hósdagur 13. mars 2014síða 8

Fríggjadagur 14. mars 2014 · Nr. 31 8 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Marjun Dalsgaard Fyri nógvum árum síðani varð avgjørt politiskt, at eing­in, sum ikki tørvar við­ ger, skal búgva á psykiatr­ iska deplium. Síðani eru brúkt­ar milliónir til at røk­ ka hesum málið, og við sam­ býli­num Eystan Heyg, sum hev­ur 16 íbúðir, skuldi setast enda­ligt punktum fyri einari tíð, har fólk við sálarligari sjúki hava fastan bústað á psykiatriska deplinum, hó­ast tey ikki eru í viðger. Polit­iskt er eingin ivi um, at sam­býl­ið Eystan Heyg varð bygt til tey, sum enn búgva á Psykiatriska Deplinum. Av tí at lógin varð broytt, hev­ur landsstýriskvinnan í almannamálum, Anni­ka Olsen, tó valgt, at síðu­stilla tey við restina av bíði­lista­ num hjá Al­manna­verkinum, og tey fáa sostatt ikki framí­ hjá­rætt til sambýlið Eystan Heyg. - Lógin varð broytt, tí tað virkaði eitt sindur fýr­kantað, at tað skuldi standa við lóg, hvør skuldi búg­va í sambýlinum, tí hvat nú, um tey ikki vórðu skikkað at búgva har, tá ið avtornaði, sigur Tormóður Stórá, leiðandi yvirlækni á Psykiatriska Deplinum. Bæði hann og Karsten Han­sen, heilsumálaráðharri, legg­ja tó áherðslu á, at tað alla tíðina var meiningin, at hesi fólkini skuldu hava framí­hjá­rætt til íbúðirnar, men at tað nú er vandi fyri, at tey standa við sviðusoð. Nú standa tey á einum bíði­lista saman við 37 øðrum til Eystan Heyg. Í alt 49 fólk við sálarligum avbjoðingum stan­da á bíðilista til bústað hjá almannaverkinum í dag. Politiskt fallit Tormóður Stórá óttast fyri, at tey 15 fólkini aldrin koma út av sjúkrahúsinum. - Tá eg hoyrdi svarið frá Anniku - ja, tá bleiv eg bang­ in fyri, at hesi fólkini aldr­in koma út, sigur hann. Hann er sannførdur um, at verð­ ur tað ikki nú, verður tað aldrin. - Nú eru brúktar eini 40 - 50 milliónir krónur uppá, at fáa hesi fólkini út úr heilsu­ verkinum. Um tað ikki eydn­ ast í hesum umfarinum, so eri eg sannførdur um, at tað aldrin verður til nakað, og so er politiska projektið koll­ sigt, sigur hann. Fleiri av búfólkunum hava glett seg til sítt nýggja heim - onnur stúra, tí tað er ein stór broyting og av­ bjóð­ing, tí tey hava verið á Psykiatr­iska Deplinum í so nógv ár. Men ein psykiatriskur dep­il er ikki eitt stað, har fólk skulu búgva, sigur Tor­ móð­ur Stórá. - Hetta hoyrir ikki heima í einari nútímans psykiatri. Støðan ávirkar sjálvsagt menn­ingina á deplinum, ið held­ur átti at gjørt nakað við økispsykiatriina, sigur hann. Á Psykiatriska Deplinum hava tey gjørt sítt til, at bú­ fólk­ið er so væl fyrireikað til at flyta sum gjørligt. - Vit hava havt seks fólk búgvandi í einum slag av sam­býlið, so tey eru von við hendan háttin at búgva uppá, sigur Tormóður Stórá. Í dag eru tó bert fimm av teim­um á lívi. Tormóður Stórá stað­fest­ ir, at øll, sum hava fastan bú­stað á psykiatriska depli­ num í dag eru før fyri at búgva í sambýlinum, Eyst­an Heyg. Spurningurin er bara, hvussu nógva røkt al­manna­ verkið er til reiðar at veita teimum. - Summi hava tørv á nógv­ari røkt, men tað er røkt, sum tey fáa í dag, og sum tey líka væl kunnu fáa á sambýlinum, sum á Psykiatr­iska Deplinum. Spurn­ing­ur­in er bara, um man vil gjalda fyri tað í al­ manna­verkinum, sigur Tor- móð­ur Stórá. Einans 15 eftir Í 80'unum, tá politikarar á fyrsta sinni byrjaðu at tosa um, at fólk, ið ikki eru í viðger skulu flytast út av sjúkra­húsinum, var talan um 40 fólk, sum høvdu fast­ an bústað á Psykiatriska Depli­num. Í dag eru tey 15. Nøk­ur fá eru flutt út, men bróð­ur­parturin er farin, og vórðu aldrin