til
tankarnar, men har var einki
at ivast í. Eg var forelskað, og
tað var tann mest natúrliga
kenslan í heiminum, sigur
Marita. Tað var tó ikki lætt
fyri tær báðar seytjan ára
gomlu genturnar at finna
saman í parlag.
Trek byrjan
Fyrstu tíðina eru Marita og
Fiorella bert vinkonur, hóast
Marita skjótt varnast, at hon
er forelskað í vinkonuni frá
Peru. Men kærleikin hevur
tað ikki lætt fyrstu tíðina.
– Tað gekk long tíð, áðren
Fiorella viðgekk, at hon var
samkynd. Hon er úr Peru,
og har eru tey ekstremt kon
servativ viðvíkjandi sam
kyndleika. Tað var sjálvandi
eitt sindur serligt fyri fam
ilju hennara, at Fiorella
hevði funnið sær ein maka,
sum var ættaður hinumeg
in heimin. At makin var ein
kvinna, gjørdi alt nógv verri.
Míni vinfólk og mín familja
vóru øgiliga opin okkara
parlag, men fyri familjuna
hjá Fiorellu var tað torskilt.
Tað var tyngjandi fyri hana,
at familjan tók frástøðu frá
okkara parlagi, sigur Marita.
Tær velja tó at viðurkenna
kærleikan, og eru alment
par í 3.s í Flekke. Tá 3.s er
lokin, velja tær báðar at taka
parlagið eitt fet víðari. Leiðin
gongur til Danmarkar.
”Brúdleyp” nr. 1
Marita og Fiorella eru nú
vorðnar 19 ár. Tær standa í
býráðshúsinum í sælendska
býnum Nykøbing. Her skal
hátíðarløtan fara fram. Mar
ita og Fiorella hava valt at
ganga saman í skrásett par
lag. Tað ber hvørki til at skrá
setast í Føroyum ella Peru, og
tí er Danmørk einasta landið,
sum kann hýsa teirra kær
leika. Dagin fyri ”brúdleypið”
hugsar Marita, at tær eru
ørar í høvdinum. Hvussu
kann hetta nakrantíð fara at
rigga? Men tá ið hon stendur
framman fyri brúð sínari á
býráðshúsinum, er hon ikki
longur í iva – hetta er tað
rætta.
– Tað var ein Las Vegas
andi yvir okkara ”brúdleypi”,
tí tað var so brátt. Vit vóru
langt heimanfrá, og vit høvdu
hildið tað loyniligt fyri fam
ilju Fiorellu, tí tey ikki høvdu
góðtikið hennara samkynd
leika. Tey hóttu við at kuta
sambandið, inntil hon bleiv
»vanlig« aftur. Vit høvdu
heldur ikki hvítar kjólar ella
ringar. Mín kjóli var grønur,
tí vit høvdu hvørki ráð ella
stundir at hugsa um tað, ið
hoyrir til eitt siðvant brúd
leyp, sigur Marita flennandi.
Látur hennara strálar gjøgn
um hornið. Ein hjartaligur
látur. Hon tykist glað, tá hon
tosar um ta hátíðarligu løt
una – løtan, tá ið tær gerast
ein eind. Láturin verður
skeptiskur, tá ið prátið fellur
á tann almenna sáttmálan,
sum tær skulu skriva undir.
»Skráseta vit eina
fyritøku?«
Marita og Fiorella hava kent
seg sum hjúnarfelagir, síðan
tær alment skrivaðu undir
at ganga saman í skrásettum
parlagi, hóast tær ikki eru
tað sambært lógini.
– Síðan vit giftust tann 8.
juni í 1999, havi eg sæð Fior
ellu sum konu mína. Hóast
lógin sigur nakað annað,
hevur eingin ivi verið í mín
um heimi.
Marita heldur, at tað
kendist løgið at skriva undir
almenna sáttmálan fyri skrá
sett parlag.
– Tá ið borgarstjórin hevur
hoyrt tvey greið og týðilig JA,
skuldu báðir makarnir skriva
undir – partnari 1 og partnari
2. Tað kendist løgið - eins og
at skráseta eina nýggja fyri
tøku, sigur Marita við einum
skemtiligum
tóna.
Tónin
gerst álvarsamur, tá ið hon
flytir seg yvir í tær tvístøður,
sum koma undan, tá ið hon
lendir á flogvøllinum í Vág
um.
Fráferð til Føroyar
Familja Maritu hevur øll árini
sýnt tolsemi mótvegis sam
kyndleika hennara. Tískil
fara Marita og Fiorella ofta
til Føroyar at ferðast, til tess
at vitja familju og vinir. Sam
bandið við familju Fiorellu
er vorðið nógv betur, og tey
góðtaka í dag parlagið mill
um genturnar, sum nú eru
vorðnar kvinnur. Tær hava
júst verið í Peru og hildið jól.
Føroyar eru, eins og Peru, eitt
konservativt land viðvíkjandi
rættindum hjá samkyndum.
Í tí sambandi koma nógvar
óneyðugar tvístøður undan
kavi, tá ið fráferðin er mót
vegis Føroyum.
– Skal eg skriva, at eg eri
støk ella gift, tá ið eg skal fylla
út skjøl? Skal eg nýta mína tíð
Kona mín er bert eitt
ferðafólk í Føroyum
Hvørja ferð 33-ára gamla havnardaman Marita Thomsen og kona hennara úr Peru lenda í vágunum, darva
avmarkingar teirra ferð. Tær báðar liva í skrásettum parlagi, men tað er ikki galdandi í Føroyum. Hetta
er ein trupulleiki fyri kvinnurnar, sum hava størri dreymar enn eitt ferðauppihald á tríggjar mánaðir.
Føroyska Marita Thomsen býr í London. Hon hevur livað í skrásettum parlag við aðra kvinnu í fimtan ár