hósdagur 20. mars 2014síða 44

Blaðnr. 34 · 21. mars 2014 12 VIKUSKIFTI Samrøða Simona Weihe simona@sosialurin.fo Ein av teimum yvir 100 teilendingunum í Føroyum er 37 ára gamla Saijai Absa­ lonsen. Saijai er gift Ragnari Absalonsen og tey hava síðan seinasta summar búð í Havnardali í Havn. Tey giftust í Teilandi í mai 2011, har tey høvdu búð saman í nøkur ár. Tey eiga tvey ára gamla sonin Connor, og vænta næsta barn sítt um ein góðan mánað. Ragnar siglir. Tað gjørdi hann eisini, tá tey bæði búðu í Teilandi. Hann er burtur í fýra vikur og so heima í fýra. Tá hann er umborð tosa tey um Skype. Eg eri rættiliga forvitin at vita, hvussu tað er hjá Saijai at finna seg til rættis í hesum lítla, kalda landinum. Hvussu umstøðurnar eru at læra seg mál­ið og hvørjar dreymar hon hevur í sín­um nýggja heimlandi. Eg vitji hana í hennara hugnaliga heimi. Tað angar so væl í køkinum av góðum kryddi. Dúkar, myndir og brúks­lutir bera boð um aðra mentan. Grøna teið, sum Saijai skeinkir mær, er so frískt og leskiligt. Lítli sonurin hevur krím, so hann er ikki í vøggustovu hend­an dagin. Hann situr so fittur og fylgir við øllum. Tað er so friðsælt hesa løtuna. – Í Teilandi búgva 65 milliónir fólk. So tú kanst ætla, at har er ein øgil­igur meldur. Veðurlagið er gott og landið vak­urt við framúr flottum strond­um, fortelur Saijai, og heldur fram: – Men mær dámar væl her í Før­ oy­um. Landið er vakurt og her er so friðar­ligt og trygt. Fólkið er fyri­kom­ andi, men kuldan skal eg venja meg við. Teilendskir vinir hava sagt mær, at tað tekur bara eini 2-3 ár at venja seg við veðurlagið, so tað er ikki so galið. Eg spyrji Saijai, um hon hevur hugsað um at fáa sær eitt arbeiði? – Eg eri við barn, so eg hugsi ikki um at fara út á arbeiðsmarknaðin júst nú. Høvuðsorsøkin til at vit fluttu vestur­um, er tí vit vilja at børnini skulu vaksa upp í Føroyum, tí her er so trygt og frítt, og at tey kunnu fáa góða skúla­gongd og útbúgving. Eg síggi fyri mær, at tá børnini verða størri, fari eg út aftur á arbeiðsmarknaðin. Eg havi arbeiðs­royndir frá sjálvtøkuhandlum í Teilandi. Hvat tað so verður til, tað fer tíðin at vísa. Undirvísingin í føroyskum Tað stendur útlendingum í boði at fáa í minsta lagi 40 tímar undirvísing í før­ oyskum. Hesum tilboði tók Saijai av. Í flokkinum vóru fleiri tjóðir um­boðaðar og undirvísingarmálið var enskt. Hóast Saijai dugir væl at málbera seg á ensk­ um, so er ikki altíð so lætt at skilja alt, tá enskt verður brúkt sum undir­ vísingar­mál. Hon gavst, tá hon hevði gingið einar 30 tímar. Hon helt tað var ov trupult at fylgja við og fekk ov lítið burturúr. Hon ætlar sær tó í gongd við undirvísingina seinni. Annars heldur hon, at nógvir før­ oy­ingar duga væl at tosa enskt, so hon klárar seg á tann hátt. Saijai ynskir annars, at sonurin, sum eins og børn flest er skjótur eftir før­oyska málinum, eisini skal duga móður­mál hennara. Í Teilandi eru fýra ymisk mál. Tai er høvuðsmálið, sum tey flestu duga. Maturin Saijai flennur, tá hon hugsar um, hvussu tað var at koma til Føroya: – Her kann eg ikki verða, her fái eg ikki onki at eta, hugsaði eg. Men ráð vóru fyri tí. Hon sigur at tað er lætt at fáa hendur á frukt og grønmeti, men tá tað kemur til serligar sósir, kryddarí og annað, sum hoyrir teilendskari matgerð til, so er lítið at fáa. Men tann trupulleikan hava tey loyst við at fáa útlendskar kokkar í Føroyum at bíleggja servørur úr Danmark. Hon kennir fleiri tei­lend­ ingar, so tey hugna sær viðhvørt saman við sínum lívrættum. Eitt ár í senn Saijai greiðir frá, at hon eina ferð um árið skal biðja um loyvi at vera í landinum. Tað skal hon helst gera tríggjar ferðir, til hon fær varandi uppi­haldsloyvi. Hvussu nógv ár ganga, áðrenn tú fært uppihaldsloyvi og um tú fær tað, tað hevur nakað at gera við, um tú ert giftur, hevur arbeiði osfr. Heimlongsul Eg spyrji Saijai, um henni leingist eftir heimlandinum? – Jú, sjálvsagt eru løtur, har mær leingist eftir øllum har heima. Men eg havi tað gott her, so tað er ongin trupul­leiki. føroyingar Tað búgva fólk úr 53 ymiskum tjóðum í Føroyum. Av teimum vóru í november, tá teilendski sendiharrin Í danmark vitjaði í Føroyum, 102 teilendingar. Sendiharrin nýtti høvið at hitta landsmenn sínar og at hoyra um teirra umstøður her í landinum Nýggir Góð verforeldur Elsa og Absalon Absalonsen, verforeldrini hjá Saijai, avmyndað á gullbrúdleyps­ ferðini í Teilandi í 2012 Tað hevur ómetaliga nógv at siga, tá tú kemur til eitt fremmant land, at tú hevur góð og hjálpsom fólk rundan um teg. Foreldrini hjá Ragnari, Elsa og Absalon, eru glað fyri verdóttrina. Ragnar er jú nógv burtur, so tað hevur nógv at týða fyri hann at vita, at foreldrini eru har og stuðla Saijai í gerandisdegnum. Connor gongur í vøggustovu í dagstovninum í Havnardali Sósir og soya av ymsum slagi hoyra heima í køkinum hjá Saijai