hósdagur 6. mars 2014síða 40

Blaðnr. 28 · 7. mars 2014 8 VIKUSKIFTI LURTA LES & UPPLIV lagt til rættis: Eyðun Klakstein Minnini um tann fyrsta dystin í tí fyrsta HM-endaspælinum í fótbólti eru at finna úti á gøtuni í Montevideo Á ferð í Uruguay 7. partur Montevideo-búgvar áttu eina vakra tokstøð, sum nú er við at for­falla. Samstundis er stjórnin hjá José Mujica í gongd við at royna at gera rúsevnið, marijuana lógligt í Uruguay. Sjáldsami forsetin í Uruguay, José Mujica er í gongd við at syrgja fyri, at Uruguay fer at verða kent kring allan heimin fyri annað, enn bara fót­bólt og gott neytakjøt. Tað hevur vakt eitt bland av kenslum millum fólk í Uruguay, og eisini eitt bland av kenslum hjá fólki uttanfyri Uruguay, at tann sosialistiski forsetin, José Mujica, sum annars letur 90 pro­sent av tí hann forvinnur til góð­gerandi endamál, nú er farin at arbeiða fyri, at Uruguay skal gera rúsevnið, marijuana lógligt. Biður umheimin um hjálp Og José Mujica er veruliga farin útum landoddarnar hjá Uruguay, fyri at fáa stuðul fyri ætlan síni, at marijuana skal gerast lógligt. José Mujica vil hava umheimin at hjálpa Uruguay at verða eitt sosio­politiskt royndarland fyri lóg­ligum marijuana, fyri at gera enda á tí stóra, ólógliga rúsevnis­ handlinum. José Mujica hugsar nærmast í norðurlendskum breytum, tí hann vil hava, at staturin í Uruguay skal taka sær av søluni av marijuana, júst sum tað almenna í Finnlandi, Svøríki, Noregi, Íslandi og í Føroyum tekur sær av rúsdrekkasøluni í almennum einkarsølubúðum. Myndugleikarnir meta, at tað eru umleið 120.000 fólk í Uruguay, sum regluliga royna marijuana, og nú vil José Mujica, at staturin í Uruguay skal stýra søluni. Stóra grannalandið, Brasil, og USA, sum altíð vil hava eitt orð at siga í teimum amerikonsku heimspørtunum eru als ikki fegin um uppskotið hjá José Mujica um at gera marijuna lógligt. Tann viljasterki Mujica heldur kortini uppá sítt, og roynir at vísa á, at avleiðingarnar av ólógligum rúsevnishandli eru nógv verri, enn avleiðingarnar av rúsevnunum sjálvum. Fyrsta HM-málið úti á gøtuni Undirritaði og Ivan Eginsson Eysturland ferðaðust kortini ikki í teimum býarpørtunum í Monte­ video, har marijuana er nógv uppi og vendir. Tann eina dagin fóru vit út á gøtuna í Montevideo at Japanarar dyrka sang hjá føroyskum sangskrivarum Legendariskir spælimenn verða heiðraðir í Gøtu leygarkvøldið Við hvørt skulu verulig listafólk spíla seg út og fáa einglarnar at syngja Tað eru liðin 40 ár, síðani Spæli­menninir í Hoydølum fóru at spæla saman. Spælimenninir í Hoydølum var stovnaður sum spælimannabólkur á studentaskúlanum í Hoydølum í 1974. Beinanvegin var eftir­ spurn­ingur at fáa bólkin at spæla til dans og konsert. Nærum hvørt vikuskifti í trý ár var spælt í Vági, Fuglafirði, Klaks­vík, Skálavík, Sørvági, Nólsoy, Vest­ manna, Tvøroyri, nógvastaðni í Havn, í Húsavík og á Sandi. Spælimenninir gjørdist so við og við til eitt savningarstað, eisini fyri fólkatónleikarar úr øðrum londum. Tónleikarar úr Skotlandi, Svøríki, Noregi, Danmark og USA hava verið partur av Spælimonnunum í Hoydølum, og verða fleiri teirra eisini við til heiðurstiltakið, sum nú verður í Gøtu. Í 1977 vóru Spælimenninir á fyrsta sinni á konsertferð uttan­ lands og hava síðani ferðast kring allan heimin og spælt. Leygarkvøldið verður Spæli­ menninir heiðraðir í Gøtu á til­taki, ið verður kallað Vársfólk. Lut­takandi bólkarnir verða Spælimenninir í Hoydølum 1974 - 1978, Spælimenninir 1978 - 2014, Kvonn, Nólsoyar Spælimenn og Alister & co. Spælimansbólkarnir fara at spæla nakrar húskonsertir í nøkrum heimum í Syðrugøtu frá kl. 20.00 til kl. 22.00. Frá kl. 22.30 verða konsertir og dansur við somu bólkum í Tøting. Í norðurnorsku bygdini Berlevåg liva fólk einfalt og gudsóttandi. Tvær eldri kvinnur, sum búgva undir sama taki, hava tikið eina franska kvinnu til sín, eftir at hon flýggjaði undan ófriði í París. Hon tænir í húsunum og ger ikki nógv hóvasták burtur úr sær. Franska kvinnan eitur Babette og var einaferð ein kendur kokkur á fínari matstovu í París. Men í Berlevåg hevur hon lært at gera tann einfalda matin, sum fólkið har vil hava. Tá ið Babette vinnur 10.000 frankar í happadrátti heima í Fraklandi, ger hon av at skipa fyri veitslu í sambandi við hundrað ára dagin hjá gamla próstinum, sum var pápi kvinnurnar, hon býr hjá. Hon skipar fyri einari gourmet matskrá uttan sín líka, og fólkini í Berlevåg fáa ein smakk av fínasti fronsku matgerðini. Men hvat hendir, tá ið varna bygdarfólkið, sum eisini hava síni innanhýsis stríð, koma til veitsluna hjá Babette? Heimskendi danski rithøvundin Karen Blixen skrivaði nakrar framúr góðar søgur, og Babettes Gæstebud er ein klassisk og ævigtgaldandi søga um, at við hvørt skal listarfólkið gera sítt allarbesta og fáa einglarnar at syngja. Skaldsøgan er stutt og kann lesast eitt av myrku og køldu kvøldunum. Filmurin, sum byggir á søguna, vann eina Oscar heiðursløn í 1987. Føroyska sangskrivaraduoin Baroli Music, ið eru Bárður Háberg og Óli Jógvansson, liggur hesa vikuna nummar 1 á japanska sølulistanum við 46.000 seldum fløgum saman við songkvinnuni Koda Kumi. Lagið LOL er fyrsta stakfløgan av nýggju fløguni hjá Koda Kumi, ið hevur selt seg upp á ovastu rók á japanska sølulistanum. Koda Kumi er vælumtókt songkvinna í Japan, sambært Baroli, ein av best umtóktu tón­lista­fólkunum har. Lagið er sambært Bárði Háberg úr Baroli eitt fjollilag, kanska fellur tað ímillum Gangnam Style og The Fox, og teksturin er eitt bland millum japankst og enskt. Baroli hava seinastu árini skrivað tónleik til alt fleiri tón­ leika­nøvn bæði í Asia og USA, millum annað var sangurin Better in Stereo úr Disneyrøðini Liv & Maddie eitt stórt hitt og er ivaleyst mest seldi føroyski sangur nakrantíð. Niels Uni Dam LES! Spælimenn spælið! Tá Berlevåg slapp at smakka París Føroyingar toppa í Japan Marijuana, HM-málið og niðurlagda tokstøðin