útskrivað, greið­ur Tormóður Stórá frá. Karsten Hansen, heilsu­ mála­ráðharri, er avgjørdur í máli­num. Tað má ikki henda at hesi 15 fólkini, sum búgva á PAykiatriska deplinum í dag aldrin fáa sítt egna heim, sig­ur hann. - Tað má ikki henda, at tey aldrin fáa sítt egna heim utt­an fyri sjúkrahúsverkið - tað er ikki virðiligt lív, sigur hann. Annika Olsen sigur, at hon tekur undir við, at tey fast­búgvandi á Psykiatriska Depli­num eiga at fáa eitt heim, og at hon vónar, at hetta fer at eydnast í ár. Hon vil tó ikki geva teimum framí­hjá­ræt­tindi, og tað tyk­ ist sum, at tað er har trupul­ leikin liggur. - Nú kann tað sjávlsagt vera, at hesi fólkini fáa bú­ stað Eystan Heyg, men hví skal landstýriskvinnan lata ein bíðilista upp, sum ger, at tey nú standa á jøvnum fóti við 49 onnur, spyr heilsu­ mál­a­ráð­harrin. Leiðandi yvirlæknin á Psykiatriska Deplinum, Tormóður Stórá, óttast, at tey 15, sum enn hava fastan bústað á deplinum ongantíð sleppa av sjúkrahúsinum Marjun Dalsgaard Á einari síði hava vit heilsu­ mála­ráðharran, sum vil hava, at liðugtviðgjørd sálar­ sjúk fólk sleppa at flyta út av Psykiatriska Depli­num og inn í sambýlið fyri fólk við sálarligum av­bjóð­ing­ um. Hinumegin stend­ur landstýriskvinnan í al­ manna­málum, sum hevur fing­ið ábyrgdina av teimum 16 íbúðunum, sum á sinnið skul­di byggjast til hesi fólk­ ini, men sum nú hevur latið upp ein bíðilista innan al­ manna­verkið, so øll, sum stan­da har í dag kunnu søkja. Stríðið millum Al­manna­ ráðið og Heilsumálaráðið byrj­ar at líkjast einum stríði um, hvør skal hava ábyrgd­ ina av hesum fólkum, sum polit­iska skipanin hevur svik­ið í so nógv ár. Annika Olsen hev­ur avgjørt, at ein visita­tións­ nevnd skal taka støðu til, hvør av teimum, sum standa á bíðilista til sambýli Eystan Heyg eru best skikkað til at búg­va har, og hvørji passa sam­an til at búgva har. Heilsuverkið í minniluta Tað er landsstýriskvinnan, sum setir visita­tións­nevnd­ ina, og í nevndini sita fýra um­boð, harímillum er Tor­móð­ur Stórá, leiðandi yvir­læk­ni á psykatriska depli­num - hann umboðar heilsu­verkið, men sigur, at hann er í minniluta, tí hini um­boð­ini eru frá al­manna­ verki­num. - Eg kann ikki avgera, at hesi 15 fólkini skulu búg­ va Eystan Heyg, tí um al­ mannaverkið heldur, at tey skulu verða verandi á psykiatr­iska deplinum, so verða tey tað, sigur hann. Tað, sum bæði Tormóður Stórá og nógvir løtingslimir sak­na, er ein trygd fyri, at utt­an mun til, hvør skal búg­ va Eystan Heyg, so verða tey fólkini, sum hava fast­an bústað á Psykiatriska Depli­ num flutt út úr sjúkra­húsi­ num og fáa eitt heim uttan­ fyri heilsuverkið. Skulu tey 15 sálarsjúku, sum ongantíð eru útskrivað av Psykiatriska Deplinum, framvegis hava fastan bústað á sjúkrahúsinum og sostatt framvegis vera ábyrgdin hjá heilsuverkinum? Ella skulu tey hava eitt heim til fólk við sálarligum avbjóðingum og harvið gerast ábyrgdin hjá almannaverkinum? Visitatiónsnevndin Nevndin ið skal avgera, hvør er best skikkaður at búgva í sambýlinum, Eystan Heyg, er sett av Anniku Olsen, landstýriskvinnuni í almannamálum. Í henni sita: • Tormóður Stórá, leiðandi yvirlækni á Psykiatriska Deplinum • Hallur Thomsen, Depilsstjóri í Menningardeplinum, Almannaráðið • Ingun Mohr Jacobsen, Depilsstjóri í Trivnaðardeplinum, Almannaráðið • Hermann Mortensen, Deildarleiðari Trivnaðardeplinum, Almannaráðið Psykiatriski Depilin Tað er nú ella Sálarsjúk politiskar kastibløkur Annika Olsen vil ikki lova, at tey seinastu fastbúgvandi á Psykiatriska Deplinum fáa eitt heim, nú sambýlið Eystan Heyg er um at vera liðugt