hósdagur 3. apríl 2014síða 37

Sosialurin nr. 40 · 4. apríl 2014 5 VIKUSKIFTI Samrøða Rannvá G. Fossaberg rannva@sosialurin.fo Tað eru tey fæstu 18 ára gomlu, sum hava verið ígjøgnum eins nógv og Teitur Hvidbro úr Havn. Í hálvttriðja ár var hann álvarsama sjúkur av blóð­krabba, eisini nevnt leukæmi, og mátti alla hesa tíðina vera knýttur at barna­deildini á Ríkis­sjúkrahúsinum í Keyp­manna­havn, har hann fekk við­ gerð. Sjúkrahússong, tablettir, dropp, fepur og pína var í næstan trý ár part­ ur av gerandisdegnum hjá Teiti. – Sjálvandi hevur tað verið ótrú­ liga hart. Tað ringasta var at vera burt­uri frá familju, vinfólkum og ann­ars øllum tí kenda í Føroyum í so langa tíð, sigur Teitur, sum seinasta summar fekk at vita, at nú var hann frískur og kundi fara heim til Føroya aftur. – Tað eru nokk tey bestu boðini, eg nakrantíð havi fingið, sigur Teitur Hvidbro. Hann velir at fortelja sína søgu, tí tað eru nógv fólk, sum ikki vita, hvat tað vil siga at vera tann­ áringur og blíva raktur av eini so álvar­samari sjúku sum blóðkrabba. Var illa fyri Tað byrjaði alt fyrst í desember í 2010. Allan jólamánaðin kendi Teitur, sum tá var 15 ára gamal, seg ikki væl. Hann bleiv við at vera sjúkur, hevði fepur og spýði. – Eg hugsði ikki, at tað var nakað álvar­samt, men eg merkti bara, hvussu illa fyri eg var. Og so helt eg sjálv­andi, at tað var løgið, at eg ikki bleiv frískur aftur, soleiðis sum mann van­liga verður, tá mann er sjúkur, greiðir Teitur frá. Beint eftir at jólini og nýggjárið vóru farin aftur um bak, fór Teitur til læknan, tí hann kendi ongan bata yvir­høvur. Ymsar royndir blivu tiknar, og so var ikki annað at gera enn bíða eftir nærri boðum. Longu nakrar tímar seinni ringdi læknin heim til foreldrini hjá Teiti. – Eg lá á sofuni og svav, tá mamma kom inn í kamarið og segði við meg »Teitur, nú er okkurt alvorliga galið. Vit mugu beinanvegin fara á barnadeildina á Landssjúkrahúsinum, tí læknin skal fortelja okkum okkurt um, at tú ert sjúkur«, fortelur Teitur, sum minnist væl ta løtuna. – Bæði mamma og babba grótu, og rættiliga skjótt kom omma til okkara, og hon græt eisini. Sjálvur sat eg bara og visti ikki heilt, hvat eg skuldi halda um støðuna, minnist Teitur. Á barnadeildini fortaldi læknin, at út frá blóðroyndunum, sum vóru gjørd­ar, kundu tey við næstan fullari vissu siga, at Teitur hevði blóðkrabba, tí øll tølini bendu á tað. – Eg hugsaði ikki ordiliga nakað, beint tá hann fortaldi tað. Mamma og babba grótu, men eg visti ikki heilt sjálvur, hvussu eg skuldi reagera upp á tey boðini. Ein sjúkrasystir bað meg leggja meg á eina briks, og so fekk eg okkurt dropp í hondina. Tá hugsaði eg »Ná, nú byrjar hetta«, sigur Teitur, sum ikki reiðiliga visti, hvat hann hevði í væntu næstu tíðina. – Eg havi ongantíð kent nakran, sum hevur krabbamein, men hinvegin hoyrir mann javnan um krabbamein, og tí visti eg, at hetta var rættiliga álvar­samt. Men akkurát hvat tað var, sum eg skuldi ígjøgnum næstu tíð­ ina, tað hevði eg ikki hóming av, sigur Teitur. Hann vísir á, at tað ikki var so­leið­ is, at hann beinanvegin fór at hugsa um deyðin, tá hann fekk at vita, at hann hevði krabbamein. – Tá tú ert 15 ár, hugsar tú ikki um deyðan, og tað gjørdi eg heldur ikki, hóast eg fekk staðfest blóðkrabba. Glað, skallut børn Longu næsta dag fór Teitur til Dan­ markar við fyrsta flogfarinum tann dagin. Mamman var við honum, og hon royndi at fyrireika sonin upp á tað, hann kundi vænta at síggja á deildini fyri krabba­meinssjúk børn á Ríkis­sjúkra­húsinum. – Mamma fortaldi mær, at eg fór at síggja ting, sum eg ikki hevði upp­ livað fyrr. Skallut, hálvdeyð børn, sum vóru øgiliga illa fyri. So tað var eg fyri­reikaður uppá, fortelur Teitur, sum bleiv koyrdur við einum Falck- bili beinleiðis úr flogfarinum og til Ríkis­sjúkrahúsið. – Eg haldi ikki, at eg kendi meg so sjúkan júst tá. Eg havi eina mynd, har eg júst eri komin inn í bilin at liggja, har eg smílist og geri ein tummil upp til myndatóli, sigur Teitur. Teitur vann á – Tá tú ert 15 ár, hugsar tú ikki um deyðan. Tað gjørdi eg heldur ikki, hóast eg fekk krabbamein. Men onkursvegna broytist alt, og einki er, sum tað plagar, og tað setur nakrar tankar í gongd. Soleiðis sigur 18 ára gamli Teitur Hvidbro, sum í tvey og eitt hálvt ár var til viðgerðar fyri blóðkrabba á Ríkissjúkrahúsinum. Í dag er hann frískur, hóast hann dragist við onkur hjáárin av teimum mongu kemoviðgerðunum blóðkrabbanum