mánadagur 17. mars 2014síða 7

7 Mánadagur 17. mars 2014 · Nr. 32 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Hann vísir á, at um eftir­ litsmyndugleikin, Jarð­feingi, skuldi valt Røkt fram ­um SEV í seinasta vind­orku­út­ boðnum, so hevði tað sam­ bært tøl­um hjá Jarðfeingi kost­að elbrúkaranum 2,5 milli­ónir krónur meira um árið, tað eru góðar 30 milli­ ónir krónur fyri samlaðu verk­ætlanina. – Her mugu vit sostatt sum politiskur myndugleiki meta um, hvørt hesin bein­ leiðis meirkostnaðurin stend­ur mát við vinningin av at fáa ein nýggjan veitara inn á vøllin – ein nýggjan veitara, sum sannlíkt kundi verið við til at økja um nýhugsanina, innovasjónina, sigur Johan Dahl. Liberalisering Tó at hann aftrar seg við at trumfa sínar hugsanir um SEV-ognarskapin og kapp­ ingarfortreytir ígjøg­num, so ætlar vinnumálaráðharrin í øllum førum at halda fast um liberaliseringina, sum kom við elveitingarlógini í 2007. Hon ásetir millum annað, at nýggir veitarar skulu hava møguleika at bjóða seg fram og vinna út­boð, um teir eru kapp­ingar­førir. – Sjálvt um teir nýggju veitararnir ikki vinna út­ boðini, so leggja teir trýst á verandi veitara. Eg eri mill­ um annað sannførdur um, at Røkt hevur verið við til at flutt SEV skjótari fram móti vindorkuni, enn stóra orkufelagið annars vildi gjørt, umframt tað at lut­ tøkan hjá Røkt í seinastu vind­orkuútboðunum hevur fingið SEV at kýtt seg eyka nógv at fáa el-søluprísin niður, sigur Johan Dahl. Einkarrætturin hjá SEV til vatnorkuframleiðsluna gekk út í oktober í fjør, men loyvið varð fyribils longt til 30. apríl í ár, meðan el­ veitingareftirlitið undir Jarð­ feingi viðger umsóknina hjá SEV um nýtt loyvi til vatn­ orkuna. ­– Í hesum sama viðfeingi haldi eg eisini, at vit skulu nýta liberaliseringshugsanirnar frá vindorkuøkinum og sum minsta mát liberalisera vatn­orkuframleiðsluna, so at aðrir fáa møguleika at bjóða inn. Men hetta málið er til viðgerar í elveitingar­ eftirlitinum, so her er eingin niðurstøða um hetta enn, sigur vinnumálaráðharrin. - Í hesum sambandi er tað tó ein sannroynd, at SEV við síni støðu sum netfelag hevur ávísar kappingarfyrimunir, sum kunnu gera, at felagið á óhepnan hátt kann ávirka eitt­hvørt útboð til egnan fyri­ mun. Í nøkrum førum vildi eitt útboð, har SEV sleppur at bjóða við, tískil einans verið eitt eiti. Tí eiga vit sjalvandi fyri hvørja verkætlan at meta, um útboð er rætta am­boðið at skapa kapping, leggur hann dent á. Tað eru kommunurnar, ið eiga SEV, og tær vóru alt ann­að enn fegnar um heildar­ætlanina fyri el­ orku­økið, sum Johan Dahl, lands­stýrismaður í vinnu­ málum, borðreiddi við í 2011. Hann hevði havt ein arbeiðsbólk at standa fyri hesum ar­beið­num. Í einum hoyringssvari til Vinnumálaráðið, dag­ fest 17. februar 2012, fýl­ast kommun­urnar og stýris­ formaðurin í SEV harðliga á, at tilgongdin til heild­ ar­ætlanina als ikki hevur verið nøktandi. Millum annað skriva tey soleiðis: ”Hóast kommunurnar eru eigarar av elskipanini í land­inum, eru tær ikki um­ boðaðar í arbeiðs­bólkinum, men fáa saman við øðrum áhugapørtum status sum kontakpersónar, sum verða kunnaðir og hoyrdir eftir tørvi. Hetta kann á ongan hátt góðtakast. Uppskot til arbeiðs­ setn­ing og samanseting av ar­beiðsbólki átti sjálvsagt at verið viðgjørt politiskt í samráð við kommunurnar sum eigararnar av SEV og Vinnumálaráðið, sum hevur yvirskipaðu ábyrgdina av økinum. Í øðrum lagi átti umboð fyri SEV at verið sjálvskrivað sum limir í arbeiðsbólkinum. At SEV, sum liggur inni við størstu føroysku vitanini um el­ skipanir, ikki luttekur í arbeiðinum, men fær status sum kontaktpersónur, og í besta lagi skal koma við onkrum íkasti eftir umbøn frá arbeiðsbólkinum, er ikki nøktandi.” Vantandi álit Og um avleiðingina av hesum skriva eigararnir av SEV: ”Tilmælir og niðurstøður í heildarætlanini eru í stóran mun merktar av, at kommunurnar og SEV ikki hava luttikið í arbeiðinum. Hugburðurin mótvegis SEV og kommununum tyk­ ist yvirhøvur merktur av vantandi áliti. Innihaldið, greiningar, niðurstøður og tilmælir í heildarætlanini eru sum heild sera ivasom, og í summum førum bein­ leiðis villeiðandi. Undirritaðu feløg kunnu bert staðfesta, at fyri­liggj­ andi heildar­ætlan ikki er eitt nøkt­andi grundarlag fyri politiskari viðgerð, til­ tøkum og møguligum lógar­ broytingum, sum heildar­ ætl­anini annars var ætlað at verða sambært arbeiðs­ setn­inginum.” Kommunurnar stað­ festa eisini, at ein av niður­støðunum í heildar­ ætlanini er, at verandi ognarskapurskapur hjá SEV er ein forðing fyri menning og virkisfýsni á elorkuøkinum, og at tað tískil er neyðugt, at landið yvirtekur eigaraskapin frá kommununum. Í hesum sambandinum sóknast tær eftir neyv­ari útgreiningum av ognar­ viður­skiftunum og einari virðisáseting av SEV. Sundurskiljing Heildarætlanin leggur upp til, at SEV verður skilt sundur í tvær eindir, eina neteind og eina fram­leiðslu­ eind, men kommurnar halda onga haldgóða grundgeving vera fyri hesum. Tær halda ikki, at hædd verður tikin fyri støddini á føroysku elskipanini og vísa á eitt EU-direktiv (EU-direktiv 2003/54/ EF), sum verður nýtt sum grundarlag, tá elskipanir í EU skulu býtast sundur í framleiðslu- og neteindir. Her ger artikel 26 í nevnda direktivi undantak fyri el­ skipanum, sum eru minni enn 500 gigawatt-tímar (GWh) um árið, og tann før­ oyska framleiðslan er bara gott og væl helvtina av hes­ um (291,6 GWh í 2012). Hoyringssvarið er skriv­ að undir av Gunnvu við Keldu, táverandi forkvinnu í Kommunusamskipan Før­ oya, Asbirni Djurhuus, tá­ verandi formanni í Før­oya Kommunufelag, og Jákupi Suna Lauritsen, stýris­for­ manni í SEV. Spurdur, hví umboð fyri kommunurnar ikki vóru við í arbeiðsbólkinum, sum orðaði heildarætlanina, sig­ ur Johan Dahl, at tær vóru við í hoyringsbólkinum tá og sjálvsagt nú eru við til at gera ítøkiligu virkis­ætl­ anina. – Tær viðmerkingar, sum kommunurnar høvdu til heildar­ætl­an­ina, eru grundarlag undir ver­andi arbeið­inum við virkis­ætl­ anini. Virkis­ætl­anin er ein roynd at saman­sjóða sjónar­miðini hjá kommun­ unum og landinum og at finna semju um framtíðar­ leistin fyri orkuøkið, sigur Johan Dahl. Sera ivasamir eigarar orkupolitikkur